Going beyond “Poor Journalism” that ignores the poor

Sri Lankan Media Fellows on Poverty and Development with their mentors and CEPA coordinators at orientation workshop in Colombo, 24 Sep 2016

Sri Lankan Media Fellows on Poverty and Development with their mentors and CEPA coordinators at orientation workshop in Colombo, 24 Sep 2016

“For me as an editor, there is a compelling case for engaging with poverty. Increasing education and literacy is related to increasing the size of my readership. Our main audiences are indeed drawn from the middle classes, business and policymakers. But these groups cannot live in isolation. The welfare of the many is in the interests of the people who read the Daily Star.”

So says Mahfuz Anam, Editor and Publisher of The Daily Star newspaper in Bangladesh. I quoted him in my presentation to the orientation workshop for Media Fellows on Poverty and Development, held in Colombo on 24 September 2016.

Alas, many media gatekeepers in Sri Lanka and across South Asia don’t share Anam’s broad view. I can still remember talking to a Singaporean manager of one of Sri Lanka’s first private TV stations in the late 1990s. He was interested in international development related TV content, he told me, “but not depressing and miserable stuff about poverty – our viewers don’t want that!”

Most media, in Sri Lanka and elsewhere, have narrowly defined poverty negatively. Those media that occasionally allows some coverage of poverty mostly skim a few selected issues, doing fleeting reporting on obvious topics like street children, beggars or poverty reduction assistance from the government. The complexity of poverty and under-development is hardly investigated or captured in the media.

Even when an exceptional journalist ventures into exploring these issues in some depth and detail, their media products also often inadvertently contain society’s widespread stereotyping on poverty and inequality. For example:

  • Black and white images are used when colour is easily available (as if the poor live in B&W).
  • Focus is mostly or entirely on the rural poor (never mind many poor people now live in cities and towns).

The Centre for Poverty Analysis (CEPA), a non-profit think tank has launched the Media Fellowship Programme on Poverty and Development to inspire and support better media coverage of these issues. The programme is co-funded by UNESCO and CEPA.

Under this, 20 competitively selected journalists – drawn from print, broadcast and web media outlets in Sinhala, Tamil and English languages – are to be given a better understanding of the many dimensions of poverty.

These Media Fellows will have the opportunity to research and produce a story of their choice in depth and detail, but on the understanding that their media outlet will carry their story. Along the way, they will benefit from face-to-face interactions with senior journalists and development researchers, and also receive a grant to cover their field visit costs.

Nalaka Gunawardene speaks at orientation workshop for Media Fellows on Poverty and Development at CEPA, 24 Sep 2016

Nalaka Gunawardene speaks at orientation workshop for Media Fellows on Poverty and Development at CEPA, 24 Sep 2016

I am part of the five member expert panel guiding these Media Fellows. Others on the panel are senior journalist and political commentator Kusal Perera; Chief Editor of Daily Express newspaper Hana Ibrahim; Chief Editor of Echelon biz magazine Shamindra Kulamannage; and Consultant Editor of Sudar Oli newspaper, Arun Arokianathan.

At the orientation workshop, Shamindra Kulamannage and I both made presentations on media coverage of poverty. Mine was a broad-sweep exploration of the topic, with many examples and insights from having been in media and development spheres for over 25 years.

Here is my PPT:

More photos from the orientation workshop:

 

 

Details of CEPA Media Fellowship Programme on Poverty and Development

List of 20 Media Fellows on Poverty and Development

සිවුමංසල කොලූගැටයා #114: ටාසිගේ ලෝකය හා මගේ ලෝකය

I have devoted another weekend column in Ravaya newspaper (in Sinhala) to celebrate the memory of the illustrious Lankan journalist, editor and development communicator, Tarzie Vitachi (1921 – 1993). This time, I talk about his time at the United Nations, first as communication chief at UNFPA, and then as Deputy Executive Director at UNICEF.

See also:
සිවුමංසල කොලූගැටයා #112: අදීන හා අභීත පුවත්පත් කතුවරයා – ටාසි විට්ටච්චි

Varindra Tarzie Vittachi

Varindra Tarzie Vittachi

ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමට පාත‍්‍ර වූ ලාංකික පත‍්‍ර කලාවේදියකු හා කතුවරයකු වූ ටාසි විට්ටච්චි (Tarzie Vittachi, 1921-1993), වෘත්තීය ජීවතයේ අවසාන දශකයකට වැඩි කාලයක් ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සංවර්ධනය සන්නිවේදනයට කැප කළා. ඒ සඳහා ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ විශෙෂිත සංවිධාන දෙකක සේවය කළා.

1975-80 වකවානුවේ ජනගහනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ අරමුදලේ (UNFPA) සන්නිවේදන ප‍්‍රධානියා ලෙසත්, 1980-88 වකවානුවේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදලේ (UNICEF) නියෝජ්‍ය විධායක අධ්‍යක්‍ෂවරයා ලෙසත් තනතුරු හොබවමින් ටාසි කළේ පත‍්‍ර කලාවේ තමන් ප‍්‍රගුණ කළ නිරවුල් හා සත්‍යවාදී සම්ප‍්‍රදායන් මේ ජාත්‍යන්තර ආයතනවලටත් නිසි ලෙස කාවැද්දීමයි.

එක්සත් ජාතීන් (United Nations) යනු ලෝකයේ රාජ්‍යයන් පමණක් සාමාජිකත්වය දරණ, ආණ්ඩුවල සාමාජික ගාස්තුවලින් නඩත්තු කරන අන්තර්-රාජ්‍ය සංවිධාන පවුලක් (inter-governmental organisations). එය කිසිදු නිර්වචනයකින් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන (NGO) ගණයට වැටෙන්නේ නැහැ.

එ.ජා. සංවිධානවල කාර්ය මණ්ඩලය ජාත්‍යන්තර තරගකාරී මට්ටමින් බඳවා ගන්නා අතර ඔවුන් සියඵ සාමාජික රාජ්‍යයන්ට වගකීමට බැදී සිටිනවා. තනි රටක රාජ්‍ය සේවකයකු බලයේ සිටින රජය සමග ගනුදෙනු කළ යුතු නමුත් එ.ජා. සේවකයෝ රාජ්‍යයන් 193ක් සමග සීරුවෙන් වැඩ කළ යුතුයි. මෙය ලෙහෙසි වැඩක් නොවේ.

ටාසි එ.ජා. සංවිධාන ජාලයේ ඉහළට ම ගිය ලාංකිකයන් ටික දෙනාගෙන් කෙනෙක්. එබදු උසස් තනතුරු සඳහා අධ්‍යාපන සුදුසුකම් හා ලෝක භාෂා 6න් අඩු තරමින් එකකවත් මනා හැකියාව මෙන් ම තීක්‍ෂණ බුද්ධියත්, රාජ්‍ය තාන්ති‍්‍රකයන් සමග ගනුදෙනු කිරීමේදී හොඳ හිත දිනා ගැනීමේ හැකියාවත් තීරණාත්මක සාධක වනවා.

එබදු තනතුරකට ආයාසයෙන් පත්වන බොහෝ දක්‍ෂයන් කරන්නේ තනතුරු රැක ගෙන, කිසිවකුත් උරණ නොකර ආයතනික සීමා තුළ යම් වැඩ කොටසක් කිරීමයි. එහෙත් සහජයෙන් ම පෙරළිකාරයකු වූ ටාසිට මේ ඇඟ බේරා ගෙන වැඩ කිරීමේ කලාව පුරුදු නැහැ. ඔහු UNFPA හා UNICEF ආයතන දෙකෙහි ම බුද්ධිමය හා ආකල්පමය වෙනසක් කළා.

