[op-ed]: The Big Unknown: Climate action under President Trump

Op-ed written for The Weekend Express broadsheet newspaper in Sri Lanka, 18 November 2016

The Big Unknown: Climate action under President Trump - By Nalaka Gunawardene, Weekend Express, 18 Nov 2016

The Big Unknown: Climate action under President Trump – By Nalaka Gunawardene, Weekend Express, 18 Nov 2016

What does Donald Trump’s election as the next President of the United States mean for action to contain climate change?

The billionaire non-politician — who lost the popular vote by more than a million votes but won the presidency on the basis of the electoral college — has long questioned the science underlying climate change.

He also sees political and other motives in climate action. For example, he tweeted on 6 November 2012: “The concept of global warming was created by and for the Chinese in order to make U.S. manufacturing non-competitive.”

Trump's tweet on 7 November 2012 - What does it mean for his administration?

Trump’s tweet on 6 November 2012 – What does it mean for his administration?

His vice president, Indiana governor Mike Pence, also does not believe that climate change is caused by human activity.

Does this spell doom for the world’s governments trying to avoid the worst case scenarios in global warming, now widely accepted by scientists as driven by human activity – especially the burning of petroleum and coal?

It is just too early to tell, but the early signs are not promising.

“Trump should drop his pantomime-villain act on climate change. If he does not, then, come January, he will be the only world leader who fails to acknowledge the threat for what it is: urgent, serious and demanding of mature and reasoned debate and action,” said the scientific journal Nature in an editorial on 16 November 2016.

It added: “The world has made its decision on climate change. Action is too slow and too weak, but momentum is building. Opportunities and fortunes are being made. Trump the businessman must realize that the logical response is not to cry hoax and turn his back. The politician in Trump should do what he promised: reject political orthodoxy and listen to the US people.”

It was only on 4 November 2016 that the Paris climate agreement came into force. This is the first time that nearly 200 governments have agreed on legally binding limits to emissions that cause global warming.

All governments that have ratified the accord — which includes the US, China, India and the EU — carry an obligation to contain global warming to no more than 2 degrees Centigrade above pre-industrial levels. Scientists regard that as the safe limit, beyond which climate change is likely to be both catastrophic and irreversible.

It has been a long and bumpy road to reach this point since the UN framework convention on climate change (UNFCCC) was adopted in 1992. UNFCCC provides the umbrella under which the Paris Agreement works.

High level officials and politicians from 197 countries that have ratified the UNFCCC are meeting in Marrakesh, Morocco, this month to iron out the operational details of the Paris Agreement.

Speaking at the Marrakesh meeting this week, China’s vice foreign minister, Liu Zhenmin, pointed out that it was in fact Trump’s Republican predecessors who launched climate negotiations almost three decades ago.

It was only three months ago that the world’s biggest greenhouse gas emitters – China and the US — agreed to ratify the Paris agreement during a meeting between the Chinese and US presidents.

Chandra Bhushan, Deputy Director General of the Centre for Science and Environment (CSE), an independent advocacy group in Delhi, has just shared his thoughts on the Trump impact on climate action.

“Will a Trump presidency revoke the ratification of the Paris Agreement? Even if he is not able to revoke it because of international pressure…he will dumb down the US action on climate change. Which means that international collaboration being built around the Paris Agreement will suffer,” he said in a video published on YouTube (see: https://goo.gl/r6KGip)

“If the US is not going to take ambitious actions on climate change, I don’t think India or Chine will take ambitious actions either.  We are therefore looking at a presidency which is going to push climate action around the world down the barrel,” he added.

During his campaign, Trump advocated “energy independence” for the United States (which meant reducing or eliminating the reliance on Middle Eastern oil). But he has been critical of subsidies for solar and wind power, and threatened to end regulations that sought to end the expansion of petroleum and coal use. In other words, he would likely encourage dig more and more domestically for oil.

“Trump doesn’t believe that renewable energy is an important part of the energy future for the world,” says Chandra Bhushan. “He believes that climate change is a conspiracy against the United States…So we are going to deal with a US presidency which is extremely anti-climate.”

Bhushan says Trump can revoke far more easily domestic laws like the Clean Power Plan that President Obama initiated in 2015. It set a national limit on carbon pollution produced from power plants.

“Therefore, whatever (positive) action that we thought was going to happen in the US are in jeopardy. We just have to watch and ensure that, even when an anti-climate administration takes over, we do not allow things to slide down (at global level action),” Bhushan says.

Some science advocates caution against a rush to judgement about how the Trump administration will approach science in general, and climate action in particular.

Nature’s editorial noted: “There is a huge difference between campaigning and governing…It is impossible to know what direction the United States will take under Trump’s stewardship, not least because his campaign was inconsistent, contradictory and so full of falsehood and evasion.”

We can only hope that Trump’s business pragmatism would prevail over climate action. As the Anglo-French environmental activist Edward Goldsmith said years ago, there can be no trade on a dead planet.

Candidate Trump on CNN

Candidate Trump on CNN

සිවුමංසල කොලූගැටයා #109: ළග ළග එන ‘කෘෂි රසායනික සුනාමිය’

This week’s Ravaya column (in Sinhala) is about the rising exports of hazardous pesticides coming to the developing world from China.

Similar ground was covered in English in The Coming Pesticide Tsunami: Made in China?

Filipino rice farmer spraying pesticides

Filipino rice farmer spraying pesticides

1955දී තමන් නිපද වූ රෝද දෙකේ අත් ට‍්‍රැක්ටරය වසර දහයකට වැඩි කාලයක් ඝර්ම කලාපීය රටවල ගොවීන්ට ප‍්‍රවර්ධනය කිරීමෙන් පසු එය තමන් අතින් සිදුවු ‘ලොකු වරදක්’ යයි කීර්තිමත් ලාංකික ඉංජිනේරු රේ විජේවර්ධන ප‍්‍රසිද්ධියේ කියා සිටියා. හරිත විප්ලවය ආරම්භයේ පටන් එහි පෙරගමන්කරුවකු වූ ඔහු 1960 දශකය අවසන් වන විට එහි මූලික දැක්ම ප‍්‍රශ්න කළා.

ගොවිතැනේදී අධික ලෙස බාහිරින් ගෙනෙන පොහොර, කෘමිනාශක හා වල් නාශක ආදිය නිසා වගාබිමේ සමතුලිතතාව බිඳ වැටෙන බව ඔහු පසුව වටහා ගත්තා. කෙටි කාලීනව අධික අස්වනු ලැබිය හැකි වුවත් හරිත විප්ලව ක‍්‍රමවේදයන් නිසා වසර කිහිපයකින් වගාබිම් නිසරුවීම, පරිසර දුෂණය හා බරපතල සෞඛ්‍ය ගැටඵ මතු වන සැටි දැන් අප දන්නවා.

සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ආසියාව පුරා කුඹුරුවල ගොවීන් වී වගා කළේ කෘෂි රසායනවල පිහිටෙන් නොවෙයි. කුඹුරුවල ස්වාභාවික ව හමුවන කෘමීන්, මකුඵවන්, පක්ෂීන් හා වෙනත් සතුන් සමග පාරිසරික සමබරතාවක් පවත්වා ගන්නා සැටි ඔවුන් අත්දැකීමෙන් දැන සිටියා.

එහෙත් හරිත විප්ලවයේ රසායනික පොහොර, කෘමිනාශක හා වල්නාශක වගාවට හානි කරන මෙන් ම වගාවට හිතකර සතුන් ද එක සේ විනාශ කළා. රසායනික පොහොර හා අනෙකුත් කෘෂි රසායන වතුරේ දිය වී ඇල දොල හා ගංගා හරහා සමස්ත පරිසරයට ම මිශ‍්‍ර වුණා. මේ විෂ රසායනික අපේ ආහාරවලට සෘජුව මෙන් ම වක‍්‍රවත් ඇතුඵ වුණා.

මෑත කාලයේ හරිත විප්ලවවාදියෝ සැළකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් තමන්ගේ වැරදි පිළිගනිමින්, කල්ගත වී හෝ ඒවා නිවැරදි කරගන්නට තැත් කරනවා. ජාත්‍යන්තර සහල් පර්යේෂණ ආයතනය (IRRI) කියන්නේ හරිත විප්ලවයේ විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ලෝක ව්‍යාප්ත කෘෂි පර්යේෂණායතන ජාලයේ සාමාජිකයෙක්.

පසුගිය අඩ සියවස තුළ ආසියානු රටවල සහල් නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමට, සහලින් ආසියානු රටවල් ස්වයංපෝෂිත කිරීමට හා ආහාර හිගයන් වළක්වා ගන්නට විශාල පර්යේෂණාත්මක දායකත්වයක් IRRI ලබාදී තිබෙනවා. අධික ලෙස කෘෂි රසායන භාවිත කරමින් අධික අස්වනු හඹා යාම අහිතකර බව දැන් ඔවුන් පිළි ගන්නවා. මේ ගැන ප‍්‍රසිද්ධියේ කථා කරන ජ්‍යෙෂ්ඨ IRRI විද්‍යාඥයෙක් මෑතදී මට මුණ ගැසුණා.

Dr K L Heong of IRRI

Dr K L Heong of IRRI

ආචාර්ය කොංග් ලූවන් හියොං (Dr K L Heong) ආසියාවේ ප‍්‍රමුඛ පෙළේ කීට විද්‍යාඥයෙක්. මැලේසියානු ජාතිකයකු වන ඔහු බි‍්‍රතාන්‍යයේ ඉම්ජීරියල් සරසවියෙන් ආචාර්ය උපාධියත්, ලන්ඩන් සරසවියෙන් DSc අධිඋපාධියත් ලැබූ, දශක ගණනක් පුරා ආසියාවේ වී වගාවේ කෘමීන් පිළිබඳ පර්යේෂණ කළ අයෙක්. සත්ත්ව විද්‍යාවට සීමා නොවී ගොවීන්ගේ ආකල්ප පිළිබඳ සමාජ විද්‍යාත්මක ගවේෂණ කරමින් කුඩා පරිමාණයේ වී ගොවීන්ට ඇති ප‍්‍රශ්න හා අවශ්‍යතා මැනවින් හදුනාගත් විද්වතෙක්.

