සිවුමංසල කොලූගැටයා #83: රසායනික පොහොර උගුලෙන් කාම්බෝජය ගලවා ගත් විප්ලවවාදියා

This week’s Ravaya column (in Sinhala) is about a maverick scientist: Dr Yang Saing Koma. For 15 years, this Cambodian agronomist has driven a grassroots revolution that is changing farming and livelihoods in one of the least developed countries in Asia.

A champion of farmer-led innovation in sustainable agriculture, Koma founded the Cambodian Centre for Study and Development in Agriculture (CEDAC) in 1997. Today, it is the largest agricultural and rural development organisation in Cambodia, supporting 140,000 farmer families in 21 provinces.

He has just been honoured as one of this year’s six recipients of the Ramon Magsaysay Awards — the Asian Nobel Prize. I wrote about him in a recent English column too.

Dr Yang Saing Koma, visionary behind Cambodia’s rice farming revolution – photo courtesy Cornell University SRI website

ලක් ගොවීන් රසායනික පොහොරට දැඩි සේ ඇබ්බැහි වීම ගැන ගිය සතියේ මා කළ විග‍්‍රහයට හොඳ ප‍්‍රතිචාර ලැබුණා. එ අතර කෘෂි විද්‍යා ක්‍ෂෙත‍්‍රය ද මනාව දත් පාඨකයකු කීවේ “ශ‍්‍රී ලංකාව වැනි කුඩා දුප්පත් රටවලට මෙබඳු ගෝලීය ප‍්‍රවණතාවලට එරෙහිවීමට අවශ්‍ය වුවත් ලෙහෙසියෙන් කළ නොහැකි බවයි”.

ඕනෑ ම ඇබ්බැහිකමකින් අත්මිදීම අසීරුයි. එහෙත් අපේ රට ඇතැම් දෙනා සිතන තරම් කුඩා හෝ “අසරණ” හෝ නොවන බව මා මීට පෙර මේ කොලමින් සාක්‍ෂි සහිතව පෙන්වා දී තිබෙනවා. ඕනෑකම හා අධිෂ්ඨානය ඇත්නම් අපේ අයාලේ ගිය කෘෂි ක්‍ෂෙත‍්‍රය නැවතත් යහපත් ප‍්‍රතිපත්ති හා පුරුදුවලට යොමු කර ගත හැකියි.

ගෝලීය පසුබිම තුළ අපේ රටේ “අසරණකම” ගැන අශූභවාදී තර්ක කරන අයට මා ගෙන හැර දක්වන්නේ අපටත් වඩා කුඩා, දුගී බවින් අධික ආසියානු රටවල් යහ අරමුණු සාර්ථක ලෙස ජය ගන්නා හැටියි. රසායනික පොහොර මත අධික ලෙස යැපීමේ හරිත විප්ලව සංකල්පයෙන් මෑතදී ඉවත් වූ කාම්බෝජයේ උදාහරණය මා අද මතු කරන්නට කැමතියි.

1958 සිට පිලිපීනයේ ස්වාධීන පදනමක් විසින් වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන රේමන් මැග්සායිසායි ත්‍යාගය (Ramon Magsaysay Award) ආසියානු නොබෙල් ත්‍යාගය ලෙස හඳුන්වනවා. එය පිරිනමන්නේ සිය රටට, සමාජයට හා ලෝකයට සුවිශේෂී සේවයක් කරන අයටයි.

2012 මැග්සායිසායි ත්‍යාග අගෝස්තු 31 වනදා පිලිපීනයේ මැනිලා අගනුවරදී උත්සවාකාරයෙන් පිරිනමනු ලැබුවා. එහිදී මහජන සේවය සඳහා වන මැග්සායිසායි ත්‍යාගය කාම්බෝජයේ ආචාර්ය යැං සයිංග් කෝමාට (Dr. Yang Saing Koma) හිමි වුණා. සිය රටෙහි ගොවිතැන් කටයුතුවල නිහඬ විප්ලවයක් කරමින් සහල් නිෂ්පාදනය වැඩි කරන අතර ගොවීන්ගේ ජීවන තත්ත්වය හා ආත්ම අභිමානය දියුණු කිරීම ත්‍යාගයේ හේතු පාඨය ලෙස සඳහන් වුණා.

ආසියාවේ වඩාත් දුගී දුප්පත්කම වැඩි රටක් වන කාම්බෝජයේ ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) ඩොලර් 930යි. එරට සමස්ත ආර්ථික නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 33ක් ලැබෙන්නේ බෝග වගාවෙන් හා සත්ත්ව පාලනයෙන්. එරට මිලියන් 14ක ජනයාගෙන් තුනෙන් දෙකක් ජීවිකාව සපයා ගන්නේ් වී ගොවිතැනින්.

