සිවුමංසල කොලූගැටයා #239: ශ‍්‍රී ලංකාවේ ස්මාට් නගර බිහි කරන්නට අප සූදානම්ද?

Smart city visualisation

Smart city visualisation

The term ‘smart city’ refers to urban systems, and not to the smartness of residents. In fact, there is no universal definition of smart cities: it can mean smart utilities, smart housing, smart mobility or smart design.

Smart cities use information and communications technologies (ICTs) as their principal infrastructure. These become the basis for improving the quality and performance of urban services, reducing costs and resource consumption, and for engaging citizens more effectively.

ICTs – ranging from automatic sensors to data centres — would create ‘feedback loops’ within the complex city systems. If processed properly, this flow of data in real time can vastly improve the design of “hard” physical environment and the provision of “soft” services to citizens.

In this week’s Ravaya column, (in Sinhala, appearing in issue of 4 Oct 2015), I explore the concept of smart cities, which the new government of Sri Lanka wants to develop.

It is a formidable task. India in 2014 announced an ambitious programme to create 100 smart cities. Under this, state capitals, as well as many tourist and heritage cities are to receive funding for upgrading their infrastructure. But Prime Minister Modi and his technocrats have been struggling since then to explain just what they mean by smart cities.

I argue that smart cities need empowered people and engaged city administrators. I have argued in earlier in this column, concrete and steel do not a city make. Likewise, ICT enabled smart infrastructure alone will not create smart cities – unless the human factor is well integrated.

Smart City illustration by Times of India

Smart City illustration by Times of India

ස්මාට් නගර ගැන කතාබහක් මතුවෙමින් තිබෙනවා. යෝජිත බස්නාහිර මෙගා නගරය (Western Regional Megapolis) ස්මාට් නගර ආකෘතියේ එකක් වනු ඇතැයි ද කියනවා.

ඒ අතර නගර සැලසුම් අමාත්‍ය රවුෆ් හකීම් සැප්තැම්බර් මුලදී කීවේ මහනුවර මෙරට මුල්ම ස්මාට් නගරය කිරීමට තමන්ට ඕනෑ බවයි.

ස්මාට් නගර යනු මොනවාදැයි හරිහැටි දැනගෙන මේ සංවාද කිරීම වැදගත්.

ඉංග‍්‍රීසියෙන් Smart Cities කියන්නේ ඩිජිටල් තාක්ෂණය හෙවත් තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ (ICT) සූක්ෂම ලෙස යොදා ගනිමින් නාගරික සේවාවල තත්ත්වය හා ප‍්‍රමිතිය උසස් කරන නාගරික ප‍්‍රදේශවලටයි.

ඒ හරහා සම්පත් හා බලශක්ති පරිභෝජනය කාර්යක්ෂම කර ගන්නා අතර වියදම් අඩු කර ගන්නවා. නාගරික කළමනාකරණය විද්වත් පදනමක් මත කරන ගමන් ජනතා සහභාගීත්වය ද වැඩි කරනවා. අප කවුරුත් පතන්නේ මෙවැනි නගර තමයි!

Smart Cities යන්නට වඩා සුදුසු සිංහල යෙදුම කුමක්ද?

මීට සති කිහිපයකට පෙර මේ ප‍්‍රශ්නය මා ෆේස්බුක් ජාලයේ මතු කළා. යෝජනා ගණනාවක් ලැබුණා. සූක්ෂ්ම නගර, බුද්ධිමත් නගර හා සවිඥානික නගර ආදී වශයෙන්.

ආචාර්ය සුනිල් විජේසිරිවර්ධන නුවණැති නගර යන්නත්, ආචාර්ය සුමනසිරි ලියනගේ දැනුමැති නගර යන යෙදුමත් යෝජනා කළා. මේ අතර රෙන්ටන් ද අල්විස් කීවේ උදාර නගර හෝ නැණැති නගර උචිත බවයි. ආචාර්ය හර්ෂණ රඹුක්වැල්ල සිතන්නේ ප‍්‍රබුද්ධ නගර වඩා හොඳ බවයි.

බ්ලොග් ලේඛක අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ සංවාදයට එක් වෙමින් කීවේ මෙයයි: ‘‘ස්මාට් කියන වචනය දැන් බොහෝ දුරට සිංහල වෙලා නිසා මෙයට වෙනත් වචනයක් හදන්න උත්සාහ නොකර ස්මාට් පුරවර කියන යෙදුම හොඳයි.’’