ජෛව ලෝකයේ වැඩිපුර ම ජීවී විශේෂ හමු වන්නේ කෘමීන් වශයෙන්. ගම් නගර, වනාන්තර හා ගොවිබිම් යන සැම තැනෙක ම කෘමීන් සිටිනවා. මෙයින් බහුතරයක් කෘමීන් මිනිස් අපට හෝ බෝගවලට කිසිදු හානියක් කරන්නේ නැහැ. හානි කරන කෘමීන් ගොදුරු කර ගන්නා වෙනත් කෘමීන්, මකුඵවන් හා අනෙකුත් ස්වාභාවික සතුරන් (විලෝපීයයන්) සිටිනවා.

මිනිසා යොදන කෘෂි රසායනික නිසා මේ සමතුලිතතාවය බිඳ වැවෙනවා. බොහෝ වගාබිම්වලට කෘමි නාශක අන්‍යවශ්‍ය පමණක් නොව ඒවායේ ප‍්‍රයෝජනයට වඩා හානිය වැඩි බව 1950 දශකයේ සිට ප‍්‍රබුද්ධ ජෛව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙනවා. 1962දී අමෙරිකානු විද්‍යාඥ රේචල් කාසන් නිහඬ වසන්තය පොතෙන් දුන් මූලික පණිවුඩය වූයේත් එයයි (2013 ජනවරි 13 කොලම බලන්න).

ආචාර්ය හියොං කාසන්ගේ පණිවුඩය ප‍්‍රතිරාවය කරන වත්මන් පරපුරට අයත්. දියුණු රටවල කෘෂි රසායනික භාවිතය අඩු වන්නට පටන් ගෙන ඇතත් අපේ වැනි දියුණු වන රටවල ඒවා වැඩි වැඩියෙන් භාවිත වන බව ඔහු කියනවා.

කෘෂි රසායනික සුනාමියක් ළග එන බවත්, එහි බහුතර දායකත්වය ලැබෙන්නේ චීන සමාගම් වලින් බවත් ආචාර්ය හියොං අනතුරු අගවනවා. අපේ පරිසරවේදීන් මෙය නොදන්න හැඩයි.

කලක් තිස්සේ පාරිසරික හා සෞඛ්‍ය කි‍්‍රයාකරිකයන් චෝදනා කරන්නේ බටහිර රටවල භාවිතය තහනම් කළ අධික විෂ ඇති කෘෂිරසායනික, එම රටවල බහුජාතික සමාගම් විසින් දියුණුවන ලෝකයේ තවමත් අලෙවි කරන බවයි. මෙය ඓතිහාසිකව සත්‍ය වුවත් බටහිර රටවල පරිසරවේදීන්ගේ බලපෑම් නිසා එසේ කිරීමේ හැකියාව දැන් සීමා වී තිබෙනවා.

අද වන විට සංඛ්‍යා ලේඛන හරහා පැහැදිලි වන යථාර්ථය නම් අපේ රටවලට අධික විෂ සහිත කෘෂි රසායනික අලෙවි කරන්නේ ප‍්‍රධාන කොට ම චීන හා ඉන්දියානු සමාගම් විසින් බවයි.

”උතුරු – දකුණු විස රසායනික අලෙවිය(North-South dumping) ගැන අපි කලෙක සිට දැන සිටියා. එහෙත් දැන් වැඩිපුර සිදුවන්නේ දකුණු – දකුණු අලෙවියක් (South-South dumping). මේ ගැන අපේ රටවල කි‍්‍රයාකාරිකයන් එතරම් දැනුවත් වී නැහැ,” ආචාර්ය හියොං කියනවා.

skullපසුගිය දශකය තුළ ලෝකයේ විශාලතම කෘමිනාශක නිෂ්පාදකයා හා පිටරට යවන්නා බවට චීනය පත් වෙලා. චීනයේ රාජ්‍ය දත්ත පදනම් කොට ගෙන හියොං මෙය පෙන්වා දෙනවා.

”2000දී මෙටි‍්‍රක් ටොන් ලක්ෂ 5ක් පමණ වූ චීනයේ කෘමිනාශක නිෂ්පාදනය 2009 වන විට ටොන් ලක්ෂ 20 ඉක්මවා ගියා. එහෙත් එරට තුළ කෘමිනාශක භාවිතය වැඩි වී ඇත්තේ ඉතා සුඵ වශයෙන්. ඒ කියන්නේ මේ අතිරික්කය ඔවුන් පිටරටවලට විකුණනවා.”

මේවා යන්නේ කොහේ ද?

දැඩි පාරිභෝගික හා සෞඛ්‍ය ආරක්‍ෂණ නීති නිසා දියුණු රටවලට යවන්නට බැහැ. එහෙත් එබදු නීති නොමැති හෝ නීති නිසි ලෙස කි‍්‍රයාත්මක නොවන හෝ ආසියානු හා අපි‍්‍රකානු රටවලට ඒවා අලෙවි කරන බව හියොං සාක්ෂි සහිතව පෙන්වා දෙනවා.

මෙහි තවත් පැතිකඩක් තිබෙනවා. සිය රට තුළ අධික විසැති රසායනික භාවිතය ටිකෙන් ටික සීමා කරන්නට 1983 සිට චීනය පියවර ගන්නවා. 2007දී ඕගැනෝ ෆොස්ෆරස් කාණ්ඩයේ කෘමිනාශක ගණනාවක දේශීය භාවිතය තහනම් කළා. එහෙත් මේ කර්මාන්තයේ නිරත චීන සමාගම් 2,000ක් පමණ තිබෙන අතර සිය රට භාවිතය තහනම් වූ කෘමිනාශක පවා තවදුරටත් නිපදවා පිටරට යැවීමට ඔවුන්ට අවකාශ තිබෙනවා.

කිසි රටක් විවෘත ලෝක වෙළඳපොලේ කුමක් අලෙවි කරනවා ද යන්න ගැන අපට සෘජුව බලපෑම් කළ නොහැකියි. එහෙත් අපේ රට තුළට ගෙන ඒමට ඉඩ දෙන්නේ මොනවා ද යන්න තීරණය, අධීක්‍ෂණය හා පාලනය කිරීමට අපට හැකි විය යුතුයි.

ජාතික මට්ටමේ කෘෂි වෙළඳ දත්ත එක්තැන් කරන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ (UN-FAO) සංඛ්‍යා ලේඛන වෙබ් අඩවියට අනුව 2010දී ශී‍්‍ර ලංකාවට පිටරටින් ගෙනා කෘමිනාශකවල වටිනාකම අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 47 (රුපියල් බිලියන් 5.8 ක්). 2011දී ඒ අගය ඩොලර් 60.15 දක්වා ඉහළ ගියා (රුපියල් බිලියන් 7.5). මේ දෙවසරේ මෙරටට ගෙනා කෘමිනාශක පරිමාවන් එහි සඳහන් නැහැ. එහෙත් හුදෙක් මිළ වැඩි වීම නොව ගෙන ආ පරිමාව වැඩි වීමක් ද සිදුව ඇතැයි අපට අනුමාන කළ හැකියි. බිලියන් ගණන් ගෙවා මෙරටට මේ විෂ අධික ද්‍රව්‍ය ගෙන එන්නේ කොහි සිට ද? http://faostat.fao.org

චීන කෘමිනාශක සමාගම්වල දායකත්වය නිසා පරිමාවෙන් හා වටිනාකමින් වැඩි වන ලෝක කෘෂි රසායනික වෙළදාමෙන් බේරී සිටීමට අපේ රටවල අදාල නීති, රෙගුලාසි හා අධීක්‍ෂණය වහා ම සවිමත් කළ යුතු බවට හියොං අවධාරණය කරනවා. අපේ ආරක්‍ෂාව අප ම සළසා ගතයුතුයි.

”අප මේ කථා කරන්නේ අධි බලැති වස විස ගැනයි. මේවා සබන් හෝ දන්තාලේප වැනි දෑ මෙන් පුංචි කඩවල පවා විකිණීමට තිබෙන බව ආසියාව පුරා ම මා දකිනවා. මේවා අපේ රටවලට ගෙන ඒම යම් ලියාපදිංචියක් හරහා අධීක්‍ෂණය වූවත්, රට තුළ බෙදා හැරීම හා ගොවීන්ට අලෙවි කිරීම ගැන එතරම් පාලනයක් නැහැ. මේ තත්ත්වය වෙනස් කළ යුතුයි,” හියොං කියනවා.

බොහෝ ගොවීන් තම වගා බිමේ කෘමි ප‍්‍රශ්න ගැන උපදෙස් පතා ගෙන යන්නේ තමන්ට ආසන්න ම කෘෂි රසායනික අලෙවි කරන්නා ළගට. එය ගමේ සිල්ලර කඩයක් විය හැකියි. මේ කුඩා කඩවල මුදලාලිලා තමන් ළග ඒ මොහොතේ තිබෙන හෝ තමන්ට වැඩි ම වෙළඳ වට්ටම ඇති රසායනිකය මුදලාලි ගොවියාට නිර්දේශ කරනවා. අවශ්‍ය මාත‍්‍රාවට වඩා ඉසීමෙන් ඉක්මන් හා හොඳ ප‍්‍රතිඵල ලැබේ යයි වැරදි පිළිගැනීමක් ද ගොවීන් අතර තිබෙනවා.

හියොං කියන්නේ අධික වස විස මෙසේ හිතුමතයට සිල්ලරට අලෙවි කිරීම සිදු වන තාක් කල් කෘෂි රසායනික අවභාවිතය පාලනය කළ නොහැකි බවයි. රටට ගෙන ඒමේදී කුමන කොන්දේසි මත එය කළත් ප‍්‍රායෝගික ව එය කි‍්‍රයාත්මක වන්නේ සිල්ලර වෙළෙන්දා හා ගොවියා අතර ගනුදෙනුවේදීයි.

බොහෝ රටවල කෘෂි රසායනික රටට ගෙන ඒම, බෙදා හැරීම හා අලෙවිය ගැන නීති හා රෙකුලාසි මාලාවක් තිබෙනවා. එහෙත් එය හරියට රජතුමාට හකුරු හැදුවා වගේ වැඩක්. ඉතා පිවිතුරු ලෙසින් හකුරු හදනවා යයි ප‍්‍රතිඥා දුන්නත් වැඬේට බැස්සාම එය කෙරුණේ වෙනස් විධියට. ‘කියන කොට එහෙමයි – කරන කොට මෙහෙමයි!’ යන කියමන අප අතර තිබෙන්නේ මෙවැනි පරස්පරයන් විස්තර කරන්නටයි.