සිය රටේ ජීවන තත්ත්වය නඟා සිටුවීමට නම් වී ගොවිතැනින් පටන් ගත යුතු බව ජර්මන් සරසවියකින් ශෂ්‍ය විද්‍යාවේ ආචාර්ය උපාධියක් ලබා 1995දී සිය රට පැමිණි ආචාර්ය කෝමා මනා සේ වටහා ගත්තා. එහෙත් බටහිරින් උගෙන අපේ වැනි රටවලට ආපසු පැමිණ එ් දැනුම ගෙඩි පිටින් ආරෝපණය කරන උගතුන්වට වඩා කෝමා වෙනස් චරිතයක්.

ඔහුට ක‍්‍රමීය චින්තනයක් තිබෙනවා. ප‍්‍රශ්නවල මුල සොයා ගවේෂණය කිරීමත්, රෝග ලක්‍ෂණවලට මතුපිටින් ප‍්‍රතිකර්ම යොදනවා වෙනුවට රෝග නිධාන සොයා ප‍්‍රතිචාර දැක්වීමත් ඔහුගේ ක‍්‍රමවේදයයි.

ගොවීන්ගේ අවශ්‍යතාවන්ට කේන්ද්‍ර වූ ගොවිතැන් පිළිවෙත් මතු කර ගැනීම මුල පටන් ම කෝමාගේ ප‍්‍රමුඛතාවය වුණා. බොහෝ රටවල් කරන්නේ ජාතික අස්වනු ඉලක්ක සාදා ගෙන, එවා සාක්ෂාත් කරන්නට ගොවීන් ඉත්තන් සේ යොදා ගැනීමයි. එ මහා පරිමාණ ව්‍යාපෘතිවලදී, කෙටි කාලීන අධික අස්වනු ලැබීම සඳහා උවමනාවට වඩා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය යොදමින් කඩිනම් අරගලයක් කරනවා. දේශපාලන උද්යෝගපාඨ හා ජාතිකාභිමානී ප‍්‍රකාශ හමාර වූ පසු ණය බරිත වූ ගොවීන් ගැන නිලධාරීන් හෝ දේශපාලකයන් හෝ තකන්නේ නැහැ (අඩු තරමින් ඊළඟ මැතිවරණය එලඹෙන තුරු!)

මේ ක‍්‍රමයට වෙනස් වූ, කළබල නැති, ගොවි හිතකාමී හා පරිසර හිතකාමී ක‍්‍රමවේදයන් ප‍්‍රගුණ කරන්නට 1997දී කෝමා ගොවි කටයුතු අධ්‍යයන හා සංවර්ධනයට කැප වූ කාම්බෝජියානු කේන්ද්‍රය (Cambodian Centre for Study and Development in Agriculture, CEDAC) නම් රාජ්‍ය නොවන, ස්වෙච්චා සංවිධානය ඇරඹුවා. වසර 15ක් තුළ CEDAC ගොවි කටයුතු හා ග‍්‍රාම සංවර්ධනය පිළිබඳ කාමිබෝජයේ විශාලතම ජනතා සංවිධානය බවට පත් වී තිබෙනවා. අද ඔවුන් පළාත් 21ක ගොවි පවුල් 140,000ක් සමඟ ගනුදෙනු කරනවා. ගොවි තොරතුරු ජාල හරහා තවත් විශාල ගොවි ජනතාවක දැනුම වැඩි කරනවා.

Dr Yang Saing Koma photo courtesy Friedrich Naumann Foundation Southeast & East Asia

ආචාර්ය කෝමා අප සාමාන්‍යයෙන් සිතින් මවා ගන්නා ආකාරයේ (රැවුල වවා ගත්, උද්‍යොගපාඨ කියමින් මොර දෙන) විප්ලවවාදියකු නොවෙයි. ඔහු සිරුරින් කෙසග, සිහින් හඬින් කථා කරන, ඉතා ආචාරශීලී පුද්ගලයෙක්. එහෙත් මේ කුඩා මිනිසා චින්තන විප්ලවයක් හරහා කාම්බෝජ ගොවිතැන නව මගකට යොමු කර තිබෙනවා. උගත්කමේ මාන්නය පොඩියක්වත් නැති මේ අපුරු විද්‍යාඥයා ගොවීන්, කෘෂි පර්යේෂකයන්, රාජ්‍ය නිලධාරීන්, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ක‍්‍රියාකාරිකයන් මෙන් ම අදාළ පෞද්ගලික සමාගම් නියෝජිතයින් සමඟත් සාමූහිකව කටයුතු කරමින් පොදු උන්නතියට ක‍්‍රියා කරන අයෙක්.

කෝමා සහ CEDAC ආයතනයේ බලපෑම ඉතා හොඳින් කියා පාන උදාහරණය නම් වී වගාවේ SRI ක‍්‍රමය (System of Rice Intensification) කාම්බෝජයේ ව්‍යාප්ත කිරීමයි. දශකයක් තුළ වී ගොවීන් 100,000කට වැඩි දෙනෙකු SRI ක‍්‍රමයට නම්මවා ගන්නටත්, එ් හරහා එරට වී අස්වැන්න 60%කින් වැඩි කරන අතර රසායනික පොහොර හා දෙමහුම් වී ප‍්‍රභේද භාවිතය බොහෝ සෙයින් අඩු කිරීමටත් හැකි වී තිබෙනවා.