මෙයට උදාහරණ හා රස කථා එමට තිබෙනවා. 1995 වසරේ මාස තුනක් එක්සත් ජාතීන්ගේ නිව්යෝක් මූලස්ථානයේ මාධ්‍ය ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබ මා ගත කළ කාලයේ ටාසි ගැන තොරතුරු විපරම් කරන්නට මා උත්සුක වූණා. ටාසි කළ කී අසාමාන්‍ය දේ ගැන අපූරු මතකයන් තිබු නිලධාරීන් කිහිප දෙනකු මට හමු වුණා.

එ.ජා. සංවිධාන ජාලය තුළ මෙන් ම වෙනත් බොහෝ දෙස් විදෙස් විදවත් ආයතනවලත් සංවර්ධනය ගැන සංවාදවලදී ඕනෑවට වඩා සෙද්ධාන්තික වීම හා ‘ඉන්ටලෙක්චුවල් වීම’ ටාසි නොඉවසූ දෙයක්.

ඔහු ජනගහන අරමුදලේ වැඩ කරන කාලයේ කාන්තාවන්ගේ ප‍්‍රජනන අයිතිවාසිකම් ගැන ලෝක මට්ටමේ විවාදයක් පැවතුණා. තමන් දරුවන් කීදෙනකු ලබනවා ද, ඔවුන් අතර කාල පරතරය කුමක් විය යුතු ද, උපත් පාලන ක‍්‍රම භාවිතා කරනවා ද ආදී මූලික මානුෂික තීරණ ගැනීමට කාන්තාවන්ට අයිතියක් ඇති බව පිළි ගැනීමට ඇතැම් රටවල් හා පිරිස් නොකැමැති වූණා.

මෙබදු සංවේදී ප‍්‍රශ්නවලදී ආණ්ඩුවලට හැක්කේ අවශ්‍ය ප‍්‍රතිපත්ති හා අයිතීන් තහවුරු කිරීම මිස ඉන් ඔබ්බට පෞද්ගලික තීරණවලට අත පෙවීම නොවන බව ප‍්‍රගතිශීලී බුද්ධිමතුන්ගේ මතය වුණා. රාජ්‍ය තාන්ති‍්‍රකයන් හා බුද්ධිමතුන් මහා ලොකු වචන හරඹවලින් මේ තර්ක කරනු බලා සිටි ටාසි, ඉතා සරල එහෙත් ගැඹුරු වැකියකින් මුඵ සංවාදය ම කැටි කර දැක්වූවා. “Governments don’t have babies; people do!” (දරුවන් ලබන්නේ මිනිසුන් මිස ආණ්ඩු නොවේ!)

අනවශ්‍ය ලෙස තාක්‍ෂණික හා නීතිමය විවාදවල පැටලෙන්නට අති සමත් සංවර්ධන කි‍්‍රයාකාරිකයන්ට හා බුද්ධිමතුන්ට ටාසි විටින් විට මෙබදු සරල වැකි හරහා ප‍්‍රායෝගික යථාර්ථය පෙන්වා දුන්නා.

සංවර්ධනය යනු සැබෑ ලෝකයේ නිතිපතා ජීවන අරගලයක යෙදෙන සැබෑ මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය දියුණු කරන අතර ඔවුන්ගේ ජීවන බර හැකි තාක් සැහැල්ලූ කිරීම බව ටාසි තරයේ විශ්වාස කළා. එම සංවර්ධනය හරවත් වන්නේ එය පාරිසරිකව හා සමාජයීය වශයෙන් තිරසාර වූ විට පමණක් බවත්, සංවර්ධනය හුදෙක් ආර්ථික වර්ධන ප‍්‍රවණතාවලින් මැනිය නොහැකි බවත් ඔහු දැන සිටියා.

ජාත්‍යන්තර තලයට අපේ වැනි රටවලින් යන බොහෝ විද්වතුන් හා රාජ්‍ය නිලධාරීන් ඉන් පසුව අපේ ම මිනිසුන් ගැන බොහෝ විට කථා කරන්නේ නොදියුණු සතුන් ගැන බදු පහත් වූ ආකල්පයකින්. මෙබදු අවස්ථාවල සැබෑ ලෝකයේ නිරීක්‍ෂණ, යථාර්ථවාදීව හා සානුකම්පිකව විග‍්‍රහ කිරීමට පත‍්‍ර කලාවේදියකු ලෙස තමා ලබා තිබූ පුහුණුව හා අත්දැකීම් ටාසි අවියක් හා සවියක් කරගත්තා.

එ.ජා. සංවිධානය කි‍්‍රයාත්මක වන රාජ්‍ය තාන්ති‍්‍රක මට්ටමේදී මෙසේ සත්‍යවාදී වීම අසීරු හා අවදානම් කාරියක්. බොහෝ රටවල විදේශ සේවා නිලධාරීන් එ.ජා. සංවිධානයේදී කරන්නේ තමන්ගේ රටේ තත්ත්වය ගැන අතිශයෝක්තියෙන් සෙසු රටවලට කරුණු කීම හා අමිහිරි සත්‍යයන් හැකි තාක් වසන් කිරීමයි. එය ‘ලෝකෙට පරකාසේ – ගෙදරට මරගාතේ’ විධියේ වැඩක්.

දියුණු වන ලෝකයේ තිත්ත ඇත්ත මෙන් ම ලෝක මාධ්‍ය හරිහැටි වාර්තා නොකළ සුබවාදී ප‍්‍රවණතා ද ටාසි එක සේ ලෝක ප‍්‍රජාවට වාර්තා කළා – විග‍්‍රහ කළා. 1980 දශකය වන විට ටාසි ගැන ලෝක ප‍්‍රජාව තුළ තිබූ ගෞරවනීය පිළිගැනීම නිසා ඔහු කියන දෙයට රාජ්‍ය නායකයන්, ඇමතිවරුන් හා රාජ්‍ය තාන්ති‍්‍රකයන්ගේ අවධානය යොමු වුණා.

UNFPA ආයතනයේ සිටිය දී ටාසි කළ අමුතු වැඩක් ගැන වසර ගණනක් ගත වීත් එහි කථා කැරෙනවා. රාජ්‍ය නිලධාරී හා රාජ්‍ය තාන්ති‍්‍රක මට්ටමේ සම්මේලන නිව්යෝක් නුවර එ.ජා. කාර්යාලයේ නිතර පැවැත් වෙනවා. මෙවැන්නක් භාරව සිටි ටාසි, ආරම්භක දිනයේ සියඵ නියෝජිතයන්ට සාම්ප‍්‍රාදායිකව දිවා ආහාරයට ඇරැයුම් කළා. එහෙත් පැයක දිවා කාලය සඳහා ම දුන්නේ කුඩා පාන් ගෙඩියක් (bread-roll) හා වතුර වීදුරුවක් පමණයි.