හැබැයි හකුරුවලට වඩා බෙහෙවින් විස සහිත කෘෂි රසායනික ගැන එබදු දෙබිඩි පිළිවෙතක් තව දුරටත් පවත්වා ගත නොහැකියි.

බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමයේ ඖෂධ අලෙවිය උදාහරණයක් ලෙස ගනිමින් හියොං කියන්නේ වට්ටෝරු හරහා බෙහෙත් ගන්නට නම් ඒ සඳහා පුහුණුව හා අවසර ලැබූ ඖෂධවේදියකු සිටින ෆාමසියකට යා යුතු බවයි. සිල්ලර කඩවලට එබදු බෙහෙත් විකුණන්නට ඉඩක් නැහැ. ඖෂධවේදීන් සහතික කිරීම එම වෘත්තිකයන් හරහා ම සිදුවීම බොහෝ රටවල ක‍්‍රමවේදයයි. අවම වශයෙන් එබදු ස්වයං නියාමන ක‍්‍රමයකට වස විෂ විකිණීමත් ඉක්මනින් ම යොමු විය යුතු බව හියොං කියනවා.

”ප‍්‍රතිපත්ති හා නියාමන මට්ටම්වලින් නිසි පියවර නොගෙන කෙතරම් ගොවීන් පුහුණු කළත්, මහජනතාව දැනුවත් කළත් එය සෑහෙන්නේ නැහැ. එය හරියට වහලකින් තොර නිවසක් තුළ අපි වටිනා ගෘහ භාණ්ඩ තබනවා වැනි නිෂ්ඵල කි‍්‍රයාවක්” හියොං කියනවා.

රසායනික පොහොර හා කෘෂි රසායනික භාවිතය බොහෝ රටවල රාජ්‍ය කෘෂිකර්ම ප‍්‍රතිපත්තියේ ප‍්‍රබල අංගයක්. ශී‍්‍ර ලංකාවේ තත්ත්වයත් එයයි. කෘෂි රසායනික රටට ගෙන්වීම ලියාපදිංචිය ලත් රාජ්‍ය ආයතන මෙන් ම පෞද්ගලික සමාගම් විසින් ද කලක පටන් කරනු ලබන නීත්‍යානුකූල වෙළදාමක්. එහෙත් ඒවායේ සිල්ලර අලෙවිය නිසි ලෙස නියාමනය හා අධීක්‍ෂණය නොවන බවට වෛද්‍යවරුන් මෙන් ම පරිසර විද්‍යාඥයන් ද පෙන්වා දෙනවා.

මේ ගැන වඩා ප‍්‍රගතිශීලි ආසියානු රටවල් තිබේදැයි මා ඇසුවා. වියට්නාමය හා මැලේසියාව යම් තාක් දුරට කෘෂි රසායනික පාලනයට ප‍්‍රතිපත්තිමය පියවර ගෙන ඇතැයි ද මේ ගැන අත්දැකීම් කලාපීය වශයෙන් බෙදා ගැනීම ඉතා ප‍්‍රයෝජනවත් බව ද ඔහු කීවා. http://tiny.cc/Pestsu

Hazardous Pesticides freely used across Asia

Hazardous Pesticides freely used across Asia

The Coming Pesticide Tsunami: Made in China?

Feature article published in Ceylon Today broadsheet newspaper on 14 March 2013.

Dr K L Heong: Beware of South-South dumping of hazardous pesticides!

Dr K L Heong: Beware of South-South dumping of hazardous pesticides!

The Coming Pesticide Tsunami: Made in China?

By Nalaka Gunawardene

Countries in Asia and Africa are threatened by a ‘Pesticide Tsunami’ that can seriously affect people’s health and the environment, a leading Asian entomologist warns.

Many developing countries that lack laws and regulations for pesticide marketing are vulnerable to ‘South-South dumping’ of highly hazardous agrochemicals coming from elsewhere in the developing world itself.

In recent years, China has become the world’s largest producer of pesticides, with most of its output being exported to developing countries, says Dr Kong Luen “K.L.” Heong, Principal Scientist at the International Rice Research Institute (IRRI), in Los Banos, the Philippines.

Dr Heong has been researching insect ecology in Asian paddy fields for decades. He is a leading advocate of integrated pest management (IPM) and sustainable agriculture that seeks to reduce current high dependence on agrochemicals in farming.

“Unless developing countries develop mechanisms to protect themselves, the coming Pesticide Tsunami is going to hit them hard. We urgently need to build self-protection at country level,” he said at a regional workshop of science and environmental communicators held recently in Bangkok, Thailand.

Dr Heong called for developing country governments to play a stronger governance role “to ensure quality information and pesticide prescriptions for farmers”.

Analysing statistics from China’s Institute for the Control of Agrochemicals, Ministry of Agriculture (ICAMA), Dr Heong showed how pesticide production in China has more than quadrupled between 2000 and 2009 – from around 500,0000 metric tons to over 2 million metric tons.

In that time, however, China’s domestic use of pesticides showed only a modest increase. That means much of the surplus was exported.

“It goes to countries that have lesser controls. It will not go to Australia, or Europe, or the United States for sure. Where else would it go? The developing world,” Dr Heong said in an interview.

Statistics maintained by the United Nations Food and Agricultural Organisation (FAO), which collates national data received from member governments, show that pesticide imports into developing countries have escalated during the past few years.

According to this database (available at: http://faostat.fao.org) Sri Lanka imported pesticides worth a total of USD 60.15 million in 2011. The figure for the previous year, 2010, was USD 47 million, i.e. an increase of over 20%. (Import quantities are not shown.)

South-South Dumping?

For decades, health and environmental activists have accused western multinational companies of ‘dumping’ hazardous pesticides in the developing world when, in fact, many such substances are banned in their own countries.

During the past decade, however, countries like China and India have also begun exporting their pesticides to the rest of the developing world. Some of these are no longer allowed use within their countries. (See box below: China’s Rising Toxic Exports).

“We are not (sufficiently) well aware of South-South dumping,” Dr Heong said. “We in Southeast Asia know this now. (But) what about Africa? There is a mechanism that dominates pesticide sales there, and it is worrying.”

In 2001, an international treaty called the Stockholm Convention was adopted to eliminate or restrict the production and use of persistent organic pollutants (POPs). These chemical substances, once widely used in pesticides, run off from farmlands and slowly build up through food chains, threatening human health and the environment.

The Stockholm Convention, and the related Rotterdam Convention for Prior-Informed Consent, both came into force in 2004. The latter provides a first line of defence giving importing countries the tools and information they need to identify the potential hazards and to exclude chemicals they cannot manage safely.

Dr Heong emphasized the critical role of governance in strengthening defences against the pesticide tsunami: sound policies, adequate national laws and regulations, and their proper enforcement.

“We cannot control exports by another country. But we can all control imports into our own countries. It’s all about individual countries acting in their own defence,” he said.

He added: “This is deadly poison we are talking about! I feel strongly that the poison should not be sold like toothpaste in the open market. And that is the key: governments should either revive their laws or implement the laws (for effective regulation)”.

Filipino rice farmer spraying pesticides

Filipino rice farmer spraying pesticides

Governance crucial

He emphasized the need for structural transformation in policy and governance — which he likened to the ‘roof’ of the ‘house’ of agricultural production and consumption.

“We spend a lot of money training our farmers; we spend even more money researching ecological engineering, new (plant) varieties and so on. These are like the furniture, and very nice furniture. But because they are placed in a ‘house without a roof’, they just get washed away. So building a roof is vital,” he explained.

In his view, registering importers of agrochemicals and licensing wholesale traders is necessary – but not sufficient. Toxic agrochemicals are currently being peddled to farmers mostly by untrained salespersons and vendors – they have no certification, and operate without much (or any) supervision and accountability.

“Most subsistence rice farmers across Asia simply ask their nearest local vendor for crop protection advice – and the vendors, in turn, promote whatever they have in stock, or whichever brand that gives them the highest profit margins,” Dr Heong said.

He wants to see developing countries introduce regulatory and certification systems similar to how pharmaceutical drugs are imported and distributed. The medical and healthcare professionals have their own certification schemes to ensure compliance with laws and regulations.

“We are dealing with a profession, and we are dealing with poison! Why are we not having a certification programme (for those peddling it to end users)?” Dr Heong asked.

Malaysian-born K L Heong holds a PhD and DSc from Imperial College, London. Besides insect ecology, he has also studied the sociology of farmers’ decision making, and designed communication strategies for educating farmers on sustainable agriculture.

His research and campaigns have changed rice farmers’ attitudes and practices in plant protection in many countries. For example, his work in Vietnam contributed to farmers more than halving their insecticide use in several provinces in the Mekong Delta; similar reductions were also recorded when his work extended to Central Thailand and Northern Vietnam.

Dr Heong is a leading voice interviewed in ‘Hopper Race’, a new documentary film produced by TVE Japan looking at rice planthopper threats to rice production in Asia. The Bangkok workshop was held to plan the documentary’s distribution across South and Southeast Asia.

Read my full interview with Dr K L Heong, published on TVEAP website

Text Box: China’s Rising Toxic Exports

China’s domination in the world pesticides trade is borne out by global statistics compiled by the UN’s FAO, and confirmed by independent researchers.

Writing a paper in the Proceedings of the International Academy of Ecology and Environmental Sciences in 2011, researchers Wen Jung Zhang, Fu Bing Jiang and Jiang Feng Ou say China is now the largest producer and exporter, and the second largest consumer of pesticides in the world.

The researchers, attached to the School of Life Sciences at Sun Yet-sen University in Guangzhou, note: “Since 1983, China has increased the production of organophosphorus and carbamated pesticides. Meanwhile, pyrethroid and other pesticides were developed. Since 1994, pesticide export of China has exceeded its imports.

“So far, more than 2,000 pesticide companies, of which more than 400 companies are manufacturers of original pesticides; more than 300 varieties of original pesticides and 3,000 preparations are being manufactured…”

They add: “Pesticide pollution of air, water bodies and soils, and pesticide induced deaths in China has been serious” in recent years.