2002දී ටොන් මිලියන 3.82ක් වූ කාම්බෝජ වාර්ෂික වී නිෂ්පාදනය 2010 වන විට ටොන් මිලියන් 7.97 දක්වා ඉහළ ගියා. මේ වර්ධනයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් SRI ක‍්‍රමය හරහා ලැබුණු බව එරට රජය පිළි ගන්නවා. 2005දී කාම්බෝජය නිල වශයෙන් SRI ක‍්‍රමය එරට වී නිෂ්පාදන ක‍්‍රමෝපායක් බවට පත් කළා.

වී වගාවේ SRI ක‍්‍රමය මුලින් ම අත්හදා බලා හඳුන්වා දුන්නේ අප‍්‍රිකා මහද්වීපයට සමීප මැඩගස්කාරයේයි. 1980 ගණන්වල සුළුවෙන් ඇරඹි මේ ක‍්‍රමය මේ වන විට වී වගා කරන ඝර්ම කලාපයේ බොහෝ රටවල පැතිරී තිබෙනවා. SRI ක‍්‍රමය මෙරටට හඳුන්වා දී ඇතත් එතරම් ප‍්‍රචලිත වී නැහැ.

SRI ක‍්‍රමයේදී උත්සාහ කරන්නේ වඩාත් සකසුරුවම් ලෙසින් වාරි ජලය යොදා ගෙන වී වගා කිරීමට. සාම්ප‍්‍රදායිකව කුඹුරුවලට විශාල ජල ප‍්‍රමාණයක් යොමු කරනවා. 1990 ගණන්වලදී ආචාර්ය රේ විජේවර්ධන වරක් මට කීවේ වී කිලෝ එකක් නිපදවන්නට වාරි ජලය ටොන් 20ක් පමණ යොදන බවයි. මේ ජලයෙන් ඉතා වැඩි ප‍්‍රමාණයක් කරන්නේ වෙල් යායේ වල් පැළෑටි බිහි වීම වැළැක්වීම. වී ශාකය වර්ධනයට එතරම් ජලය කන්දරාවක් උවමනා නැහැ.

වල් පැළෑටි පාලනය සඳහා ජලය වෙනුවට තෙත කොළරොඩු (leaf mulch) යොදන SRI ක‍්‍රමයේදී කුඹුරුවල ජල අවශ්‍යතාවය බාගයකටත් වඩා අඩු කරනවා. ජල හිඟයට නිතර මුහුණ දෙන අද කාලේ මෙය විශාල සහනයක්.

SRI ක‍්‍රමයේ තවත් වෙනසක් නම් ඉතා ලාබාල (දින 10-12) වියේදී ගොයම් පැළ නිශ්චිත දුරකින් කුඹුරේ සිටුවීමයි. එමෙන් ම ගොයම් පැළ අතර (පසට නයිට‍්‍රජන් පොහොර තනා දීමේ ස්වභාවික හැකියාව ඇති) වෙනත් බෝග වවන්නට (inter-cropping) ගොවීන් උනන්දු කරවනවා. මෙබඳු පියවර කිහිපයක් හරහා අඩු ජලයක් හා අඩු රසායනික පොහොර යොදා වුවත් හොඳ අස්වැන්නක් ලද හැකියි.

1999දී SRI ක‍්‍රමය ගැන විදෙස් සඟරාවක ලිපියක් කියවූ ආචාර්ය කෝමා මුලින් එය තමන්ගේ වෙල් යායේ අත්හදා බැලූවා. ”මට උවමනා වුයේ මේ සංකල්ප කාම්බෝජයේ තත්ත්වයන්ට ගැලපෙනවා ද යන්න තහවුරු කර ගන්නයි. එය ප‍්‍රතිථල පෙන්වන විට මා අසල්වැසි ගොවි මහතුන් කැඳවා එය පෙන්නුවා. මුලින් ඔවුන් මේ ක‍්‍රමය විශ්වාස කළේ නැහැ. මා සතු සියළු දැනුම ඔවුන්ට දී මා කිව්වේ එය අත්හදා බලන්න කියායි”.

මෙසේ කුඩා පරිමාන වී ගොවීන් ටික දෙනෙකුගෙන් පටන් ගත් කාම්බෝජයේ SRI ක‍්‍රමය වසර කිහිපයක් තුළ රට පුරා ව්‍යාප්ත වී ගියා. එය ඉබේ සිදු වුයේ නැහැ. කෝමා හා CEDAC ආයතනය ආදර්ශක කෙත් යායන් පවත්වා ගෙන ගියා. රට පුරා සංචාරය කරමින් ගොවීන්ට ශිල්පක‍්‍රම කියා දුන්නා. ගොවි සඟරාවක්, රේඩියෝ හා ටෙලිවිෂන් මාධ්‍ය හරහා අත්දැකීම් බෙදා ගත්තා.