ස්මාට් නගර ගැන පුළුල්ව සංවාද කිරීම අවශ්‍යයි. පණ්ඩිත යෙදුමක් වෙනුවට කාටත් පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි සම්මත සිංහල වචනයක් එකඟ විය හැකි නම් හොඳයි. එතෙක් ස්මාට් නගර හා ස්මාට් පුරවර යන්න මා යොදා ගන්නවා.

Smart Cities image

ස්මාට් නගරවලට තනි නිර්වචනයක් නැහැ. නගරයක් ‘ස්මාට්’ වන්නේ යටිතල සැලසුම් පහසුකම්, ප‍්‍රවාහන සේවාවන් හෝ සැලසුම්කරණය අතින් විය හැකියි. පොදු සාධකය වන්නේ සංකීර්ණ පද්ධතිවල ක‍්‍රියාකාරීත්වය නිරතුරුව හා සජීවී ලෙසින් නිරික්සමින් නඩත්තු කිරීමේ තීරණ හා පියවර ක්ෂණිකව ගනිමින් සිටීමයි.

මෙයට ඉංග‍්‍රීසියෙන් feedback loop යයි කියනවා. නිරතුරු ප‍්‍රතිශෝෂණය හරහා ප‍්‍රමිතීන්ට අනුකූලව සේවා ප‍්‍රශස්තව පවත්වා ගැනීම යයි අපට සිංහලෙන් කිව හැකියි.

තාක්ෂණික හෝ පාරිභාෂික යෙදුම්වලට වඩා වැදගත් වන්නේ සංකල්පීය නිරවුල් බවයි. කොන්ක‍්‍රීට් හා වානේ ගොඩක් එක් තැන් කළ පමණට කිසිදිනෙක ස්මාට් නගර බිහි වන්නේ නැහැ. ප‍්‍රවේශම් විය යුතු තැනත් එතැනයි. ජනතා සිතුම් පැතුම් නොතකා තැනූ හම්බන්තොට වැනි නගර ස්මාට් නගරවල විරුද්ධ පදය වැනියි.

ස්මාට් නගරවල මුඛ්‍ය අරමුණ එහි සියලූ නේවාසික වැසියන්ට හා එයට පිටතින් පැමිණෙන අයට ආයාසය හා වියදම් අඩු කාර්යක්ෂම සේවා සපයාදීමයි. නගරයක විසීම හෝ නගරයකට යම් කාරියක් සඳහා යාම වදයක් නොවී ප‍්‍රමෝදයක් බවට පත් කිරීමයි.

නාගරීකරණය නොනැවතී ඉදිරියට යන ලෝක ව්‍යාප්ත සංසිද්ධියක්. 2010දී අප වැදගත් කඩඉමක් පසු කළා. ලෝක ඉතිහාසයේ මුල් වතාවට ලොව ජනගහනයෙන් අඩක් (50%) නගරවල වෙසෙන බව සංඛ්‍යා ලේඛන තහවුරු කළා.

කලාපීය වශයෙන් ගත් විට දකුණු ආසියාවේ දැනට නාගරික ජන ප‍්‍රතිශතය 30%යි. එහෙත් එය සීග‍්‍රයෙන් ඉහළ යමින් තිබෙනවා. ඉදිරි දශකවල (2050 වනවිට) ඉන්දියාවේ පමණක් නාගරික ජනගහනය තවත් මිලියන 404ක් එකතු වෙතැයි ගණන් බලා තිබෙනවා.

මේ සඳහා වැඩිපුර දායක වන්නේ ග‍්‍රාමීය පෙදෙස්වලින් නගරවලට ඇදී එන ජන සංක‍්‍රමණයයි. පහසුකම් හා අවස්ථා සොයාගෙන එසේ පැමිණීම තහනම් කරන්නට ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී රටවලට බැහැ. කළ හැකි එකම දෙය එය දරාගන්නට සැලසුම් හා ආයෝජන කිරීමයි.