They say China has banned the use of high-residual HCH, DDT and other organochlorined pesticides since 1983. And since 2007, several highly poisonous organophosphorous pesticides (namely, parathionmethyl, parathion, methamidophos, and phosphamidon) are also banned.

What is not clear is if similar considerations are applied to pesticides that China exports to other developing countries.

Their full paper, “Global pesticide consumption and pollution: with China as a focus” is online at: http://tiny.cc/PestC

Ceylon Today, 14 March 2013 - The Coming Pesticide Tsunami - Made in China

Ceylon Today, 14 March 2013 – The Coming Pesticide Tsunami – Made in China

සිවුමංසල කොලූගැටයා #95: ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් ජන උරුමය රකින මෝජි රීබා

In this week’s Ravaya column (in Sinhala), I write about an Indian friend of mine: Moji Riba, filmmaker and cultural anthropologist, who lives and works in India’s north-eastern Arunachal Pradesh.

It’s an isolated remote and sparsely populated part of the country that is home to 26 major tribal communities,. Each one has its own distinctive dialect, lifestyle, faith, traditional practices and social mores. They live side by side with about 30 smaller communities.

A combination of economic development, improved communications, the exodus of the young and the gradual renunciation of animist beliefs for mainstream religions threatens Arunachal’s colourful traditions. “It is not my place to denounce this change or to counter it,” says Moji. “But, as the older generation holds the last link to the storehouse of indigenous knowledge systems, we are at risk of losing out on an entire value system, and very soon.”

For the past 15 years, he has been documenting it on video and photos. Read my English blogposts about him in Nov 2008 and Jan 2009.

I caught up with him in Delhi last week, which inspired this column.

Moji Riba has been working since 1997 to document Arunachal Pradesh's rich cultural heritage. Image courtesy Rolex Awards

Moji Riba has been working since 1997 to document Arunachal Pradesh's rich cultural heritage. Image courtesy Rolex Awards

ගෝලීයකරණය නැතහොත් Globalization ගැන අපේ ඇතැම් දෙනකු කථා කරන්නේ සැකයෙන් හා බියෙන්. එසේ කලබල වන අය මේ සංසිද්ධිය හරිහැටි තේරුම් ගෙන නැහැ.

ගෝලීයකරණය යනු හැම සමාජයක් හා ආර්ථිකයක් ම එක අච්චුවේ පිටපත් බවට පත් කිරීම නොවෙයි. වෙළඳ සබඳතා, දේශ සංචාරයන්, කලාපීය සහයෝගිතාව හා තොරතුරු තාක්ෂණය ආදී ක්ෂෙත‍්‍රවලදී ස්වාධීන රටවල් තමන්ගේ අනන්‍යතාව රැක ගනිමින් යම් මට්ටමකින් ඒකාබද්ධ වීමයි.

ගෝලීයකරණයේ අංගයන් යොදා ගෙන අපේ සාංස්කෘතික උරුමයන් හා දායාදයන් රැක ගත හැකියි. අද මා කථා කරන්නේ එබඳු ප‍්‍රයත්නයක යෙදී සිටින ඉන්දියානු මිතුරකු ගැන.

ඔහුගේ නම මෝජි රීබා (Moji Riba). වයස 40යි. ඔහු උපන්නේ හා හැදුනේ වැඩුනේ ඉන්දියාවේ අරුණාචල් ප‍්‍රදේශ් ප‍්‍රාන්තයේ. එය මහා නගරයක් හෝ ප‍්‍රකට ප‍්‍රාන්තයක් නොවෙයි. තිබෙන්නේ ඉන්දියාවේ ඊසානදිග කෙළවරේ. චීනය, බුරුමය හා භූතානය සමඟ දේශසීමා තිබෙන මේ ප‍්‍රාන්තය භූමියෙන් ශ‍්‍රී ලංකාවටත් වඩා විශාලයි (වර්ග කිලෝ මීටර් 83,743). එහෙත් 2011දී ජනගහණය මිලියන් 1.4යි. ජන ඝනත්වය ඉතා අඩු, කඳුකර ප‍්‍රදේශවලින් බොහෝ විට සැදුණු අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තයේ වැඩි කොටසක් හිමාල කඳුවැටියෙන් වැසී තිබෙනවා.

ජන සංඛ්‍යාව සාපේක්ෂව අඩු වූවත් ජන විවිධත්වය අතින් අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තය ඉන්දියාවේ පමණක් නොව මුළු ආසියාවේ ම ඉහළින් සිටිනවා. එකිනෙකට වෙනස් භාෂා 30ක් හා උප භාෂා (dialects) දුසිම් ගණනක් එහි තිබෙනවා. මෙයට හේතුව තමන්ට ම ආවේණික සංස්කෘතීන් ඇති සුළු ජන කොටස් රැුසක් මේ ප‍්‍රදේශයේ සහස‍්‍ර ගණනක් තිස්සේ ජීවත් වීමයි.

අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තයේ හමු වන්නේ ඉන්දියාවේ මහා හින්දු සංස්කෘතික ප‍්‍රවාහයට බෙහෙවින් වෙනස් වූ, වඩාත් බුරුම හා ටිබෙට් ආභාෂය ලද සංස්කෘතීන් ගොන්නක්. මේ සෑම එකකට ම ආවේණික ජන කලා ශිල්ප, සිරිත් විරිත්, ඇදහිලි හා ගති පැවතුම් තිබෙනවා. ඒකීය ඉන්දියානු ජනරජය තුළ මෙබඳු සංස්කෘතීන් අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන යාමට එරට ව්‍යවස්ථාවෙන් ම ඉඩ සලසා තිබෙනවා.

එසේ වූවත් නවීකරණය සමඟ මේ සමහර ජන කොටස්වල අළුත් පරම්පරා සාම්ප‍්‍රදායික උරුමයන් දිගට ම පවත්වා ගන්නට එතරම් උනන්දු නැහැ. මෙය ඉන්දියාවේ පමණක් නොව ලොව පුරා දැකිය හැකි ප‍්‍රවණතාවක්. පුද්ගල මට්ටමෙන් විග‍්‍රහ කරන විට පරම්පරා උරුමයන් ඉදිරියට ගෙන යාමට කිසිවකුට බල කළ නොහැකියි. එහෙත් අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තයේ අතිශය විචිත‍්‍ර වූත්, ලොව කිසිදු තැනෙක හමු නොවන්නා වූත් ජන උරුමයන් රැක ගැනීමේ අවශ්‍යතාව මානව විද්‍යාඥයන් හඳුනාගෙන තිබෙනවා.

ජන සංස්කෘතියක් යනු සජීව හා ගතික දෙයක්. කෞතුකාගාර ගත කරන්නට බැහැ. එය යම් තරමකින්වත් හසු කර ගත හැක්කේ ශ‍්‍රව්‍ය-දෘශ්‍ය මාධ්‍ය හරහායි. මේ බව මනාව තේරුම් ගත් මෝජි, 1997දී සිය ප‍්‍රාන්තයේ ජන කලා, සිරිත් විරිත්, නැටුම් හා අනෙකුත් පැතිකඩ නවීන ඩිජිටල් ඡයාරූප හා වීඩියෝ හරහා වාර්තා කිරීමේ පෞද්ගලික මට්ටමේ ව්‍යාපෘතියක් ඇරඹුවා.

‘‘නවීකරණයත් සමඟ ආ ප‍්‍රවාහයන් නිසා මගේ පරම්පරාවේ බොහෝ දෙනා සාම්ප‍්‍රදායික උරුමයෙන් පිටතට පා වී යන හැටි මා දකිනවා. ඒ අය ගැන විනිශ්චයක් දීමට මට ඕනෑ නැහැ. නමුත් අපේ වැඩිහිටියන්ගේ පරම්පරාවේ හමු වන ස්පර්ශ කළ නොහැකි උරුමය (intangible heritage) අප ඩිජිටල් ක‍්‍රම මඟින්වත් ලේඛනගත නොකළොත් ඒවා සදහට නැසී යාමේ අවදානමක් තිබෙනවා’’ ඔහු කියනවා.

කලබලකාරී නවීකරණය වෙනුවට වඩාත් සියම් හා සුපරීක්ෂාකාරී ලෙසින් නවීන ලෝකයේ තමන්ට ගැලපෙන දේ පමණක් ළං කර ගැනීමට සංවේදී බව හා විචක්ෂණ ගුණය මෝජිට තිබෙනවා. ඔහු ඉන්දියාවේ අංක එකේ මාධ්‍ය සරසවිය ලෙස සැලකෙන නවදිල්ලියේ ජමීලා මිලියා ඉස්ලාමියා සරසවියෙන් ජන සන්නිවේදනය පිළිබඳ ශාස්ත‍්‍රපති උපාධියක් ලැබූ අයෙක්. මේ තරම් උගත්කමක් හා පුහුණුවක් ලබන බොහෝ ඉන්දියානුවන් ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවාහයේ මාධ්‍ය ආයතනවල රැකියා ලබා ගෙන මහ නගරවල පදිංචි වනවා. එහෙත් මෝජි නගරයෙන් නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය දැනුම හා කුසලතා ගෙන තම ගම් පළාතට ගියා.

Surrounded by young monks, Moji Riba films rituals celebrating Buddha's birth at Galden Namgyal Lhatse monastery. Tawang, Arunachal Pradesh, India, 2008 (Photo courtesy Rolex Awards)

Surrounded by young monks, Moji Riba films rituals celebrating Buddha’s birth at Galden Namgyal Lhatse monastery. Tawang, Arunachal Pradesh, India, 2008 (Photo courtesy Rolex Awards)

සංස්කෘතික පර්යේෂණ හා ලේඛනගත කිරීමේ කේන්ද්‍රය (Centre for Cultural Research and Documentation, CCRD) අරඹමින් තවත් ඔහු වැනි ම කිහිප දෙනෙකු සමඟ ප‍්‍රාන්තයේ ජන සංස්කෘතිය ගැන වීඩියෝ වාර්තා චිත‍්‍රපට නිපදවීම ඇරඹුවා.