“මා හැම විට ම අපේ ගොවීන්ට කියන්නේ පොතේ උගතුන් වන අප කියන දේ එක විට පිළි ගන්නට එපා. ඔබ ම අත්හදා බලන්න. ඔබේ ගැටළු විසඳමින් වැඩි අස්වනු ලබා දෙන ක‍්‍රමවේදයක් පමණක් දිගට ම භාවිත කරන්න.”

කෝමා, ගොවීන්ගේ සහජ බුද්ධිය හා ප‍්‍රායෝගික දැනුම ඉතා ඉහළින් අගය කරන අසාමාන්‍ය ගණයේ උගතෙක්. “ගොවිතැන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ සිටින ඉහළ ම විශේෂඥයන් වන්නේ කුඩා පරිමාණයේ ගොවියන් හා ගෙවිලියන්. විද්‍යාව ෙසෙද්ධාන්තිකව උගත් අප වැනි අය ගොවීන්ගෙන් ගුරුහරුකම් ලද යුතුයි! ඔවුන්ගෙන් උගනිමින්, ඔවුන් සමඟ ගොවිතැනේ ගැටළු විසඳීම කළ යුතුයි!”

කෝමා මෙසේ කියන විට මට සිහි වන්නේ ආචාර්ය රේ විජේවර්ධනගේ එ සමාන ආකල්පයන්. (2011 අගෝස්තු 21 හා 28 කොලම් බලන්න.) මූණ ඉච්ඡවට ගොවි රජා හා ගොවි මහතා ආදී යෙදුම් භාවිතා කළත් අපේ පොතේ උගතුන් හා පර්යේෂකයන් ගොවීන් ගැන දරණ ආකල්ප මා හොඳාකාර දැක තිබෙනවා. ලොව පුරා මේ පොත-කෙත අතර පරතරය තිබෙනවා.

කාම්බෝජයේ කෘෂිවිද්‍යා උපාධිධාරීන් ගොවි බිමට ගෙන ගොස් ඔවුන් සැබැවින් ම ගොවිතැනට යොමු කරන්නට කෝමා උත්සාහ කරනවා. SRI ක‍්‍රමයේ සාර්ථකත්වයෙන් පසු ඔහු තෝරා ගෙන ඇති ඊටත් වඩා භාර දුර අභියෝගය නම් එරට ගතානුගතික සරසවි හා වෘත්තීය අධ්‍යාපන ක්‍ෂෙත‍්‍රයේ දැක්ම පුළුල් කිරීමයි.

“මා හැම ගොවියකු ම දකින්නේ මනුෂ්‍යයකු හැටියටයි. ඔවුන්ට උපතින් ලද සහජ බුද්ධියත්, කුසලතාවයත් තිබෙනවා. එයට අමතරව අප බොහෝ දෙනාට නැති ප‍්‍රායෝගික අත්දැකීම් රැසක් තිබෙනවා. අප උත්සාහ කරන්නේ ගොවීන්ට ගෞරවාන්විතව සළකමින් ඔවුන් සමඟ සහයෝගයෙන් ගොවිතැන් කටයුතු වඩාත් ඵලදායී හා පරිසර හිතකාමී කරන්නටයි.” ඔහු කියනවා.

පරිසර හිතකාමී ගොවිතැනේදී අළුත් සංකල්ප හා ක‍්‍රමවේදයන් ගොවින් තුළින් ඉස්මතු කිරිමේ අරමුණින් ආසියාව හා අප‍්‍රිකාව පුරා කි‍්‍රයාත්මක වන PROLINNOVA නම් පර්යේෂණ ජාලයකට 2004 සිට CEDAC ආයතනය සම්බන්ධ වී සිටිනවා. මේ ජාලයේ දශකයක ක‍්‍රියාකාරකම් ගැන කෙටි වාර්තා චිත‍්‍රපට මාලාවක් 2010-11දී මා නිෂ්පාදනය කළා. එහි එක් කතාවක් සඳහා අප තෝරා ගත්තේ කාම්බෝජයේ ප‍්‍රති-හරිත විප්ලවයයි.

“ගොවියාට සවන් දෙන්න. ඔහුගේ මතයට ගරු කරන්න. සෙමින් සෙමින් පවත්නා තත්ත්වය වෙනස් කරන්න!” විනාඩි 40ක් පුරා ඔහු පටිගත කළ විඩියෝ සම්මුඛ සාකච්ඡව පුරා නැවත නැවතත් කීවේ මෙයයි. සාකච්ඡවේ ඉංග‍්‍රිසි පිටපත කියවන්න http://tiny.cc/KomaInt

විද්‍යා ගුරුකුලවාදයක් හෝ දේශපාලන මතවාදයක් හෝ කුමන්ත‍්‍රණ මානසිකත්වයක් නැති මේ දාර්ශනික කෘෂි විද්‍යාඥයාට අවශ්‍ය කාම්බෝජයේ ගොවීන්ගේ ජිවන මට්ටම නඟා සිටුවමින් එරට පරිසරය හා සොබා සම්පත් රැක ගැනීමයි. ඔවුන් දෙදෙනා කිසි දිනෙක මුණ නොගැසුනත්, කාම්බෝජයේ රේ විජේවර්ධන හැටියට යං සයින් කෝමා මා දකින්නේ එ නිසයි.