හැම දෙනා ම විමතියට පත්වූ විට ටාසි ඉතා සන්සුන්ව මෙසේ කියා තිබෙනවා. “නෝනාවරුනි, මහත්වරුනි, තෙවැනි ලොව ප‍්‍රශ්න ගැන කථා කරන්නට මෙහි පැමිණි ඔබ සැමට තෙවැනි ලොව බහුතරයක් දෙනාගේ සාමාන්‍ය දිවා ආහාරය දීම උචිත යයි මා සිතුවා. ඇත්තට ම ඔබ ඉදිරියේ ඇති පිරිසිදු වතුර වීදුරුව හා අඵත් පාන් ගෙඩිය පවා තෙවැනි ලොව අපේ බොහෝ සහෝදර ජනයා නොලබන තරමේ සංග‍්‍රහයක්.”

කිසිදු නියෝජිතයකු මුවින් නොබැන මේ සංග‍්‍රහය නිහතමානීව භුක්ති විදි බවත්, ඒ ගැන තවමත් සමහරුන් කථා කරන බවත් UNFPA නිලධාරියා මට කීවා.

UN Headquarters in New York, photo by Nalaka Gunawardene

UN Headquarters in New York, photo by Nalaka Gunawardene

ටාසිගේ සමහර ප‍්‍රකාශයන් හිතාමතා ම ආන්දෝලනාත්මක ලෙස කරනු ලැබුවා. හැම වසරේ ම සැප්තැම්බර්-ඔක්තෝබර් මාසවල එ.ජා. මහා මණ්ඩලයේ සැසිවාරය රාජ්‍ය නායක මට්ටමින් නිව්යෝක් මූලස්ථානයේ පවත් වනවා. බොහෝ රාජ්‍ය නායකයන් එය ඇමතීමට පිරිවරත් සමග දින කිහිපයකට එහි එනවා.

සැසිවාරය ආරම්භක දිනයේ හා විශෙෂ මත ගැටුමක් සිදු වුවහොත් පමණක් (ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ, ගඩාෆි, නිකිතා කෘෂ්චෙෆ් වැනි පෙරළිකාර චරිත එහි පැමිණි විට) එය ලොව ප‍්‍රධාන පුවත්සේවාවලට ප‍්‍රවෘත්තියක් වනවා. එසේ නැති විට රාජ්‍ය නායකයන් දුසිම් ගණනින් පැමිණීම නිව්යෝක් නුවර මාධ්‍ය ආයතනවලට හෝ අමෙරිකානු මාධ්‍යවලට හෝ පුවත් වටිනාකමක් ඇති කරන්නේ නැහැ. (බොහෝ රාජ්‍ය නායකයන් එහි එන්නේ සිය රටේ මාධ්‍ය හරහා පම්පෝරිය වාර්තා කිරීමටයි.)

මෙබදු එක් අවස්ථාවක කුඩා රටක රාජ්‍ය නායකයකු එ.ජා. මහ සමුඵව අමතන්නට නියමිතව සිටියදී ඒ නියෝජිත පිරිසේ වන්දිභට්ටයකු ටාසිගෙන් ඇසුවේ ‘කොහොමද අපේ ලොක්කාගේ මේ නිව්යෝක් චාරිකාව ලෝක ප‍්‍රවෘත්තියක් කළ හැක්කේ?’ කියා.

ටාසි එක එල්ලේ දුන් උත්තරය: ‘ලොක්කා කියන දෙයින් නම් පුවත් මවන්නට බැහැ. හැබැයි කවුරු හරි ලොක්කට සභාව ඇතුලේ වෙඩි තිබ්බොත් නම් ලෝක ප‍්‍රවෘත්තියක් ෂූවර්!’ (මේ යෝජනාවට නියෝජිතයාගේ ප‍්‍රතිචාරය වාර්තා වී නැහැ.)

James P Grant

James P Grant

ළමා අයිතිවාසිකම් හා සුබ සාධනයට කැප වූ ඹභෂක්‍ෑත්‍ ආයතනයේ ටාසි දෙවැනියාව සිටි කාලයේ එහි ප‍්‍රධානියා වූයේ නොබියව ඇත්ත කථා කළ අමෙරිකානුවකු වූ ජේම්ස් පී. ග‍්‍රාන්ට්. මේ දෙදෙනා ඉතා දක්‍ෂ ලෙස ලෝකයේ ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවාහයේ මාධ්‍ය සමග ගනුදෙනු කළා. ග‍්‍රාන්ට් හා ටාසි නිතර භාවිත කළ ප‍්‍රබල රූපකයක් තිබුණා.

එවකට සංඛ්‍යා ලේඛනවලට අනුව වයස 5 සපිරෙන්නට කලින් වළක්වා ගත හැකි බෝවන රෝග හා මන්දපෝෂණය ආදී දරිද්‍රතා සාධකවලින් ලොව පුරා ළමයින් මිලියන් ගණනක් වාර්ෂිකව මිය ගියා. මේ විශාල සංඛ්‍යා සාමාන්‍ය ජනතාවට එක්වර සිතා ගන්නට අමාරුයි.

එනිසා මේ දෙපළ එය මෙසේ ප‍්‍රකාශ කළා. ‘‘කුඩා දරුවන් පුරවා ගත් 747 ජම්බෝ ජෙට් යානා කිහිපයක් බිමට වැටී සියඵ දෙනා ම මිය යන සැටි සිතන්න. එබදු අනතුරු වසරේ හැම දවසක ම සිදු වනවා යයි ද සිතන්න. ලොව පුරා අකල් ළමා මරණ ගණන එයටත් වැඩියි!’’

ටාසි ඉංග‍්‍රීසියෙන් චතුර ලෙස සන්නිවේදනය කළ නිසාවත්, දශක ගණනක් බටහිර රටවල විසූ නිසාවත් ඔහු ‘කඵ සුද්දකු’ වූයේ නැහැ. ඇත්තට ම ජාතිකත්වය කර තබා ගෙන චින්තනය මොට කර ගන්නවා වෙනුවට ඔහු කළෙ දියුණු වන ලෝකය ම වෙනුවෙන් අදීනවත්, සත්‍යවාදීවත් කථා කිරීමයි. මෙබදු අයට globalists යයි කියනවා. ලෝකවාදීන් නැතිනම් විශ්ව-වාසීන් යයි සිංහලෙන් කිව හැකියි.

ලාංකික උරුමය ගැන අතිශයෝක්තියක් හෝ අවතක්සේරුවක් හෝ නැතිව මැදහත්ව කථා කිරීමට ඔහු සමත් වුණා. අපේ හොඳ දේ ආඩම්බරෙන් හුවා දක්වන අතර වැරදි දේ නිර්දය ලෙස විවේචනය කළා. 1990-92දී ජනාධිපති පේ‍්‍රමදාසගේ සමහර ප‍්‍රතිපත්ති රජයේ Daily News පත‍්‍රය හරහා ලිපි ලියමින් ඔහු නොබියව විවේචනය කළ සැටි මට මතකයි.

මා ටාසිට මුල් වරට සවන් දුන්නේ 1986දී ආනන්ද විද්‍යාලයයේ සියවස් සමරු දේශනයක් කළ අවස්ථාවේ. ලෝකයේ සංවර්ධන අභියෝග ගැන කාටත් තේරෙන බසින් ගැඹුරු විග‍්‍රහයක් කළ ඔහු, ලෝකයේ බලවත් ජාතීන් නියැලී සිටි යුධ අවි තරගයේ හා සීතල යුද්ධයේ ඔලමොට්ටල බව ගැන විවෘතව අදහස් පළ කළා.