14 Sep 2015: World Bank Report on Leveraging Urbanization in South Asia

ස්මාට් නගර සන්නිවේදන තාක්ෂණය යොදා ගන්නේ දත්ත මත පදනම් වී සජීව ලෙසින් තීරණ ගන්නටග ඉන්ටර්නෙට් පරිනාමයේ ඊළඟ අදියර නම් ස්වයංක‍්‍රීයව අවට පරිසරය නිරීක්ෂණය කරමින්, දත්ත රැස් කරමින්, ඒවා එසැනින් හා නිරතුරුව ඉන්ටර්නෙට් හරහා යම් නිශ්චිත කේන්ද්‍රයකට සපයන සංවේදක (Sensors) ප‍්‍රචලිත වීමයි. මෙය දැනටමත් ඇරැඹී තිබෙනවා.

ඉදිරි වසර කිහිපයේ මේ ප‍්‍රවණතාව අධිවේගීව වර්ධනය වනු ඇති. ඉන්ටර්නෙට් මාධ්‍යය ස්වයංක‍්‍රීයව අපේ ලෝකය ගැන සංවේදී වීම හඳුන්වන්නේ Internet of Things (IOT) කියායි. මෙහි මූලික පදනම මුළුමනින් යන්ත‍්‍ර අතර කැරෙන සන්නිවේදනය හෙවත් තොරතුරු හුවමාරුවයි. (Machine-to-machine communications, M2M).

මේ හැම සංවේදකයටම එයට ආවේණික වූ අංකයක් (IP Address) තිබෙන නිසා එය නිශ්චිතව හඳුනා ගත හැකියි. සංවේදක ප‍්‍රමාදයකින් තොරව සජීවී ලෙසින් සපයන දත්ත හරහා යම් තැනෙක, යම් ප‍්‍රවාහයක අලූත්ම තත්ත්වය දුර සිට නිරීක්ෂණය කළ හැකියි. (මේ සංවේදක CCTV කැමරා සමග පටලවා නොගන්න. අප මෙහිදී කතා කරන්නේ ක්ෂුද්‍ර පරිපථ මට්ටමේ සියුම් උපාංග ගැනයි.)

මෙබදු සංවේදක දැනටමත් විශාල පරිමාණයෙන් දකුණු කොරියාව, ඩෙන්මාර්කය, ස්විට්සර්ලන්තය, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා ජර්මනිය වැනි රටවල නවීන නගරවල හා සමහර කර්මාන්තවල භාවිත වනවා.

සංවේදකවලට අමතරව හැම වස්තුවකටම එයට ආවේණික අනන්‍යතාවක් ලබාදීම ද තාක්ෂණික ප‍්‍රගමනයේ තවත් අරමුණක්. මේ සඳහා බාර්කෝඞ්, QR කෝඞ් ආදී තාක්ෂණ දැනටමත් බහුලව යොදා ගන්නවා.

නගරයක පොදු අවකාශයේ ඇති හැම ලයිට් කණුවක්, ටෙලිෆෝන් කනුවක්, කසල බාල්දියක්, පොදු දුරකතනයක් ආදිය මෙසේ සංවේදක හරහා අනන්‍යතාවට ලක් කළ විට ඒවායේ තත්ත්වය දුර සිට විමර්ෂනය කළ හැකියි. ක‍්‍රියාකාරීත්වයේ ගැටලූවක් මතු වූ විට හරියටම ප‍්‍රශ්නකාරී තැන ඉක්මනින් හඳුනා ගත හැකියි. ඉලක්කගතව ප‍්‍රශ්න කඩිනමින් විසඳිය හැකියි.

බලශක්ති අරපිරිමැසුම, පාරිසරික තත්ත්වය නිරීක්ෂණය, කසල කළමනාකරණය, ප‍්‍රවාහන පද්ධති ප‍්‍රශස්තිකරණය ආදී බොහෝ භාවිතයන්ට මේ තාක්ෂණය දැනටමත් සමහර දියුණු රටවල නගර යොදා ගන්නවා. අලූතෙන් බිහි වන ස්මාට් නගර මුල පටන්ම නිර්මාණය කැරෙන්නේ මේ තාක්ෂණය පදනම් කර ගෙනයි.

South Korea's Songdo is one of the world's first smart cities

South Korea’s Songdo is one of the world’s first smart cities

උදාහරණයක් නම් දකුණු කොරියාවේ සොංඩෝ (Songdo) ස්මාට් නගරය. අගනුවර සෝල් සිට කි.මි. 65ක් නිරිතදිගින් හෙක්ටාර් 600ක විසිරුණු මේ නගරය මුළුමනින්ම ස්වයං-සංවේදක මගින් නිරීක්ෂණය කැරෙන හා කළමනාකරණය කැරෙන ස්ථානයක්. තවමත් ඉදි වෙමින් පවතින මෙය ව්‍යාපාරික, නේවාසික හා පොදු පහසුකම් රැසකින් සමන්විත වනු ඇති.