කෙටි වාර්තා චිත‍්‍රපට නරඹන්න: http://tiny.cc/ProFilms

Advertisements

The Mekong: One river, six countries, two films — and many views

Mekong River flows through 6 countries, nurturing 65 million Asians


The Mekong is one of Asia’s major rivers, and the twelfth longest in the world. Sometimes called the ‘Danube of the East’, it nurtures a great deal of life in its waters – and in the wetlands, forests, towns and villages along its path.

The Mekong’s long journey begins in the Tibetan highlands. It flows through China’s Yunan province, and then across Burma, Thailand, Laos and Cambodia…before entering the sea from southern Vietnam. It’s a journey of nearly 5,000 kilometres, or some 3,000 miles.

The Mekong River Basin is the land surrounding all the streams and rivers that flow into it. This covers a vast area roughly the size of France and Germany combined.

On its long journey across 6 countries, the Mekong provides a life-line to over 65 million people. They share Mekong waters for drinking, farming, fishing and industry. Along the way, the river also generates electricity for South East Asia’s emerging economies.

Naturally, these teeming millions who share the river feel differently about how best to manage the river waters in their best interests. The Mekong River Commission (MRC) tries to nurture cooperation among the Mekong river countries, but differences still remain.

Some of these surfaced during the Mekong Media Forum being held in the northern Thai city of Chiang Mai from 9 to 12 December 2009. As IPS reporter Marwaan Macan-Markar reported, “A heated debate about the future of the Mekong River at a media conference in this northern Thai city exposed a fault line triggered by the regional giant China’s plans to build a cascade of dams on the upper stretches of South-east Asia’s largest waterway.”

At the centre of this debate was Pipope Panitchpakdi, my Thai film-maker friend who recently made the documentary Mekong: The Untamed. He is both an outstanding journalist and an outspoken media activist.

He told the Forum: “The most important issue for people who live along the banks (of the lower stretches) of the Mekong are the dams and how these affect them. They cannot see the river as a pretty sight.”

Mekong: The Untamed chronicles the journey of Suthichai Yoon, a leading Thai media personality, from the headwaters of the Mekong River in Tibet to the Mekong Delta in Vietnam. The question he seeks to answer through his travels is how the planned Chinese dams affect communities who live along the banks of the river.

“My Mekong journey goes to the heart of Asia’s complexities,” says the narrator as he makes his way from China’s southern province of Yunnan to the north-eastern Thai town of Chiang Khong. The scenes he passes range from the raging waters of the Mekong and hills swathed with mist to riverside communities being torn apart by a building frenzy. “I wonder if the Chinese realise what the people who are impacted by the dam feel?” Suthichai asks at one point.

According to Pipope, another documentary film about the Mekong made by Chinese filmmakers overlooks some serious issues: “There was nothing about a lot of villages disappearing, that there are floods and the doubts people have about the Chinese dams.”

This second film, also showcased at the Mekong Media Forum, is a 20-episode series titled Nourished by the Same River, and has been made by China Central Television (CCTV).

A Chinese journalist on the panel conceded that the planned development targeting the Mekong would provoke a range of responses. “It is natural that different people will have different perspectives on similar issues,” said Zhu Yan, a senior editor at the national broadcaster China Central Television. “In China there is a debate (around the question) of environment or dams.”

The Mekong is both a mighty river and a massive bundle of issues for any film or film series to tackle. And given the multitude of countries, interests and viewpoints involved, it’s unlikely that there will be consensus.

But it’s good that films are sparking off discussion and debate…just what we need for more informed choices to be made in the future.


Read full IPS story: Chinese Dams Expose Fault Lines, By Marwaan Macan-Markar

Moving images to animate the Mekong Media Forum in Chiang Mai


Some 225 participants, the bulk of them journalists from Mekong countries, are set to discuss, are debating and taking stock of their media environment against a backdrop of changing and often quite different news cultures at the Mekong Media Forum, being held in Chiang Mai from 9 to 12 December 2009.

I very much wanted to be there, for I’ve been covering the Mekong region as a journalist for 20 years, beginning with my first location filming visit to southern Vietnam in 1990. I’ve visited and worked in five of the six Mekong countries – Cambodia, China, Lao PDR, Thailand and Vietnam – with the exception of Burma.