ගෙවී යන සියවසේ සංවර්ධනය පිළිබඳ මානව සංහතියේ ප‍්‍රගති වාර්තාව (රිපෝට් කාඞ් එක) සමාලෝචනය කරමින්, එළඹෙන සියවසේ අභියෝග ගැන ඔහු සුභවාදීව කථා කළා. පත‍්‍රකලාව ගැන දැඩි ඇල්මක් කුඩා කල පටන් ම මා තුළ තිබුණත් මෙබදු සංවර්ධන මාතෘකා ගැන මාධ්‍යකරණයට මා යොමු වීමට ටාසිගේ බලපෑම් ද හේතු වූවා.

ලෝකයේ විවිධ රටවල සන්නිවේදකයින්, චින්තකයන් හා විද්වතුන් සංවර්ධන සන්නිවේදනයේ (Development Communication) ටාසි විට්ටච්චි සළකුණ ගැන ඉතා ගෞරවයෙන් කථා කරනු මා අත් දැක තිබෙනවා. මේ තලයන්හි සැරිසරන මා ලද විශිෂ්ඨතම ප‍්‍රශංසාවක් හැටියට සළකන්නේ ‘ටාසිගෙන් පසු ලංකාවෙන් බිහි වූ දක්‍ෂ සංවර්ධන සන්නිවේදකයා’ යයි වරක් ජාත්‍යන්තර සමුඵවකදී මා හදුන්වා දෙනු ලැබීමයි.

මෙබදු යෝධයන්ගේ උරහිස මත සිට යම් දේ කරන්නට ලැබීමත් මගේ භාග්‍යයක්.

සිවුමංසල කොලූගැටයා #101: නිව්ස්වීක් කඩදාසියෙන් සමු ගනියි!

In this week’s Ravaya column (in Sinhala), I look back at the Newsweek magazine’s illustrious history of nearly 80 years, and reflect on the phenomenon of news magazines: are their days numbered, at least in print?

Newsweek magazine Last Print Issue 31 Dec 2012
‘‘අප කවදාවත් ගතානුගතික සඟරාවක් හෝ බයගුළු ප‍්‍රකාශනයක් හෝ වූයේ නැහැ. අප ඩිජිටල් මාධ්‍යයට මුළුමනින් අවතීර්ණ වන්නේත් අලූත් දෙයක් කිරීමේ එම එඩිතර ගුණය පෙරදැරි කරගෙනයි. යම් දිනෙක අපේ තරගකාරී ප‍්‍රකාශන සියල්ල ද අප පුරෝගාමීව යන මේ මෙඟහි ම ගමන් කරනු ඇති!’’

නිව්ස්වීක් (Newsweek) ජාත්‍යන්තර පුවත් සඟරාවේ අවසන් මුද්‍රිත කලාපයට (2012 දෙසැම්බර් 31) විශේෂ පණිවුඩයක් ලියමින් එහි කර්තෘ ටීනා බ‍්‍රවුන් එසේ කියා සිටියා.

සඟරාවේ ප‍්‍රකාශකයන් හා වත්මන් කතුවරුන් අවධාරණය කර සිටියේ මෙය දශක අටක් වයසැති සඟරාවේ අවසානය නොව අලූත් ආරම්භයක් පමණක් බවයි. වෙළඳපොළ හා තාක්ෂණය වෙනස් වන ආකාරයට පරිනාමීයව හැඩ ගැසීමක් ලෙස ඔවුන් එය හඳුන්වා දුන්නා.

2012 දෙසැම්බර් මස 31 වනදා නිකුත් කළ අවසන් මුද්‍රිත කලාපය ම සිය ඉතිහාසය දෙස හැඟීම්බරව නෙතග බැල්මක් හෙළන්නට ඔවුන් කැප කළා. ටයිම් හා නිව්ස්වීක් සතිපතා පුවත් සඟරා කියවමින් හැදුනු, එයින් ආභාසය ලත් මට මෙය හැඟීම්බර අවස්ථාවක්. ලෝක ව්‍යාප්ත මාධ්‍ය පවුලේ දැවැන්තයකුගේ ප‍්‍රබල සන්ධිස්ථානයක්. මුද්‍රිත මාධ්‍යයේ වර්තමානය හා අනාගතය ගැන මෙනෙහි කරන්නට නිමිත්තක්.

First issue of Newsweek

First issue of Newsweek

නිව්ස්වීක් උපන්නේ 1933 පෙබරවාරි 17 වනදා. එය ඇරඹුවේ තොමස් ජේ. සී. මාටින්. මුල් ම කතුවරයා වූයේ සැමුවෙල් ටී. විලියම්සන්. 1923 මාර්තු 3 වනදා අරඹන ලද ටයිම් (TIME) සඟරාවට තරගකාරී ප‍්‍රකාශනයක් වූ මෙය, දශක ගණනාවක් පුරා අමෙරිකාවේත්, ජාත්‍යන්තර මට්ටමිනුත් ප‍්‍රධාන පෙළේ පුවත් සඟරාවක් ලෙස පිළිගැනීමට පාත‍්‍ර වුණා. එහි උච්ච අවධියේ ලොව පුරා පිහිට වූ කාර්යාල 23ක වාර්තාකරුවන් හා ජායාරූප ශිල්පීන් සිය ගණනක් සේවය කළා. වසර 80කට ආසන්න කාලයක් තුළ මුද්‍රිත සඟරාවේ කලාප 4,150ක් පළ කරනු ලැබුවා.

ටයිම් හා නිව්ස්වීක් සඟරා දෙක හිතකර තරගකාරිත්වයක් මත ක‍්‍රියා කළා. මේ ප‍්‍රකාශන දෙක ම සිය ප‍්‍රධාන කාර්යාලයන් පිහිට වූයේ අමෙරිකාවේ ප‍්‍රකාශන මාධ්‍ය කේන්ද්‍රය වන නිව් යෝක් නුවර මැන්හැට්න් දුපතේ එකිනෙකට නොදුරින්. වෙළඳ පොළේ පත්තර ලෑලි හා පොත් සාප්පු හරහා මෙන් ම දායකත්වය හරහා ද මේ සඟරා අලෙවි කරනු ලැබුවා.

නිව්ස්වීක් අන්තිම මුද්‍රිත කලාපයේ එක් විශේෂාංගයක් වන්නේ දිගු කලක් ටයිම් කතුවරයකුට සිටි ජිම් කෙලී හා එබඳු ම කලක් නිව්ස්වීක් කතුවර වූ එවන් තෝමස් දෙදෙනා තම තමන්ගේ සඟරා දෙකේ නිරතුරු තරගය ගැන සුහද ආවර්ජනා කිරීම. අවසාන විනිශ්චයේ දී දෙපිරිස ම කළේ පොදු උන්නතිය වෙනුවෙන් පාඨකයන්ට වැඩ කිරීම. උසස් ම මාධ්‍ය සදාචාරයත් එයයි!

දිනපතා පුවත්පත් එයට පෙර දින සිදු වූ දේ වාර්තා කරනවා. යම් තරමක පුවත් විග‍්‍රහයක් ද ගෙන එනවා. සති අන්ත පුවත්පත්වල (අපේ රටවල ඉරිදා, ඉස්ලාමීය රටවල සිකුරාදා) ඊට ඔබ්බට යන පුවත් විමර්ශනයක් හා විශේෂාංග ලිපි ඇතුළත් වනවා. මේ දෙයාකාරයේ ම අන්තර්ගතයන්ට වඩා ගැඹුරින් එහෙත් කාලානුරූපීව සිදුවීම් හා ප‍්‍රවණතා ගැන වාර්තා කරන්නත්, සංවාද කරන්නත් පුවත් සඟරා උත්සාහ කරනවා.