‘‘මගේ ප‍්‍රාන්තයේ සංස්කෘතික උරුමය මා දකින්නේ ඉලාස්ටික් පටියක් හැටියටයි. අපට යම් සීමා තුළ මේ පටිය විස්තාරණය කළ හැකියි. කාලයේ හා නවීකරණයේ ප‍්‍රවාහයන් නිසා අතීතයේ සිට පැවත ආ උරුමයන් ඒ අයුරින් ඉදිරියට ගෙන යාමට අමාරුයි. එහෙත් අඩු තරමින් ඒ ගැන විස්තරාත්මක ලේඛනගත කිරීමක් අප කරනවා’’ යැයි ඔහු කියනවා.

මෝජි මට මුලින් හමු වූයේ 2003දී නේපාලයේ කත්මණ්ඩු නුවරදී. මා සංවිධානය කළ දකුණු ආසියාතික ටෙලිවිෂන් හා වීඩියෝ පුහුණු වැඩමුළුවකට ආ මේ නිහඬ තරුණයා හැම දෙනාගේ ප‍්‍රසාදය හා ගෞරවය දිනා ගත්තා. ඔහු නිපද වූ වාර්තා චිත‍්‍රපට කිහිපයක් මා දැක තිබෙනවා.

මේවා දුවන ගමන් කළ ටෙලිවිෂන් වාර්තා නොවෙයි. සති හෝ මාස ගණන් මහත් ඉවසීමෙන් හා කැපවීමෙන් කේෂත‍්‍රයේ රූපගත කොට සියුම් ලෙසත්, සෞන්දර්යාත්මක ලෙසත් සංස්කරණය කළ ඩිජිටල් කලා කෘති හැටියට මා දකිනවා. 1997-2008 කාලය තුළ එබඳු වාර්තා චිත‍්‍රපට 35ක් පමණ ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කළා.

ඒවායින් සමහරක් මානව විද්‍යා හා සංස්කෘතික උරුමය ගැන තේමාගත වූ චිත‍්‍රපට උළෙලවලත්, ඉන්දියාවේ දුර්දර්ශන් ජාතික ටෙලිවිෂන් නාලිකාවේත් තිරගත වී තිබෙනවා. විශාල පේ‍්‍රක්ෂක සමූහයකට ඉලක්ක කරනවා වෙනුවට මේ නිර්මාණ වඩාත් ගැලපෙන්නේ කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් දේශනාගාර, විද්වත් රැස්වීම් ආදියේ පෙන්වන්නටයි.

‘‘අප මේ චිත‍්‍රපට හරහා උත්සාහ කරන්නේ සංක‍්‍රාන්ති කාලයක සිටින අපේ ප‍්‍රාන්තයේ විවිධ ජන කොටස් තමන්ගේ සංස්කෘතික උරුමය, ස්වභාවික පරිසරය හා සමාජ-ආර්ථික සංවර්ධනය යන සාධක තුන තුලනය කර ගන්නා හැටි වාර්තාගත කරන්නයි. එහිදී අපේ මතවාදයන් ඒ වාර්තාකරණයට අප එකතු කරන්නේ නැහැ,’’ මෝජි කියනවා.

වාර්තා චිත‍්‍රපටයක් නිපදවීමට පැය ගණනක් පටිගත කළ රූප රාමුවලින් අවශ්‍ය කොටස උකහා ගත් පසු ඉතිරිය බොහෝ විට සංරක්ෂණය වන්නේ නැහැ. එහෙත් මෝජි වසර 15ක් පුරා පටිගත කළ හැම පටයක් ම ප‍්‍රවේශමින් සංරක්ෂණය කරනවා.

මේ ගැන වඩාත් ගැඹුරින් පර්යේෂණ කරන්නට 2004දී අරුණාචල් ප‍්‍රාන්ත අගනගරය වන ඉතානගර්හි රාජීව් ගාන්ධි සරසවියේ ජන සන්නිවේදන අංශයත් සමඟ එක් වී ඩිප්ලෝමා පාඨාමාලාවක් ද ඔහු ආරම්භ කළා. ඔහුගේ කාලය ඉගැන්වීමට, පර්යේෂණවලට හා කේෂත‍්‍ර මට්ටමේ රූපගත කිරීම්වලට බෙදී යනවා.

Riba teaches Hage Komo the basic camera skills that will allow the young Apatani to film an interview with his father and an animist priest, thus recording his tribe's oral history (Photo courtesy Rolex Awards)

Riba teaches Hage Komo the basic camera skills that will allow the young Apatani to film an interview with his father and an animist priest, thus recording his tribe's oral history (Photo courtesy Rolex Awards)

මෑතක් වන තුරු අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තය විදේශික සංචාරකයන්ට අවසර නැතිව ඇතුළු විය නොහැකි, සීමා වූ ප‍්‍රදේශයක් ලෙස පැවතියා. එහෙත් දැන් චන්ද්‍රිකා ටෙලිවිෂන් විකාශයන්, ජංගම දුරකථන සේවාවන් හා ගමනාගමන පහසුකම් ආදිය පුළුල් වීමත් සමඟ සමාජ නවීකරණය වේගවත් වෙලා.

මේ නිසා ජන කලා හා සංස්කෘතික ලේඛනගත කිරීමේ අමුතු ආකාරයේ ව්‍යාපෘතියක් මෝජි 2009දී යෝජනා කළා. තෝරා ගත් ගම්මාන 15ක දක්ෂ ගැමි තරුණ තරුණියන් 15 දෙනකුට ඩිජිටල් වීඩියෝ තාක්ෂණය භාවිතය පුහුණු කරනවා. (අද කාලේ මේවා මැජික් නොවේ. ලෙහෙසියෙන් උගත හැකියි).

ඉන්පසුව ඔවුන්ට ඩිජිටල් වීඩියෝ කැමරා දී වසරක් පුරා තම ගම්මානයේ චාරිත‍්‍ර වාරිත‍්‍ර, උත්සව, වැඩිහිටියන්ගේ මතකයන් හා ආවේණික දෑ පටිගත කරන්නට සලස්වනවා. හැම ගමකින් දළ වශයෙන් වීඩියෝ පැය 300ක් පමණ එකතු වනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබෙනවා. අවසානයේ මේ සියල්ල ප‍්‍රාන්ත කෞතුකාගාරයේ හා සරසවියේ ද අනුදැනුම ඇතිව පොදු තැනෙක සංරක්ෂණය කොට පර්යේෂකයන්ට අධ්‍යයනය කරන්නට ලබා දෙනවා.

එකිනෙකට වෙනස් භාෂා කථා කරනා ජන කොටස් සැමගේ විශ්වාසය දිනා ගෙන ඔවුන්ගේ සහයෝගයෙන් කරන මේ ව්‍යාපෘතියෙන් වසර කිහිපයක ඇවෑමෙන් වීඩියෝ පැය 4,000ක් පමණ එකතු වීමට නියමිතයි. මෙය කාල කැප්සියුලයක් (time capsule) ලෙස මෝජි හඳුන්වනවා. ජන සංස්කෘතිය නිතිපතා පරිණාමය වන නිසා අපට කළ හැක්කේ අද දවසේ එහි ගති සොබා හසු කර ගැනීම පමණක් බව ඔහු දන්නවා.

ජීවිතයේ උපතේ සිට මරණය දක්වා හැම අවස්ථාවකට ම ආවේණික සිරිත් විරිත් ඔවුන්ට තිබෙනවා. දරුවකුගේ උපත, අස්වනු නෙළීම, විවාහ මංගල්‍යයන්, මළවුන් සිහි කිරීම ආදිය ඒ අතර සුවිශේෂයි. මේ සිද්ධීන් හැම ජන කොටසකට ම පොදු වූවත් ඔවුන් ඒවා සමරන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස්. එක් මහ ජාතියක් සංඛ්‍යාත්මකව හමු නොවන අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තයේ හැම දෙනා ම සුළු ජාතියක්.

මේ අසාමාන්‍ය සංස්කෘතික ව්‍යායාමය ඔහු නම් කරන්නේ කඳුකරයේ ඇස (Mountain Eye) ව්‍යාපෘතිය ලෙසයි. ශාස්ත‍්‍රීය වටිනාකමක් ඇති මෙබඳු කටයුතුවලට බොලිවුඞ් ආකර්ෂණය හෝ වෙළඳපොළ විභවයක් නැති නිසා අවශ්‍ය වියදම ඉන්දියාව තුළින් සොයා ගැනීම ලොකු අභියෝගයක්.

ස්විට්සර්ලන්තයේ රෝලෙක්ස් ඔරලෝසු සමාගම සුවිශේෂි පර්යේෂණ හා ගවේෂණවලට අනුග‍්‍රහය දක්වන්නට තරගකාරී මට්ටමින් තෝරා ගන්නා රෝලෙක්ස් ත්‍යාගයක් (Rolex Award for Enterprise) 2008දී මෝජි රීබාට ප‍්‍රදානය කළා. එයින් ලැබුණු ත්‍යාග මුදලත්, ලෝක මට්ටමේ ප‍්‍රසිද්ධියක් යොදා ගෙන සුපුරුදු නිහඬ රටාවට මෝජි තමන්ගේ ව්‍යාපෘතිය පෙරට ගෙන යනවා.

ජන සංස්කෘතිය කෞතුකාගාර හෝ සරසවිවලට කොටු වන්නට ඉඩ නොතබා ඔහු එය තරුණයින් වඩාත් ගැවසෙන කැෆේ, සිනමා ශාලා හා සාප්පු සංකීර්ණවලට චිත‍්‍රපට ගෙන යනවා. පාසල් දර්ශන සංවිධානය කරනවා. අරුණාචල් භාෂා 9කින් ගැයෙන් ගීත ඇතුළත් CD තැටියක් නිපදවා බෙදා හරිනවා.

අරුණාචල් ප‍්‍රාන්තයේ ආවේණික ජන සංස්කෘතිය අද මුහුණ පා සිටින්නේ හුදෙක් ඉන්දියාවට පිටතින් සිට ගලා එන ප‍්‍රවාහයන්ට පමණක් නොවෙයි. රට තුළම සංඛ්‍යාත්මකව බහුතරයක් වූ හින්දි බස කථා කරන මහා සංස්කෘතියේ ප‍්‍රබල බලපෑමත්, ආර්ථික ප‍්‍රතිසංස්කරණ හරහා එන වෙළඳ පොළ හා ජනප‍්‍රිය සංස්කෘතියේ බලපෑමත් ඔවුන්ට ඍජුව ම එල්ල වී තිබෙනවා.