But I’m missing this interesting event due to scheduling difficulties – I must try harder on my omnipresence act in the coming year…

The four-day media conference brings together a mix of participants, from print, television journalists and photojournalists to civil society, academics and developments, who will be discussing a menu of issues such as changes in the Mekong media scene, new trends, citizen journalism and new media, training, media challenges and reporting on water governance, children, as well as gender and sexuality.

Cinema Mekong, a strand within the forum, features the work of documentary filmmakers and video journalists who have been part of the Imaging Our Mekong Media Fellowship since 2002 — making this unique series of films very much from the lens of local filmmakers — as well as other films that focus on the Mekong region.

The films cover trans-boundary topics on environment, culture, children, women and cultural identity. TVE Asia Pacific (TVEAP)’s latest Asian regional television series, Saving the Planet is among the many regional and international films being screened

Watch Mekong Media Forum 2009 viral video:

The Mekong Media Forum is being organised by IPS Asia-Pacific news agency and Probe Media Foundation, Inc., which since 2002 have been running the Imaging Our Mekong media fellowships. More than 220 journalists from the region have been fellows in this programme.

Read more coverage on IPS TeraViva online newspaper

‘Saving the Planet’ new Asian TV series is ready for release!

It's planet saving time...and everybody is invited!

It's planet saving time...and everybody is invited!

Can ordinary people help save our planet?

What does it take to change their attitudes and lifestyles to consume and waste less?

For over two years, my team at TVE Asia Pacific and I have been working on a new TV series, modestly called Saving the Planet. It will be released at a regional conference in Tokyo, Japan, on 22 August 2009.

In this Asian series, produced in partnership with Asia Pacific Cultural Centre for UNESCO (ACCU), we profile successful initiatives that combine knowledge, skills and passion to create cleaner and healthier environments.

It was filmed in six countries in South and Southeast Asia: Cambodia, India, Laos, Nepal, the Philippines and Thailand.

The groups profiled in Saving the Planet often work without external funding and beyond the media spotlight. They have persisted with clarity of vision, sincerity of purpose and sheer determination. Their stories inspire many others to pursue grassroots action for a cleaner and safer planet.

Watch the series trailer here:

The dedicated website has just been revamped for the launch.

Watch out for more updates!

Mekong: A river to watch as climate change impacts Asia’s water tower

Calm now, turbulent tomorrow? View of Upper Mun Reservoir on the Mekong in northern Thailand: image courtesy TVE Asia Pacific

Calm now, turbulent tomorrow? View of Upper Mun Reservoir on the Mekong in northern Thailand: image courtesy TVE Asia Pacific

The Greater Himalaya region is known as the water tower of Asia: the continent’s nine largest rivers emerging from its ice-capped mountains provide 1.5 billion people with water and 3 billion people with their food and power.

With more ice stored here than anywhere outside the Arctic and Antarctic, the region has even been called the earth’s third pole. But the ice fields of the Himalayas are melting, and at a faster pace than anywhere else on the planet.

A river that is going to be affected is the Mekong – one of Asia’s major rivers, and the twelfth longest in the world. TVE Asia Pacific has just produced a short film looking at how current and anticipated environmental changes could impact water users in the six countries of Southeast Asia which share its waters. We released it online this week, just in time for World Water Day 2009, March 22.

Mekong: Watch that River!

Along its journey of nearly 5,000 kilometres (3,000 miles), the Mekong nurtures a great deal of life in its waters – and in the wetlands, forests, towns and villages along its path. Starting in the Tibetan highlands, it flows through China’s Yunan province, and then across Myanmar, Thailand, Laos and Cambodia…before entering the sea from southern Vietnam.

The Mekong River Basin is the land surrounding all the streams and rivers that flow into it. This covers a vast area roughly the size of France and Germany combined. The basin supports more than 65 million people who share Mekong waters for drinking, farming, fishing and industry. Along the way, the river also generates electricity for South East Asia’s emerging economies.

The Mekong has sustained life for thousands of years. But growing human demands are slowly building up environmental pressures on the river. A new study, commissioned by the UN Environment Programme (UNEP), cautions that climate change could add to this in the coming years.

Fishing on the Tonle Sap lake in Cambodia: An 'ecological hot spot' on the Mekong

Fishing on the Tonle Sap lake in Cambodia: An 'ecological hot spot' on the Mekong

The study, carried out under a project named “Vulnerability Assessment of Freshwater Resources”, was headed by Dr Mukand Babel at the Asian Institute of Technology (AIT) in Bangkok. It probed how climate change can impact the river from the highlands to the delta….affecting the survival and prosperity of millions.

Dr Babel says on the film: “Climate change would affect…the amount of rainfall which is received. Under climate change conditions, we expect less rainfall to be observed and that would bring less flows in the river which would affect the water users in the downstream areas.”

He adds: “At the same time, the sea level rise which is an associated impact of climate change, would bring more sea water intrusion into the river systems and groundwater systems in the delta in Vietnam.”

Salt water could go upstream by 60 to 70 kilometres, degrading the land and water in the Mekong delta. This would add to pressures already coming from growing human numbers, expanding economies and disappearing forests.