පුවත් සඟරා සම්ප‍්‍රදාය බි‍්‍රතාන්‍යයේ The Economist විසින් ඇරඹුවේ 1843දී. එය වඩාත් ජනප‍්‍රිය වූයේ TIME සඟරාව සමඟයි. (නාමකරණය ගැන නිරවුල් අවබෝධයක් අවශ්‍යයි. TIME යනු ලෝකයේ වැඩියෙන් ම අලෙවි වන පුවත් සඟරාවයි. එහි නම ලියන්නේ මුළුමනින් ම ඉංග‍්‍රීසි කැපිටල් අකුරුවලින්. Times යනු ඉංග‍්‍රීසි බසින් පත්තර පළ කරන රටවල් රැසක දිනපතා හෝ සති අන්ත පත්තරවලට බහුලව යෙදෙන නමක්. බි‍්‍රතාන්‍යය, අයර්ලන්තය, ඉන්දියාව, අමෙරිකාව ආදී රටවල ටයිම්ස් පත්තර තිබෙනවා. පොදු නමක් තිබුණත් එකකට එකක් සම්බන්ධ නැහැ. ටයිම් සඟරාව හා ටයිම්ස් පත්තර පටලවා නොගත යුතුයි.)

කවරයේ යොදන රූපයක් තේමා කර ගෙන සඟරාව ඇතුළත පිටු ගණනාවක් පුරා විස්තරාත්මක විග‍්‍රහයක් හෝ වාර්තාකරණයක් ගෙන ඒමේ කවරයේ කථාව (cover story) සම්ප‍්‍රදාය ටයිම් හා නිව්ස්වීක් සඟරා දෙක සාර්ථකව කළා.

නිව්ස්වීක් මා නිරතුරුව කියවූ සඟරාවක් නොවෙයි. ශ‍්‍රී ලංකාව ඇතුළු ආසියාතික රටවල නිව්ස්වීක්ට වඩා ටයිම් සඟරාව ඉදිරියෙන් සිටියා. එයට එක් හේතුවක් නම් හොංකොං නුවර කේන්ද්‍ර කර ගෙන ආසියානු සංස්කරණයක් ටයිම් සතිපතා පළ කරද්දී නිව්ස්වීක් කළේ ජාත්‍යන්තර සංස්කරණයක් (Newsweek International) පමණක් වීමයි. (ජපන් බසින් නිව්ස්වීක් කලක් පළ කෙරුණා.) එහෙත් ලෝකය සසල කර වූ හෝ ලෝක ව්‍යාප්තව අවධානය යොමු වූ සිදුවීම් ගැන ටයිම් හා නිව්ස්වීක් සඟරා දෙක වාර්තා කරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැන මා පාසල් සිසුවකුව සිටි කාලයේ පටන් ම අවධානය යොමු කළා.

ටයිම් සඟරාව යම් පමණකට අමෙරිකානු ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවාහයට අනුගත වන අතර, නිව්ස්වීක් ඊට වඩා ලිබරල් හා විකල්ප මතාධාරී වූ අවස්ථා බොහෝ තිබුණා. අන්තිම මුද්‍රිත කලාපයෙන් මෙතෙක් ආ මඟ ගැන ආවර්ජනය කරද්දීත් නිව්ස්වීක්හි වත්මන් හා විශ‍්‍රාමික පුවත්පත් කලාවේදීන් හා කතුවරුන් හුවා දක්වන්නේ මේ ගතිගුණයයි.

Landmark Newsweek cover storyඋදාහරණයක් හැටියට අප‍්‍රිකානු සම්භවය ඇති කළු අමෙරිකානුවන් සම අයිතිවාසිකම් ලබා ගැනීමට 1950 – 1960 දශකවල ගෙන ගිය අරගලය වාර්තා කිරීමේ දී නිව්ස්වීක් ඉදිරියෙන් සිටියා. කළු ජාතිකයන්ගේ සිතුම් පැතුම් හා බලාපොරොත්තු සානුකම්පිතව හසු කර ගනිමින් මැදහත්ව නිව්ස්වීක් කළ දිගු කාලීන වාර්තාකරණය සම අයිතීන් දිනා ගැනීමටත්, අමෙරිකානු ජන සන්තානය සදහට වෙනස් කිරීමටත් දායක වූ සැටි නිව්ස්වීක් සඟරාවේ මුල් ම කළු ජාතික කතුවරයා වූ මාක් විටෙකර් පෙන්වා දෙනවා.

මානව සංහතියෙන් හරි අඩක් වන කාන්තාවන්ට සම තැන් දීම ගැනත්, නිව්ස්වීක් සඟරාව සෙසු අමෙරිකානු ප‍්‍රකාශනවලට වඩා උද්‍යෝගයෙන් වාර්තා කළා. 1960 ගණන්වල මතුව ආ ස්ත‍්‍රීවාදයේ (Feminism) සමාජයීය, දේශපාලනමය හා සාංස්කෘතික බලපෑම් ගැන මුල්වරට කවරයේ කථාවක් කළ ප‍්‍රධාන සඟරාව වූයේ නිව්ස්වීක්. ඒ 1970දී. ඒ වසරේ ම කර්තෘ මණ්ඩලය තුළ සම අවස්ථා හා සුදුස්සාට සුදුසු තැන ඉල්ලා නිව්ස්වීක් පුවත්පත් කලාවේදී කාන්තා පිරිසක් නඩු මඟට පිවිසියා.

සාමාන්‍යයෙන් මාධ්‍ය හාම්පුතුන්ට නඩු කියා දිනුවත් එතරම් දුර යන්නට බැරි යථාර්ථය තුළ, ඔවුන් පුවත්පත් කලාවේ කාන්තා සහභාගීත්වයේ නිම් වළලූ පුළුල් කළා. 1972දී තීරු ලිපි රචනයට මුල් වරට කාන්තාවක් හවුල් කර ගත් නිව්ස්වීක්, 1975දී ජ්‍යෙෂ්ඨ කතුවර තනතුරට කාන්තාවක් පත් කළා. එතෙක් කල් පිරිමි කතුවරුන්ට පර්යේෂණ සහාය දෙමින් අවශේෂ භුමිකා රඟපෑ අමෙරිකානු පත‍්‍රකලාවේදිනියන්ට කුසලතාව හා කැපවීම හරහා ඉහළට එන්නට මඟ විවර වූයේ ඉන් පසුවයි.

නිව්ස්වීක් අමෙරිකාව හා බටහිර ලෝකයෙන් ඔබ්බට දියුණු වන ලෝකය දෙසත් මැදහත්ව බලන්නට උත්සාහ කළා. මේ ගැන අවසන් මුද්‍රිත කලාපයේ නිසි ආවර්ජනයක් නැතත් 1980 ගණන්වල ආසියානු, අප‍්‍රිකානු හා ලතින් අමෙරිකානු රටවලින් මතුව ආ ස්වාධීන චින්තකයන්ට හා දක්ෂ ලේඛකයන්ට සඟරාවේ තීරු ලිපි ලිවීමේ අවස්ථාව උදා කර දුන් බව මට හොඳට මතකයි.