මෙවැනි ප‍්‍රවාහයන් හමුවේ ඇතැම් දෙනා හූල්ලමින් හා දෙස් තබමින් කල් ගත කළත් මෝජිගේ ප‍්‍රතිචාරය බෙහෙවින් වෙනස්. ළිඳට වැටුණු මිනිසකු ළිං කටින් ම ගොඩ ආ යුතු සේ ඔහු කරන්නේ නව සන්නිවේදන තාක්ෂණයන් යොදා ගෙන තම ජනයාගේ උරුමය රැක ගන්නට තැත් කිරීමයි. ඔහු මෙය පෞද්ගලික ජීවිතයේදීත් ක‍්‍රියාත්මක කරනවා. හින්දි හා ඉංග‍්‍රීසි භාෂා ව්‍යක්ත ලෙස හසුරුවන්නට උගත් ඔහු වයස විසි ගණන්වල සිය මවුබස වන ගැලෝ භාෂාව (Galo) උගත්තා. දැන් ඔහු එය සිය ලාබාල පුතුන් දෙදෙනාට කුඩා වයසේ සිට උගන් වනවා.

‘‘අපේ දරුවන්ට ගීයක් ගයන්න කී විට ඔවුන් ගයන්නේ හින්දි නැතහොත් ඉංග‍්‍රීසි ගීත. අප දැන් තැත් කරන්නේ තමන්ගේ ම බසින් සින්දු කීමේ අමතර හැකියාව අළුත් පරම්පරාවේ හැමට ලබා දෙන්නයි,’’ මෝජි කියනවා.

‘‘විසි එක් වන සියවසේ සුළු ජන කොටස්, ගෝත‍්‍රික හා ආදිවාසී පිරිස් පසුගාමීව හෝ මුළුගැන් වී සිටිය යුතු යැයි මා විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. එහෙත් ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවාහයට නතු නොවී අපේ සුවිශේෂි අනන්‍යතාව රැක ගනිමින් නවීකරණය වන්නට හැකියි,’’ මෝජී රීබාගේ දර්ශනය එයයි.
http://tiny.cc/MojiR1

Hage Komo gets video instructions from Moji Riba, who is enlisting local young people to capture the oral histories, languages and rituals of their tribes for his project. Komo films his father gathering bamboo in a grove outside Hari Village. (Photo courtesy Rolex Awards)

Hage Komo gets video instructions from Moji Riba, who is enlisting local young people to capture the oral histories, languages and rituals of their tribes for his project. Komo films his father gathering bamboo in a grove outside Hari Village. (Photo courtesy Rolex Awards)

සිවුමංසල කොලූගැටයා #36: ස්ටීව් ජොබ්ස් – අසම්මතය සුන්දර කළ ‘විකාරකාරයා’

We might admire – even revere – genius mavericks like Steve Jobs from afar, but few Asians have any idea where mavericks come from, or how best to deal with them. Our conformist and hierarchical societies don’t nurture mavericks. Our cultures tend to suppress odd-balls and iconoclasts. That’s probably why we don’t have enough of our own Steve Jobses.

This is the crux of my argument in my latest Sinhala column published in Ravaya newspaper on 16 Oct 2011. For a longer discussion of the same topic, see my English essay Goodbye, Steve Jobs; Long Live Mavericks!

පසුගිය වසර 35ක කාලය තුළ ඇපල් පරිගණක හා විද්යුත් උපකරණ නූතන තොරතුරු සමාජයේ ප්‍රගමනයේ පෙරගමන්කරුවන් ලෙස ක්‍රියා කළ බව ලෝකය ම පිළිගන්නවා. මේ නව ලොව තනන්නට මහත් සේ දායක වුණු ඇපල් සමාරම්භක ස්ටීවන් පෝල් ජොබ්ස් හෙවත් ස්ටීව් ජොබ්ස් (Steve Jobs) 2011 ඔක්තෝබර් 5 වනදා මිය ගිය විට ලෝකය ම කම්පාවට පත්වුණා. පිලිකාවක් සමග වසර ගණනක් පොර බැදීමෙන් ඔහු අන්තිමට පරාජය වන විට වයස අවුරුදු 56යි.

සරසවි ඉගෙනුම වෙනුවට තමන්ගේ ම නිර්මාණශීලී අදහස් ඔස්සේ දැඩි අධිෂ්ඨානයෙන් ඉදිරියට ගිය ස්ටීව් ජොබ්ස්, තොරතුරු තාක‍ෂණය, පාරිභෝගික විද්‍යුත් උපකරණ හා ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය යන ෙක‍ෂත්‍ර තුනෙහි ම දැවැන්තයකු වූ බව ඔහුගේ ව්‍යාපාරික තර`ගකරුවන් පවා එක හෙළා පිළිගත්තා. අසම්මතය, පරිකල්පනය හා සුන්දරත්වය කැටි කළ ස්ටී්ව් ජොබ්ස් කථාවේ එක් පැතිකඩක් ගැන අපි අද කථා කරමු. එහි යටි අරමුණ අපේ රටවලත් ස්ටීව් ජොබ්ස්ලා බිහි විය හැකිද යන්න විග්‍රහ කිරීමයි.

1997දී ඇපල් සමාගම අපූරු ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාරයක් හදුන්වා දුන්නා. තමන් තවත් එක් පරිගණක නිෂ්පාදන සමාගමක් නොවන බව හුවා දැක්වීම ඉලක්ක කර ගත් ඒ දැන්වීම් පෙළේ මුඛ්‍ය තේමාව වූයේ වෙනස් විධියට සිතන්න (Think Different) යන්නයි. එහි වඩාත් ම සිත් ඇද ගන්නා අංගය වූයේ තත්පර 30 හා 60 යන ධාවන කාලයන්ට නිර්මාණය වූ ටෙලිවිෂන් දැන්වීමක්. ඉතිහාසය පුරා විවිධ ෙක‍ෂත්‍රයන්ගේ විපර්යාස ඇති කරන්නට දායක වුණු චරිත 17ක රූප ඉතා ඉක්මනින් තිරයේ දිස් වුණා. තනිකර කළු-සුදු වර්ණයෙන් නිර්මිත එයට මහත්මා ගාන්ධි, ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්, තෝමස් අල්වා එඩිසන් හා අමීලියා ඉයර්හාට් වැනි චරිත මෙන් ම බීට්ල්ස් ගායක ජෝන් ලෙනන්, පබ්ලෝ පිකාසෝ හා මොහමඩ් අලි වැනි විවිධ ෙක‍ෂත්‍රවල දැවැන්තයන් ද ඇතුළත් වුණා. මේ හැම දෙනා ම සම්මතයට එරෙහිව ගිය නිදහස් මතධාරීන් හෙවත් මැව්රික්ස් (mavericks) හැටියට පිළි ගැනෙනවා.

ඒ දැන්වීමේ කථනය සාරාංශයක් ලෙස කිවහොත්: ‍”මෙන්න විකාරකාරයෝ. විප්ලවවාදියෝ. කරදරකාරයෝ. හැම දෙයක් ම වෙනස් විධියට දකින මේ අය පිස්සන් කියා බොහෝ දෙනකු සිතුවා. එහෙත් අප ඔවුන් දකින්නේ මහ මොළකාරයන් හැටියටයි. ඉතිහාසය පුරා ම අපේ ලෝකය වෙනස් කළේ මෙවැනි අසම්මත විකාරකාරයන් තමයි.” ඒ දැන්වීම YouTube හරහා නරඹන්න: http://tiny.cc/ThinkD

ඒ දැන්වීමේ කිසි තැනෙක පරිගණකයක් දිස් වූයේ නැහැ. එහි අරමුණ වූයේ සංකල්පමය වශයෙන් ඇපල් සමාගම අනෙකුත් සියළු පරිගණක හා තොරතුරු තාක‍ෂණ සමාගම්වලට වඩා වෙනස් බව කියා පෑම පමණයි. එය ප්‍රචාරය වීම අරඹන කාලයේ ඇපල් සමාගමට තිබූ වෙළදපොල ඉතා සීමිතයි. එවකට අලෙවියෙන් හා ලාබයෙන් කුඩා වූවත් මේ අසම්මත සමාගම විකාරකාරයන්ගේ මගෙහි යන පෙරළිකාරයෙක් වීමේ පෙරනිමිති පළ කළා.
1997 දී ලෝකයට දුන් ඒ ප්‍රතිඥාව දශකයක් ඇතුළත ඉතා මැනවින් ක්‍රියාවට නැංවීමට ස්ටීව් ජොබ්ස් දිවා රෑ වෙහෙසී වැඩ කළා. iMac පරිගණකය (1998), iPod ජංගම සංගීත/මාධ්‍ය උපකරණය (2001), iTunes නම් වූ සයිබර් අවකාශයේ මහා සල්පිල (2003) iPhone ජංගම දුරකථනය (2007) හා iPad ජංගම ටැබ්ලටය (2010) ඔහු ආ අසම්මත මගෙහි අමතක නොවන පියසටහන්. කලක් සාපේක‍ෂව කුඩා පරිගණක හා විද්්‍යුත් උපකරණ සමාගමක් හැටියට පැවතුණු ඇපල් සමාගම 2010 වන විට Microsoft, IBM ඇතුළු අනෙකුත් සියළු තාක‍ෂණ සමාගම් අභිබවා ගියා.