So the Mekong will be affected at both ends, by different processes that are triggered by climate change.

To find out how these changes could affect the Mekong’s millions, my colleagues filmed in two
‘ecological hot spots’ in the river basin identified by the study: the Upper Mun River, a tributary of the Mekong, and the Tonlé Sap lake in Cambodia.

The UNEP-AIT study recommends Mekong river countries to improve how they manage their water and land. This needs better policies, institutions and systems.

Dr. Young-Woo Park, Regional Director, UNEP, says on the film: “Countries sharing the Mekong river…have to act together and they have to develop the policies on how to conserve and how to conserve the Mekong river and also how to properly manage the Mekong river.”

The study found the Mekong river basin ‘moderately vulnerable’ to environmental changes. There aren’t any major water shortages in this river basin as yet. For now, the Mekong is holding up despite many pressures.
But all this can change if less water is flowing down the river and the demand for water keeps growing.

That’s why we named this film ‘Mekong: Watch that River!’

Thai audiences in the dark about ‘Children of the Dark’

Yami no kodomotachi (Children of the Dark) movie poster

Yami no kodomotachi (Children of the Dark) movie poster

Human trafficking – peddling and trading of human beings for slavery, sexual exploitation and servitude – has grown to alarming proportions in recent years. It’s among the top five illicit trades in the world, whose net annual worth is believed to be between 9 billion and 42 billion US dollars. The truth is, nobody knows exactly how big it is, but human rights activists and development agencies agree the problem is pervasive.

Of the estimated 2.5 million persons trafficked worldwide, more than half are in the Asia Pacific. At the UN General Assembly for Children in August 2007, it was reported that about 1.8 million children became victims of commercial sex trade in 2000. About one million children in Southeast Asia are said to be involved – Thailand is one centre of this shady trade, drawing on misery in its rural hinterlands as well as poorer neighbouring countries like Burma, Cambodia and Laos.

So what happens when someone goes to the trouble of studying the issue in depth, and then pools talent and resources to make a feature film that exposes international connections that sustain the child sex industry in Thailand? Instead of being welcomed as part of the effort to counter this scourge, the film gets banned.

Yami no kodomotachi (Children of the Dark, 138 mins, original Japanese) is a Japanese-Thai film made in 2008 about child sex slavery. It has been banned in Thailand on the grounds that it was ‘inappropriate’ and touched on a ‘sensitive’ issue.

Watch the official trailer of the film (Japanese soundtrack, Thai captions):

I haven’t seen the film, but according to one reviewer who did, Junji Sakamoto‘s film is based on a novel by Yan Sogil and scripted by Sakamoto himself, shows, with a documentary-like directness, how children caught in the web of a Thai prostitution ring are exploited, abused and, in some cases, murdered when they are no longer sexually salable.

Mark Schilling, writing in The Japan Times in August 2008, noted: “…In being so visually graphic — particularly in the sex scenes in the Thai brothel — Sakamoto treads a dangerous line between hard-hitting social drama and stomach-turning exploitation. He takes care never to show his young actors (whose average age looks to be about 10) and their adult ‘clients’ in the same explicit shot, but he films them engaged in sexual acts or their aftermath. Sakamoto may defend these scenes in the name of realism, but could he have filmed similar ones in Japan, using Japanese children? The short answer is “no.”

The Thai ban prevented ‘Children of the Dark’ from being screened at the Bangkok International Film Festival, held in the Thai capital from 23 – 30 September 2008.

“The ban puts under the spotlight the country’s – or at least its higher-ups’ – seeming unwillingness to let go of the Film Act of 1930, when Thailand was still under absolute monarchy. That law gave a Board of Censors the power to impose cuts or to ban a film it deems inappropriate,” writes my friend and colleague Lynette Lee Corporal in an article just published on Asia Media Forum.

Thailand in denial about its Children of the Dark

Thailand in denial about its Children of the Dark

She quotes my Thai colleague and documentary filmmaker Pipope Panitchpakdi as saying: “Authorities always think that viewers need to be protected and shielded from real issues. They still have that kind of sentiment that the media should function as a gatekeeper. That is, let the good stories in and the bad ones out. It’s okay in certain circumstances but not when talking about real, serious issues.”

Pipope adds: “This country has no problem with hypocrisy; we don’t see anything wrong with double standards. We have sex workers in corners of the city, but we can’t watch people kissing.”

A Bangkok-based journalist who calls himself Wise Kwai, writing in his blog, asks: “When will they (Thai authorities) learn that when they ban or censor a film, the ensuing stink that’s raised causes more problems than if the film had been allowed to quietly unspool? Perhaps if people had seen it, they might criticise it, but they’d also talk about the problems in society that allow children to be exploited.”