Tarzie Vittachi

Tarzie Vittachi

නිව්ස්වීක් හරහා තුන්වන ලෝකයේ දැක්ම මැනවින් සන්නිවේදනය කළ එබඳු එක් චරිතයක් වූයේ ලාංකික පුවත්වත් කතුවර ටාසි විට්ටච්චි (Tarzie Vittachi). ඔහු මෙරට පුවත්පත් කරන කාලයේ (1950 දශකයේ) මා ඉපිද නොසිටි බැවින් මා ඔහු හඳුනාගත්තේ නිව්ස්වීක් හා බොස්ටන් නුවරින් පළ කෙරුණු WorldPaper නම් පුවත්පත් අතිරේකය තුළින්. (එය කලක් මෙරට Observer පත‍්‍රයත් සමඟ නොමිලේ බෙදා දුන්නා.)

සංවර්ධනය, සමාජ සාධාරණත්වය, ලෝක බල තුලනය වැනි මහා ප‍්‍රශ්න ගැන සරල, සුමට ඉංග‍්‍රීසියෙන් — ඇතැම් විට හාස්‍යජනක ලෙසින් — වචන 400ක් වැනි (තනි සඟරා පිටුවක සීමාව) සංඛ්‍යාවක් හරහා ලිවීමට ටාසි අති දක්ෂයකු වුණා. ටාසිගේ නිව්ස්වීක් කොලම් දැන් සොයා ගන්නට අමාරුයි. කවදා හෝ ඒවා පොතක් ලෙස එකතු වනවා නම් අපූරුයි.

නිව්ස්වීක් මෙන් ම පුවත් සඟරා කලාවේ ස්වර්ණමය අවධිය 1960 – 1970 දශකයන් විය යුතුයි. 1980දී මුල් ම පැය විසි හතරේ ටෙලිවිෂන් නාලිකාව CNN හා 1990 දශකයේ ඉන්ටර්නෙට් ආගමනය හරහා පුවත් වෙබ් අඩවි බිහිවීම තුළින් පුවත් සඟරාවල සුවිශේෂි බව අඩු වන්නට පටන් ගත්තා. මේ තාක්ෂණ හා වෙළඳපොළ ප‍්‍රවාහයන්ට අනුවර්තනය වන්නට පුවත් සඟරා දැඩි ප‍්‍රයත්නයක යෙදුණා.

දුවන ගමන් පුවත් වාර්තා කරන ටෙලිවිෂන් හා බොහෝ පුවත් වෙබ් අඩවිවලට වඩා සන්සුන්ව, දැක්මක් හා ගැඹුරක් ඇතිව කාලීන තොරතුරු හා ප‍්‍රවණතා විග‍්‍රහයට පුවත් සඟරාවලට තවමත් ඉඩක් තිබෙනවා. (මෙය ඉතා හොඳට කරන්නේ ඉන්දියාවේ ඉංග‍්‍රීසියෙන් සතිපතා පළ කෙරෙන පුවත් සඟරා කිහිපයයි. ඒ ගැන වෙනම කථා කළ යුතුයි.)

නමුත් දැන්වීම්කරුවන් සහ ග‍්‍රාහකයන් ටිකෙන් ටික ක්ෂීන වීම හරහා නිව්ස්වීක් පාඩු පිට පාඩු ලබන්නට පටන් ගත්තා. දශක හතරක් වොෂිංටන් පෝස්ට් යටතේ තිබුණු සඟරාව 2010දී ණය කන්දරාවක් ද සමඟ ඩොලර් 1ක මිලට කෝටිපති ව්‍යාපාරිකයකුට විකුණනු ලැබුවා. එය Daily Beast නම් වෙබ් අඩවියක් හා බද්ධ කෙරුනේ එතැන් පටන්. මේ දීගය හරිහැටි සංයෝග නොවූ බවත්, අන්තිමේදී ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයක් ඇති සඟරාව අඳ බාල පිරිසක් විසින් නොමරා මැරූ බවත් නිව්ස්වීක් විශ‍්‍රාමිකයන් චෝදනා කරනවා. ඇත්ත කථාව හරිහැටි නොදැන ඒ ගැන විනිශ්චයක් දීම අපහසුයි.

මා දන්නා තරමට ශ‍්‍රී ලංකාවේ සතිපතා පුවත් සඟරාවක් බිහි වූයේ ම නැහැ. අපේ වෙළඳපොළ එබන්දකට ප‍්‍රමාණවත් නැති වීම එක් හේතුවක්. 1978දී ආචාර්ය සරත් අමුණුගම රාජ්‍ය නිලධාරියකුව සිටියදී ඇරඹු දෙසතිය පුවත් සඟරාව අප රටේ එයට ආසන්න ම වූ ප‍්‍රකාශනය විය යුතුයි. ඉංග‍්‍රීසියෙන් මාසික පුවත් සඟරා ලෙස ඇරඹූ Counterpoint, Montage වැනි ප‍්‍රකාශන මෙන් ම ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මර්වින් ද සිල්වා කලක් කර ගෙන ගිය දෙසතිපතා සඟරාවක් වූ Lanka Guardian ද, පරිනාමීය ප‍්‍රවාහයන්ට හසු වී නතර වෙලා.

ජාත්‍යන්තරව කලක් ලොකු හපන්කම් කළ Asiaweek සඟරාව 2001දීත්, Far Eastern Economic Review සඟරාව 2009දීත් වැසී ගියා. සතියකට පිටපත් මිලියන් 3ක් අලෙවි වන ටයිම් සඟරාව මේ කේෂත‍්‍රයේ දැන් ඉතිරිව සිටින එක ම දැවැන්තයායි. තමන්ගේ ප‍්‍රතිවාදියාට අත් වූ ඉරණම දෙස බලන විට තම අනාගතය ගැනත් යම් අවිනිශ්චිත බවක් ටයිම් සඟරාවේ කතුවරුන්ට සමහර විට දැනී ඇති…

Newsweek covers - among 4,150 in its print history

Popping the ‘Ogden Nash Question’ on turning 45…

Nalaka Gunawardene at 45: Captured on 13 Feb 2011 by Dhara Gunawardene

As I turn 45 today, I can’t do better than to quote one of my favourite poets, Ogden Nash, who wrote these ‘Lines on Facing Forty’:
I have a bone to pick with fate,
Come here and tell me girly:
Do you think my mind is maturing late,
Or simply rotting early?

I first heard these words quoted by the late Tarzie Vittachi, a pioneer in development journalism – and an early influence on my career – at a talk he gave circa 1990. At the time, Tarzie was already in his late 60s, but he hadn’t lost the capacity to poke fun at himself.

More than two decades later, I can better appreciate both Tarzie Vittachi and Ogden Nash. I’m now more convinced than ever that a good sense of humour – whether plain, wry or wicked – is an essential element in our survival kit as we fumble along the path of life. In my case, I’ve pledged never to take myself too seriously; however, I’m passionate and serious about what I do.

I used to give this simple caution to all my newly recruited staff members:
“If you take me too seriously, you will lose your mind.
If you don’t take me seriously enough, you might (possibly) lose your job…”

After a while, I was told that it was prone to be highly misunderstood, partly because not everyone shared my play with words, and partly due to some people lacking any sense of humour. I no longer utter these words; the practical implications remain!

On more cheerful matters, my photographically keen daughter Dhara offered to shoot me as part her birthday present. I’m always happy to face cameras (and just love to make faces), so I readily agreed. Here are some of the better results, carefully chosen by the editor-publisher of this blog:

Nalaka G - with Mouth and Mind wide open...Photo by Dhara Gunawardene

I promise never to act my age!

Posing with the family photographer!