ජොබ්ස්ගේ තාක‍ෂණ, සැළසුම් (design) හා අලෙවිකරණ කුසලතා ගැන පසුගිය දිනවල බොහෝ සෙයින් කථාබහ කෙරුණා. ඒ තොරතුරු යළිත් කීම මගේ අරමුණ නොවෙයි. නව නිපැයුම් සදහා පේටන්ට් 338ක් ඔහුට තිබුණා. එහෙත් ඔහුට වඩා පේටන්ට් ලබාගත් තව බොහෝ නිර්මාපකයන් සිටිනවා. (උදාහරණ: තෝමස් අල්වා එඩිසන් 1,093යි. පෝලරොයිඩ් කැමරාව තැනූ එඩ්වින් ලෑන්ඩ් 525යි.) කුඩා පරිමාණයේ නව නිපැයුම් විශාල ගණනක් බිහිකරනවා වෙනුවට ජොබ්ස් වැඩි අවධානය යොමු කළේ සමස්ත කර්මාන්තයක් හෝ ෙක‍ෂ්ත්‍රයක් ම විප්ලවයකට ලක් කරන ආකාරයේ වැඩ කරන්නයි. පුද්ගල පරිගණකය, ජංගම සංගීත/මාධ්‍ය උපකරණය, ජංගම දුරකථනය වැනි කිසිවක් මුල්වරට නිපදවූයේ ස්ටීව් ජොබ්ස් නොවේ. එහෙත් ඔහු කළේ පවත්නා තාක‍ෂණය උඩුකුරු වන මට්ටමේ ප්‍රබල දියුණු කිරීම් ඇති කිරීමයි. මේ සුවිශේෂී ගුණය නිසා ඔහු අපේ කාලයේ සිටි දක‍ෂතම තාක‍ෂණික ප්‍රතිනිර්මාපකයා (technology’s great re-inventor) හැටියට ටයිම් සගරාව හදුන්වා දෙනවා. එය ජොබ්ස්ගේ අසම්මත කථාව ගැන කළ හැකි හොද සම්පිණ්ඩනයක්.

බොහෝ නිපැයුම්කරුවන්ගේ කුසලතාවය හා දැක්ම පටු පරාසයකට සීමා වන නමුත් ජොබ්ස් පුළුල් දැක්මකින් යුක්තව ක්‍රමීය වෙනස්කම්වලට (systemic changes) යොමු වූ කෙනෙක්. එබදු වෙනස්කම් සදහා තාක‍ෂණය, සෞන්දර්යාත්මක සැළසුම (aesthetic design) අලෙවිකරණය (marketing) හා හොද සන්නිවේදනය යන සතරවිධ හැකියාවන් ඔහුට නොඅඩුව තිබුණා.

ස්ටීව් ජොබ්ස් තුළ මේ සංකල්ප බිහි වූයේ කෙලෙස ද? අමෙරිකාවේ වඩාත් ලිහිල් සමාජ පසුබිමක් පවතින බටහිර වෙරළේ කැලිෆෝනියාවේ ඉපදි හැදී වැඩීම ද? සහජ හැකියාවන් තියුණු කර ගනිමින් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම තුළින් ඕනෑ ම කෙනකුට හිස එසවීමට ඉඩක් තිඛෙන සමානාත්මක :ැට්කසඒරස්බ- අමෙරිකානු සමාජ ක්‍රමය ද? 1960-70 දශකයන්වල බටහිර රටවල තරුණ තරුණියන් බොහෝ දෙනාට බලපෑමක් ඇති කළ හිපි සංස්කෘතිය ද? (තරුණ වියේ ඉන්දියාවට පැමිණ ආශ්‍රමයන්හි කල් ගත කළ ඔහු පෙරදිග දර්ශනයන් — විශේෂයෙන්ම ටිඛෙට් හා ජපන් සම්ප්‍රදායයන් — ගැන උනන්දු වූවා.) එසේ නැතිනම් මේ සියළු සාධකයන් මිශ්‍ර වීමේ අවසාන ප්‍රතිඵලය ද?

මේ ප්‍රශ්නවලට එක එල්ලේ පිළිතුරු දෙන්න අමාරුයි. නිර්මාණශීලිබව (creativity) පැන නගින්නේ මිනිස් මනසේ කොතැනින් ද, එයට රුකුල් දෙන අධ්‍යාපනික, සමාජයීය හා සාංස්කෘතික බලපෑම් මොනවා ද යන්න මානව විද්‍යාඥයන් හා සමාජ විද්‍යාඥයන් මහත් ඕනෑකමින් අධ්‍යයනය කරනවා. එවන් පර්යේෂකයන්ට ස්ටීව් ජොබ්ස් චරිතය ඉතා ප්‍රයෝජනවත්.

ඔහුගේ අසම්මත ජීවන කථාව ආසියාවේ අපට වැදගත් වන තව හේතුවක් තිඛෙනවා. ජන සමාජයන් සමස්තයක් වශයෙන් ගෙන සසදන විට ගණිතය, ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා තාක‍ෂණයට සම්බන්ධ කි්‍රයාවලදී ආසියානුවන් ලෝකයේ වෙනත් බොහෝ ජාතීන්ට වඩා ඉදිරියෙන් සිටිනවා. 1950-2010 කාලය තුළ ලෝකයේ වැඩි ම ආර්ථීක වර්ධන වේගය පවත්වා ගන්නට ආසියානු කලාපයට හැකි වූයේ තාක‍ෂණ ෙක‍ෂත්‍රයන්හි නව නිපැයුම්, ආයෝජන හා හපන්කම් නිසායි. ජපානය, චීනය, කොරියාව හා ඉන්දියාව වැනි රටවල් අද විද්‍යාව හා තාක‍ෂණය අතින් ලෝකයේ පෙරමුණ ගෙන සිටිනවා. පර්යේෂණ නිබන්ධන, පේටන්ට් බලපත්‍ර ආදී නිර්නායක හරහා මේ ප්‍රවණතා මැනිය හැකියි.

එසේ වූවත් තාක‍ෂණ ෙක‍ෂත්‍රයේ ආසියානුවන්ගේ හපන්කම් බහුතරයක් සාමූහික ප්‍රයත්නයන්. අද ලොව සංකීර්ණ අවශ්‍යතාවලට නිපැයුම්කරුවන්ට තනිව ම මුහුණදීම අපහසු බව ඇත්ත. එහෙත් ලොව ජය ගත් පාරිභෝගික තාක‍ෂණයන් විශාල සංඛ්‍යාවකට මුල් වූ ජපානයේ Sony කොරියාවේ Samsung වැනි සමාගම් අප හදුනන්නේ වෙළද නාමයෙන් (brands) පමණයි. නිපැයුම්කරුවන්ගේ නමක් අප දන්නේ නැහැ. මේ රටවල සංචාරය කරන විට මට පෙනී ගිය දෙයක් නම් ඒ රටවල සාමාන්‍ය ජනයා පවා සිය නිපැයුම්කරුවන් ගැන දන්නේ ඉතා අඩුවෙන් බවයි. මෙයට හේතුව තොරතුරු ගලනයේ දුර්වලතා ද? නැතිනම් බටහිර රටවල තරම් තනි පුද්ගල මට්ටමේ නව නිපැයුම්කරුවන් ආසියාවේ මතු නොවීම ද?

මෙය මතු පිටින් විග්‍රහ කොට නිගමනවලට එළඹිය හැකි සරල ප්‍රශ්නයක් නොවේ. එහෙත් පෙරදිග අපේ රටවල අසම්මත මගක යන නිදහස් මතධාරීන්ට එරෙහි වන සමාජයීය හා සාංස්කෘතික සාධක තිඛෙන බව පිළි ගත යුතුයි. (මෙහිදී මා කථා කරන්නේ පොදුවේ ආසියානු ජන සමාජයන් ගැනයි.) ආසියාවේ බොහෝ සමාජයන්ගේ දරදඩු සමාජ මට්ටම් හා ධූරානුක්‍රම (hierarchies) තිඛෙනවා. ඒවා වත්කම, උගත්කම ආදී සාධකවලින් තවත් තීව්‍ර වනවා. සමාජ පසුබිමින් එක හා සමාන අය අතර වයස්ගත වූවන්ගේ මතයට වැඩි පිළිගැනීමක් ලැඛෙනවා. ගුරුකුල බිහි වීමේ අන්තරායක් තිඛෙනවා.

මේ සියල්ල නිසා අමුතු විදියට සිතන, සම්මතයට අභියෝග කරන නිදහස් මතධාරීන්ට ආසියානු සමාජවල ඇති අවකාශය ඉතා අඩුයි. හැම කෙනෙකු ම එක හා සමාන රේඛීය ජීවන මගක ගමන් ගත යුතු බවත්, එසේ නොගොස් ‘අයාලේ යන’ අය පිස්සන්, විකාරකාරයන් හෝ සමාජ විරෝධීන් වන බවත් මුල් බැස ගත් මතයක්. මෙබදු වාතාවරණයක අළුත් දෙයක් හිතන, කියන හා අත්හදා බලන දරුවන් හා තරුණ තරුණියන් ඔවුන්ගේ පවුල්වලින්, පාසලෙන්, සරසවියෙන් හා ජන සමාජයේ අන් අයගෙන් දැඩි පීඩනයකට ලක් වනවා. මෙය මගේ මතවාදයක් පමණක් නොවෙයි. ඉතා සරල උදාහරණයක් ගත හොත් උපතින් ම වමත්කරුවන් වන අයට ලාංකික සමාජය දක්වන ප්‍රතිචාරය ගැන මදක් සිතන්න!

මේ ගැන ශාස්ත්‍රීයව ගවේෂණය නොකළත්, අදාල අත්දැකීම් රාශියක් සොයා ගැනීමේ අවස්ථාවක් 2009-10 කාලයේ මට ලැබුණා. සියත TV හරහා නව නිපැයුම්කරුවන් හදුන්වා දෙන සතිපතා වැඩසටහන් මාලාවක් මා ඉදිරිපත් කළා. දෙස් විදෙස් සම්මාන ලද නව නිපැයුම්කරුවන් සැළකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් සමග මා සම්මුඛ සාකච්ඡා කළා. එහිදී මා නිතර ඇසූ ප්‍රශ්නයක් වූයේ කුඩා කාලයේ අළුත් දෙයක් කරන්නට ලැබුණු උපකාර, උපදෙස් මෙන් ම බාධක මොනවා ද යන්නයි.

නව නිපැයුම්කරුවන්ගෙන් බහුතරයකට තම පවුලෙන්, අසල්වාසීන්ගෙන් බහුතරයකට තම පවුලෙන්, අසල්වාසීන්ගෙන් හෝ පාසලෙන් ලැබී ඇත්තේ දිරිගැන්වීම් නොවෙයි – උදාසීන හෝ අයහපත් ප්‍රතිචාරයක්. අසම්මත දේ කරන්නට ගොස් විභාග අසමත් වී අනාගතය අදුරු කර නොගන්නා ලෙස ඔවුන්ට අවවාද ලැබී තිඛෙනවා. එදිනෙදා ජීවිකාවක් සදහා ශිල්ප ඉගෙනීමෙන් ඔබ්බට ලෝකය වෙනස් කරන්නට සිතීම නිශ්චල ‘දැගලිල්ලක්’ බව වැඩිහිටියන් ඔවුන්ගේ මුහුණට ම කියා තිඛෙනවා.