Read the full article: Film Censorship Leaves Viewers in the Dark by Lynette Lee Corporal

My Sep 2007 post: MTV Exit: Entertainment TV takes on human trafficking

Remembering Dith Pran, photojournalist – A ‘Pineapple’ in ‘The Killing Field’

Courtesy The New York Times

“You have to be a pineapple. You have to have a hundred eyes.”

That’s how Dith Pran, the Cambodian journalist and photographer who survived the Khmer Rouge’s genocide, summed up the challenge of a photojournalist.

Dith, who died on March 30 in New Jersey, USA, had both the talent and tenacity for his chosen profession. His experience as an interpreter for The New York Times, for which he later worked as a photographer after migrating to the US, and his ordeal surviving the Khmer Rouge became the basis of the Hollywood movie The Killing Fields (1984).

Watch the trailer for The Killing Fields here:

Here’s Dith’s story as summed up in his Wikipedia entry:
In 1975, Pran and New York Times reporter Sydney Schanberg stayed behind in Cambodia to cover the fall of the capital Phnom Penh to the communist Khmer Rouge forces. Schanberg and other foreign reporters were allowed to leave, but Pran was not permitted to leave the country. When Cambodians were forced to work in forced labor camps, Pran had to endure four years of starvation and torture before finally escaping to Thailand in 1979. He coined the phrase “killing fields” to refer to the clusters of corpses and skeletal remains of victims he encountered during his 40-mile escape. His three brothers were killed back in Cambodia.

“I’m a very lucky man to have had Pran as my reporting partner and even luckier that we came to call each other brother,” Schanberg was quoted in the New York Times tribute to Dith Pran. “His mission with me in Cambodia was to tell the world what suffering his people were going through in a war that was never necessary. It became my mission too. My reporting could not have been done without him.”

In another tribute to Dith, the executive editor of the New York Times, Bill Keller, said: “To all of us who have worked as foreign reporters in frightening places, Pran reminds us of a special category of journalistic heroism — the local partner, the stringer, the interpreter, the driver, the fixer, who knows the ropes, who makes your work possible, who often becomes your friend, who may save your life, who shares little of the glory, and who risks so much more than you do.”

This is a highly significant statement, coming from a major media house of the western world. Acknowledging – let alone celebrating – the contributions of unsung local counterparts is not yet a routine practice among many western media professionals covering the global South. More often then not, the fixers are used, paid and dismissed. They are lucky to get proper credit. And if things go wrong, the western media companies would bring in top lawyers and diplomatic pressures to get their own out of trouble; never mind what happens to the locals who are part of that same team.

Something like this happened to a Bangladeshi journalist friend Saleem Samad in November 2002. He was working with a TV crew from the UK’s Channel 4 doing an investigative documentary on the state of Bangladesh, when the whole crew was arrested (we won’t go into the rights and wrongs of their conduct here). I later heard from Saleem and other Bangladeshi friends how Channel 4’s main concern had been to get the British and Italian members of the crew out of jail and out of Bangladesh. Saleem’s fate was a secondary concern. Read ‘A Prisoner’s Tale’ by Saleem Samad in Time, 4 Feb 2003

Even after being released, Saleem Samad was hounded and harassed in his native country that he went into exile in Canada. Read his profile here, and connect to his blog.

This scenario keeps repeating with different names and in different southern locations all the time. In such a harsh, selfish world, Dith Pran was certainly fortunate to have worked with Sydney Schanberg who stood by and for his local colleague. When Schanberg returned to the US and was awarded a Pulitzer Prize for his reporting from Cambodia, he accepted it on behalf of Dith as well.

Schanberg continued to search for, and write about Dith in newspaper articles – one was in The New York Times Magazine, in a 1980 cover article titled “The Death and Life of Dith Pran., which later became a book by the same title in 1985. Dith’s story became the basis of The Killing Fields.

Haing Ngor, the Cambodian-American doctor who played Dith Pran in the movie, worked with Dith in real life to promote human rights in their native Cambodia and to prevent genocide everywhere. Ngor was shot dead in 1996 in Los Angeles.

As the New York Times noted, Dith’s greatest hope was to see leaders of the Khmer Rouge tried for war crimes against his native country; preparations for these trials are finally under way.

Courtesy The New York Times
A 1974 photo by Mr. Dith of the wife and mother of a government soldier as they learned of the soldier’s death in combat southwest of Phnom Penh. (Photo: Dith Pran/The New York Times)

Courtesy The New York Times
In 1979, Mr. Dith escaped over the Thai border. He returned to Cambodia in the summer of 1989, at the invitation of Prime Minister Hun Sen. At left, Mr. Dith visited an old army outpost in Siem Riep where skulls of Khmer Rouge victims were kept. (Photo: Steve McCurry/Magnum)

Courtesy The New York Times
Mr. Dith joined The Times in 1980 as a staff photographer. He photographed people rallying in Newark in support of the rights of immigrants on Sept. 4, 2006. (Photo: Michael Nagle/Getty Images)

Watch Dith Pran speak on NYT Video Feature

All photos linked to from the New York Times online