By the way, I’m perfectly happy with my salt-and-pepperish hair, and have resolved never to join the growing number of my friends quietly signing up to the ‘Godrej Brigade’ (I have no objections to others dyeing their hair: each one to her own self…).

In computing terms, I’m a WYSIWYG (pronounced: WIZ-ee-wig): an acronym for ‘what you see is what you get’. The term is used to describe a system in which content displayed during editing (on-screen) appears very similar to the final output.

Linking ‘weather’ to ‘climate’: Journalists’ big challenge then…and now!

L to R - Nalaka Gunawardene, Jesper Zolk and Bahar Dutt

At IFEJ 2009 Congress on 28 Oct 2009: From L to R: Nalaka Gunawardene, Jesper Zolk and Bahar Dutt


I used to describe my job as one where I try to make sense of our topsy-turvy world. But I’d happily settle for the simpler description ‘connecting the dots’. This is what we as journalists covering development issues must do everyday in our work:
• link the macro with the micro; and
• find inter-relationships and inter-dependencies that aren’t always very self-evident.

This reminds of me a piece of advice given by the late Tarzie Vittachi (1921-1993), the Sri Lankan-born journalist and editor who was a pioneer in development journalism in the 1960s and 1970s. Long before climate change became an issue, he was speaking metaphorically to fellow journalists when he said: “Ordinary people live and work in the day-to -day weather. Most can’t relate to long-term climate. It’s our job, as journalists, to make those links clear.”

When Tarzie made this remark, some three decades ago, he was speaking metaphorically. Times have changed and now we are literally dealing with weather and climate issues.

Making those links is not always easy, especially if we want to avoid sensationalism, scare-mongering and other excesses that often characterize media coverage on climate change.

I made these observations when chairing a session on the North-South differences in the electronic media (television) coverage of climate change in New Delhi, India, this week. It was part of the latest international congress of the International Federation of Environmental Journalists (IFEJ), held at India Habitat Centre from 28 to 30 October 2009. Its theme was “Bridging North-South Differences in Reporting Climate Change: Journalists’ role in Reaching an Ambitious Agreement at COP15 in Copenhagen”.

Participants – over 100 journalists covering science and environmental issues, from all over the world – recognised how climate concerns have extended beyond strict environmental (or ‘green’) issues to mainstream political, business and even security coverage in the media.

Joining me on the TV panel were two experienced journalists from news and current affairs channels — Jesper Zolk, Climate Editor of TV2 News, Denmark, and Bahar Dutt, Environment Editor of CNN/IBN, India.

As it turned out, they were a great panel – they knew a lot, and being TV journalists, also knew how to say it well and concisely. This was the second time that Bahar – one of the best known faces on Indian television today – and I have been on a panel together: almost four years ago, at IFEJ Congress 2005, also in New Delhi, she joined me to discuss ‘Does TV do a better job on environmental reporting?’

I opened my panel by showing this cartoon, one of my favourite when it comes to climate coverage in the media:

Can we blame him for the confusion?

Can we blame him for the confusion?

We cannot assume much more knowledge and understanding in our average TV viewer than the confused guy in this cartoon, I said. So just how do we reach out and engage millions like him (and also the better informed viewers like his fellow viewer)? How do we tell this complex, still unfolding story within the time limits of 24/7 news television, I asked.

We didn’t find all the answers in 75 minutes of our session, but at least we clarified and agreed on a few points. Bahar Dutt’s observations were particularly relevant, especially since India now has over 500 news and current affairs TV channels broadcasting to a billion plus audience in over a dozen languages.

At a time when mainstream media elsewhere in the world are struggling to stay on in business, the Indian broadcast media remain ‘chaotic but robust’, she said. “But editorial filtering is not always very strong in some of our channels, which sees climate coverage ranging from no coverage at all to hysteria,” she added.

According to Bahar, much of the climate coverage in the Indian media overlooks the links with broader development issues. “Focus is often on climate treaty negotiations, or what individual experts or politicians say. These elements are only part of the bigger picture, and we need to look further and dig deeper.”

Bahar Dutt

Bahar Dutt at IFEJ 2009

“Environmental journalists are not green activists, and our role is to be watchdogs – keeping a sharp eye on government, industry and even civil society,” Bahar said. “But sometimes I find this watchdog role lacking in our media.”

Her advice to fellow journalists: stop seeing environment as simply a green and ‘cuddly’ sector, and move it into the political arena.

Jesper Zolk, Climate Editor of Denmark’s TV2 News, said his biggest challenge was how to get the pampered western viewers to change their lifestyles to be more climate friendly.

He urged journalists to focus not just on problems, but also on viable solutions. He expressed a concern that some journalists covering environmental issues sound more like green activists — a point that Bahar Dutt also agreed on.

She made another perceptive observation: people who have the least carbon footprint are the most keen to take action to mitigate climate change. That’s because they realise they are often the first to be impacted.

Our genial and erudite host Darryl D’Monte, chair of the Forum of Environmental Journalists of India (FEJI), had earlier asked participants to reflect on whether the media is part of the problem or the solution in the current crisis.

On the road to Copenhagen and beyond, we have our work cut out for us. As the Danish Ambassador to India, Ole Lønsmann Poulsen, quoted John F Kennedy in his opening remarks as saying: “The great enemy of the truth is very often not the lie, deliberate, contrived and dishonest, but the myth, persistent, persuasive and unrealistic.”

Missing Mothers: How acronyms and jargon can kill innocent women

iwd_5“This year alone, more than 500,000 women will die during pregnancy or childbirth. That’s one woman missing every minute of every day. We call these women ‘missing’ because their deaths could have been avoided. In fact, 80 per cent of maternal deaths could be averted if women had access to essential maternal health services.

“We know where and how these women are dying, and we have the resources to prevent these deaths. Yet, maternal mortality is still one of the most neglected problems internationally.”

This sobering message from Unicef is worth reflecting upon as we mark another International Women’s Day.

Unfortunately, critical issues like these often don’t make the news – or worse, are relegated to the background as inevitable. As Joseph Stalin said in a different context, one death is a tragedy; a million deaths a mere statistic.

The challenge to the development community is to go beyond simply counting deaths in cold, clinical terms. UNICEF has recently released a two minute video, “Missing Mothers” as a tool for international development professionals to use in raising awareness of the issue of mothers dying needlessly.

Having a baby is both a very natural process and a joyous occasion for the parents and extended family concerned. Yet having a baby still remains one of the biggest health risks for millions of women worldwide.

Time to make missing women count...

Time to make missing women count...

As Unicef’s 2009 State of the World’s Children report reminded us recently, 1,500 women die every day in the world due to complications arising during pregnancy and childbirth. The chances of a woman in developing countries dying before or during childbirth are 300 times greater than for a woman in an industrialised country like the United States. Such a gap does not exist in any other social indicator.

The largest number of maternal deaths in the world is in South Asia. In India alone, an estimated 141,000 women die each year during pregnancy or childbirth. Recently, my Indian journalist friend Kalpana Sharma wrote a perceptive column on this topic in The Hindu newspaper.

She noted: “The solution has been known for years. The problem is the will to make it work. We also know that the solution would benefit everyone, not just women. Yet, affordable and accessible health care, for instance, has not received the thrust that is needed.”

The Missing Women video suggests to activists and campaigners that action can start with five steps: 1. Educate girls, young women and yourself; 2. Respect their rights; 3. Empower them to participate; 4. Invest in maternal health; 5. Protect against violence and abuse. The Unicef website, meanwhile, lists 10 ways in which concerned individuals can make a difference.