නිතිපතා එල්ල වන මේ පීඩනය නොතකා ඒකායන අරමුණින් ‘දඩබ්බර’ විදියට ඉදිරියට යන ටික දෙනකු තමයි අවසානයේ නව නිපැයුම් බිහි කරන්නේ. එය ද එක් රැයකින් කළ හැක්කක් නොවෙයි. එහෙත් නොසැළුණු අය අතර තව කී දෙනෙක් තමන්ගේ සිහින අත්හැර දමන්නට ඇත් ද? › ලංකාවේ නව නිපැයුම්කරුවන් අතර කාන්තා නියෝජනය ඉතා අඩු ඇයි?

අපේ නව නිපැයුම්කරුවන් මුහුණ දෙන ආර්ථීක, තාක‍ෂණික බාධකයන් රැසක් ද තිඛෙනවා. ඒවා දැනටමත් හදුනා ගෙන ඇති අතර ඒ බාධක දුරුකිරීමට යම් පියවර ගන්නා බව නිපැයුම්කරුවන්ගේ කොමිසමේ වත්මන් ප්‍රධානියා මෑතදී මට කියා සිටියා. එහෙත් තනි රාජ්‍ය ආයතනයකට හෝ අධ්‍යාපන/පුහුණු ආයතනයකට හෝ නව නිපැයුම්කරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකියි. එය සමාජ ප්‍රවාහයන් ගණනාවක අවසන් ප්‍රතිඵලයක්.

බොහෝ ආසියානුවන්ට මෙන්ම ලාංකිකයන්ට ද තාක‍ෂණ ෙක‍ෂත්‍රයේ සහජ හැකියාවක් තිඛෙනවා. එහෙත් ඒ විභවය දැගලිල්ලක්, දඩබ්බරකමක් හරහා අළුත් සංකල්පයක් හෝ නිපැයුමක් හෝ බවට පත් වන්නට පියවර ගණනාවක් පසු කළ යුතුයි. ස්ටීව් ජොබ්ස්ලා අපේ රටවල බිහි නොවන්නේ පහසුකම් හා ආයෝජන නැති නිසා පමණක් නොවෙයි. අසම්මතයට සිතන ‘විකාරකාරයන්ට’ අපේ සමාජවල ඉඩක් නොදෙන නිසා යයි මා තර්ක කරනවා. මා එසේ කියන්නේ අසම්මත මගක නිර්මාණශීලීව ගමන් කළ කෙනකු හැටියට මගේ අත්දැකීම් ද පාදක කර ගනිමින්.

When green stories make some see red: who protects the reporters?

Who says environment is a ‘safe’ subject for journalists and broadcasters to cover?

Journalist colleagues who work on conflict, security and political topics often have an illusion that environmental reporting is a ‘cosy and comfortable beat’ – one that allows reporters to travel to exotic locations, see cuddly animals, relax in pristine environments and generally take things easy.

That might have been the case some years ago, in another century that’s now receding in our memories. But not any longer: there’s as much conflict, intrigue and complexity in many of today’s environmental topics, and covering them can often be hazardous to the courageous journalists who go after them.

Ahmadi: Beaten up for expose

Just ask Ahmadi, a journalist working for Harian Aceh in Indonesia. Together with a fellow journalist, working for News Investigasi in Medan, he recently investigated a flood that had taken place in the Alapan district in April 2010. During their journey, they met some people cutting up logs. The journalists asked workers who owned these logs and were told that they belonged to the Alapan District Police Station and the Alapan Military Sub-District Command. Hmm…

When confronted with this information, a high ranking military officer reacted quickly and sharply: he wanted the whole story suppressed. In defiance, Harian Aceh published the story on 21 May 2010 — which resulted in Ahmadi being assaulted and threatened with death by the same officer.

“Ahmadi joins the long list of journalists who have been targeted for shedding light on deforestation, which is responsible for at least 18 per cent of the world’s greenhouse gas emissions,” says Reporters Without Borders (RSF), the international watchdog on media freedom.

It says attacks on journalists and bloggers who try to cover any kind of environmental damage are growing steadily all over the world. Among them, those who investigate industrial pollution or the destruction of forests are particularly at risk.

No longer a cosy beat...

This week, on the eve of World Environment Day (5 June), RSF released a new report titled Deforestation and pollution: High-risk subjects. It makes grim reading for all of us who are committed to journalism as if the planet mattered.

It follows and echoes their call last year: “We must defend journalists who expose attacks on the environment”.

The new report, the second of its kind within just a few months from RSF, was prepared with the help of its worldwide network of correspondents. They gathered information about incidents in Indonesia, Argentina, El Salvador, Gabon, India, Azerbaijan, China and Morocco. Behind each of these threats and attacks, there were big corporations, criminal gangs or government officials who had been corrupted by money from mining or logging.

Asia features prominently in the report, which condemns the responsibility of the Vietnamese and Chinese governments in serious press freedom violations that deprive the public of crucial information about cases of pollution or deforestation.

The report describes, for example, the way the government in Hanoi has tried to suppress any debate about the environmental impact of bauxite mines being operated by a Chinese company. A field investigation in Argentina established that journalists are under pressure from both supporters and opponents of a mining project.

Mining companies (Aluminium Corp of China, China Metallurgical Group and the Canadian companies Yamana Gold and Pacific Rim), oil companies (Shell, Addax and Synopec), wood pulp companies (Sinar Mas and Riau Andalan Pulp and Paper) and two French multinationals (Bollor and Areva) are all identified in this report as having a direct or indirect role in cases of intimidation or censorship.

This is the second report that RSF has published on this subject. In September 2009, a report titled “The dangers for journalists who expose environmental issues.“, looked at 15 cases of journalists and bloggers who had been killed, attacked, jailed, threatened or censored for covering environmental problems in Russia, Cambodia, Bulgaria and Brazil.

RSF this week reiterated the appeal it launched during last December’s Copenhagen Summit: The media are needed to gather information and disseminate it to the public. Where climate change was concerned, it reminded everyone one, it was the media who helped to establish credible, independent diagnoses of the state of our planet. Their analyses continue to play a crucial role in helping decision-makers to adopt policies and rules that will lead to the desired changes.

On this blog, we have consistently highlighted the need for safeguarding journalists who pursue environmental stories that threaten vested interests within and across borders. For example:

September 2009: Who will protect journalists fighting for a better planet?

November 2007: Protect journalists who fight for social and environmental justice!

In April 2007, we asked: Can journalists save the planet? Yes, they can be front-runners in the world’s attempts to save species, habitats and entire ecosystems. But only if the rest of society protects and stands by them. When our planetary house is on fire, shooting the messenger isn’t going to save anyone.

The Mekong: One river, six countries, two films — and many views

Mekong River flows through 6 countries, nurturing 65 million Asians


The Mekong is one of Asia’s major rivers, and the twelfth longest in the world. Sometimes called the ‘Danube of the East’, it nurtures a great deal of life in its waters – and in the wetlands, forests, towns and villages along its path.

The Mekong’s long journey begins in the Tibetan highlands. It flows through China’s Yunan province, and then across Burma, Thailand, Laos and Cambodia…before entering the sea from southern Vietnam. It’s a journey of nearly 5,000 kilometres, or some 3,000 miles.

The Mekong River Basin is the land surrounding all the streams and rivers that flow into it. This covers a vast area roughly the size of France and Germany combined.

On its long journey across 6 countries, the Mekong provides a life-line to over 65 million people. They share Mekong waters for drinking, farming, fishing and industry. Along the way, the river also generates electricity for South East Asia’s emerging economies.

Naturally, these teeming millions who share the river feel differently about how best to manage the river waters in their best interests. The Mekong River Commission (MRC) tries to nurture cooperation among the Mekong river countries, but differences still remain.

Some of these surfaced during the Mekong Media Forum being held in the northern Thai city of Chiang Mai from 9 to 12 December 2009. As IPS reporter Marwaan Macan-Markar reported, “A heated debate about the future of the Mekong River at a media conference in this northern Thai city exposed a fault line triggered by the regional giant China’s plans to build a cascade of dams on the upper stretches of South-east Asia’s largest waterway.”

At the centre of this debate was Pipope Panitchpakdi, my Thai film-maker friend who recently made the documentary Mekong: The Untamed. He is both an outstanding journalist and an outspoken media activist.

He told the Forum: “The most important issue for people who live along the banks (of the lower stretches) of the Mekong are the dams and how these affect them. They cannot see the river as a pretty sight.”

Mekong: The Untamed chronicles the journey of Suthichai Yoon, a leading Thai media personality, from the headwaters of the Mekong River in Tibet to the Mekong Delta in Vietnam. The question he seeks to answer through his travels is how the planned Chinese dams affect communities who live along the banks of the river.

“My Mekong journey goes to the heart of Asia’s complexities,” says the narrator as he makes his way from China’s southern province of Yunnan to the north-eastern Thai town of Chiang Khong. The scenes he passes range from the raging waters of the Mekong and hills swathed with mist to riverside communities being torn apart by a building frenzy. “I wonder if the Chinese realise what the people who are impacted by the dam feel?” Suthichai asks at one point.

According to Pipope, another documentary film about the Mekong made by Chinese filmmakers overlooks some serious issues: “There was nothing about a lot of villages disappearing, that there are floods and the doubts people have about the Chinese dams.”

This second film, also showcased at the Mekong Media Forum, is a 20-episode series titled Nourished by the Same River, and has been made by China Central Television (CCTV).

A Chinese journalist on the panel conceded that the planned development targeting the Mekong would provoke a range of responses. “It is natural that different people will have different perspectives on similar issues,” said Zhu Yan, a senior editor at the national broadcaster China Central Television. “In China there is a debate (around the question) of environment or dams.”

The Mekong is both a mighty river and a massive bundle of issues for any film or film series to tackle. And given the multitude of countries, interests and viewpoints involved, it’s unlikely that there will be consensus.

But it’s good that films are sparking off discussion and debate…just what we need for more informed choices to be made in the future.


Read full IPS story: Chinese Dams Expose Fault Lines, By Marwaan Macan-Markar