All very commendable and necessary — but not sufficient. With all the good intentions in the world, Unicef’s experts and officials come across as, well, detached and geeky. They don’t connect well enough to the real world people whose needs and interests they are genuinely trying to serve. Their messages are lost somewhere in their precise terms, jargon and endless acronyms.

Just take, for example, the very phrase of maternal mortality itself. Precise but also very stiff and dry. Who outside the medical and development circles uses such terms in conversation? When I write or make films about the issue, I prefer to call it ‘mothers dying needlessly while having babies’. Yes, it’s more wordy and perhaps less exacting. But most ordinary people would get what I’m talking about.

If the jargon-ridden language reads dry in text, it completely puts off people when they watch such words being spoken on video. Such films may pander to the Narcissism of Unicef mandarins, but they completely flop in terms of public communication and engagement.

This is the same point I made in October 2008 when commenting on the Unicef-inspired first Global Handwashing Day: “Passion used to be the hallmark of UNICEF during the time of its legendary executive director James Grant, who strongly believed in communicating messages of child survival and well-being. He gave UNICEF a head start in working with the media, especially television.”

Jim Grant’s deputy, journalist Tarzie Vittachi, who came over to the UN children’s agency after a stint at the UN population fund, used to say: “Governments don’t have babies; people do”. We might extend that to: inter-governmental agencies don’t have babies; real women do. That may be why Unicef insists on delivering its life-saving messages so riddled in politically and scientifically correct, but so sterile language.

Unicef’s YouTube channel has a number of short videos related to what they insist on calling maternal mortality. Here’s an example where Unicef’s Chief of Health Dr. Peter Salama says it’s really an unconscionable number of deaths, and a human tragedy on a massive scale:



MDG5: Save Our Moms!

MDG5: Save Our Moms!

Reducing by three quarters the number of mothers dying needlessly while having babies is one of the Millennium Development Goals or MDGs, the holy grail in international development since the United Nations adopted these in 2000, setting 2015 as the target date.

We have now passed the half way mark, but progress has been patchy and unimpressive. And it will remain so as long as the UN agencies and other development players insist on peddling jargon and acronyms. Considering the issues of life and death involved here, we must view bad communication as a killer — joining the ranks of unsafe drinking water and violence against women and girls.

Writing an editorial for SciDev.Net in September 2005, I noted: “All development workers and UN officials should take a simple test: explain to the least technical person in your office the core message and relevance of your work. Many jargon-using, data-wielding, acronym-loving development workers would probably fail this test. But unless development-speak is translated into simpler language, the MDGs will remain a buzzword confined to development experts and activists.”

I don’t believe in ghosts, but it’s time to bring back the spirits of Jim Grant and Tarzie Vittachi to Unicef to again humanise the agency so mired in its own ‘geekspeak’. The intellectual rigours of evidence-based, scientific analysis must be balanced with clarity and accessibility. It’s fine to be informed by science, but learn to say it simply, clearly and concisely.

The lives of half a million women and millions of children depend on it.

Goodbye, Lasantha Wickramatunga – and long live Siribiris!

No discussion or debate...

Colombo General Cemetery: No discussion or debate...

This is a view of Colombo’s main cemetery, the final resting place for many residents of Sri Lanka’s capital and its suburbs. I took this photo less than a month ago, when I visited a grave on a quiet morning.

The late Bernard Soysa, a leading leftist politician and one time Minister of Science and Technology, once called it ‘the only place in Colombo where there is no discussion or debate’.

This afternoon, family, friends and many sorrowful admirers of Lasantha Wickramatunga, the courageous Sri Lankan newspaper editor who was brutally slain last week in broad daylight, took him there — and left him behind amidst the quiet company.

But not before making a solemn pledge. All thinking and freedom-loving people would continue to resist sinister attempts to turn the rest of Sri Lanka into a sterile zombieland where there is no discussion and debate. In other words, rolling out the cemetery to cover the rest of the island.

The last laugh?

The last laugh?

Silencing Lasantha was the clear aim of cowardly gunmen who intercepted him on his way to work and shot him at pointblank. Tarzie Vittachi, the first Lankan newspaper editor to be forced into exile 50 years ago for freely expressing his views on politically sensitive issues, once called such attacks ‘censorship by murder’. (Alas, since Tarzie uttered those words in 1990, shooting the messenger has become increasingly common in Sri Lanka.)

Rex de Silva, the first editor that Lasantha worked for (at the now defunct Sun newspaper) in the late 1970s, has just cautioned that Lasantha’s murder is the beginning of ‘the sound of silence’ for the press in Sri Lanka. Can this sound of silence be shattered by the silent, unarmed majority of liberal, peace-loving Lankans who were represented at the funeral service and the Colombo cemetery today?

And would they remember for all time Edmund Burke’s timeless words: “All that is necessary for the triumph of evil is that good men do nothing”?

How many would actually read, absorb and heed the deeply moving words of Lasantha’s one last editorial, copies of which were distributed at the cemetery and the religious service before that?

That editorial, which appeared in The Sunday Leader on 11 January 2009, embodies the best of Lasantha Wickrematunga’s liberal, secular and democratic views.

As I wrote in another tribute published today by Himal Southasian and Media Helping Media: “I have no idea which one – or several – of his team members actually penned this ‘Last Editorial’, but it reads authentic Lasantha all over: passionate and accommodating, liberal yet uncompromising on what he held dear. I can’t discern the slightest difference in style.”

“And there lies our hope: while Lasantha at 51 lies fallen by bullets, his spirit and passion are out there, continuing his life’s mission. That seems a good measure of the institutional legacy he leaves behind. If investigative journalism were a bug, the man has already infected at least a few of his team members…”

Read the full story of The Sunday Leader team’s courage under fire

Read The Sunday Leader‘s tribute to its founding editor on 11 January 2009: Goodbye Lasantha

Much has been written and broadcast in the past 100 or so hours since Lasantha’s journey was brutally cut short by as-yet-unidentified goons who have no respect for the public interest or have no clue how democracies sustain public discussion and debate. I’m sure more will be written – some in outrage and others in reflection – in the coming days and weeks.

puncturing egos for 40 years

Siribiris (left): puncturing egos for 40 years

As we leave Lasantha to his rest, I remember Siribiris. For those unfamiliar with the name, Siribiris is an iconic cartoon character created by Camillus Perera, a veteran Sri Lankan political cartoonist who has been in the business as long as I have been alive.
Siribiris represents Everyman, who is repeatedly hoodwinked and taken for granted by assorted politicians and businessmen who prosper at the common man’s expense. The only way poor, unempowered Siribiris can get back at them is to puncture their egos and ridicule them at every turn. And boy, does he excel in that!

It’s no surprise that Lasantha – the bête noire of shady politicians and crooked tycoons – was very fond of Siribiris. Perhaps he saw his own life’s work as extending that of Siribiris in the complex world of the 21st century. That he did it with aplomb and gusto – and had great fun doing it, sometimes tongue stuck out at his adversaries – will be part of Lasantha’s enduring legacy. (As his last editorial reminded us, in 15 years of investigative journalism on a weekly basis, no one has successfully sued the newspaper for defamation or damages.)

So Goodbye, Lasantha. And Long live Siribiris!

Daily Mirror, Sri Lanka

Cartoon by Gihan de Chickera, Courtesy: Daily Mirror, Sri Lanka