එය මතු වන්නේ ඉන්චොන් (Incheon) නුවරට ආසන්නව මුහුද ගොඩ කර තනා ගත් බිම් පෙදෙසකයි. 2015 අගවන විට නිම කිරීමට නියමිත මෙහි වියදම ඩොලර් බිලියන 40ක්. තනිකරම පෞද්ගලික අංශයේ ආයෝජනයක්.

මෙසේ මුල සිටම සැලසුම් කොට අලූතෙන් ගොඩ නගන නගර ‘ස්මාට්’ කිරීම සාපේක්ෂව වඩා පහසුයි. එහෙත් ඓතිහාසිකව අක‍්‍රමිකවත් ලෙස වර්ධනය වූ හා අවුල් සහගතව පවතින නගරවලටත් නව තාක්ෂණයන් නැණවත්ව යොදා ගෙන ස්මාට් වීමට හැකියි.

පවතින නගර ස්මාට් නගර බවට පරිවර්තනය කිරීමේ දැවැන්ත ප‍්‍රතිසැලසුම්කරණ ව්‍යාපෘති අරඹා තිබෙනවාට උදාහරණ ගණනාවක් තිබෙනවා. නෙදර්ලන්තයේ ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, ස්පාඤ්ඤයේ බාසෙලෝනා, ස්වීඩනයේ ස්ටොකෝම්, ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා ජනපදයේ සැන්ටා කෲස් ඒ අතර වනවා.

ඉන්දියාව මුහුණ දි සිටින දැවැන්ත නාගරිකකරණ අභියෝගයට ප‍්‍රතිචාර දක්වමින් 2014 මැදදී අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝඩිගේ රජය ප‍්‍රකාශ කළේ එළැඹෙන වසර කිහිපයේදී ස්මාට් නගර 100ක් ඇති කිරීමට ඉන්දියාව පියවර ගන්නා බවයි. ප‍්‍රාන්තවල අගනගර, සංචාරකයන්ට වැදගත් ඓතිහාසික නගර ආදිය මේ ලැයිස්තුවට අයත්. ඒ අතර අලූතින්ම සැලසුම් කොට මුල සිටම බිහි කරන නගරත් කිහිපයක් තිබෙනවා. http://smartcities.gov.in/

එහෙත් වසරකට පසුව මේ ස්මාට් නගර සඳහා නිශ්චිත ඉදිරි දැක්මක් ප‍්‍රකාශ කිරීම ඉන්දීය නිලධාරීන්ට අපහසු වී තිබෙනවා. අතිශයින් සංකීර්ණ නාගරික කළමනාකරණ ගැටලූවලට තනිකර තාක්ෂණික විසඳුම් නැහැ. සමාජ විද්‍යාත්මක උපදෙස් මත, ජනතා සිතුම් පැතුම්වලට සංවේදීවෙමින් ක‍්‍රමයෙන් කළ යුතු වෙනස්කම් රැසක් තිබෙනවා.

India's proposed smart cities

India’s proposed smart cities

හරිහැටි මූලික පහසුකම් පවා නොමැතිව ජීවත්වන මිලියන ගණන් ජනයා ඉන්දියානු නගරවල සිටිනවා. ස්මාට් නගර බිහි කිරීමේ අරමුණ සාර්ථක වන්නේ සානුකම්පිතව හා සංවේදීව නාගරික සංවර්ධනය කළ හොත් පමණයි. ඉන්දියාවේ සබුද්ධික හා සක‍්‍රීය සිවිල් සමාජ ක‍්‍රියාකාරිකයන් නිසා රජයකට හිතුමතේ ක‍්‍රියා කරන්නට බැහැ.

ස්මාට් නගරයක මූලිකම ගුණාංගය නම් ඉහළ කාර්යක්ෂමතාවයි. කාර්යක්ෂම නගර සැලසුම් කරන්නට හා කළමනාකරණය කරන්නට නම් නේවාසික ජනයා සහ දිනපතා නගරයට ඇදී එන ජනයාගේ චර්යා රටා සමීපව හඳුනාගත යුතුයි.

නගරයක වැඩිපුර ජනයා ගැවසෙන්නේ කුමන ස්ථානවල කිනම් වේලාවකද? සතියේ දිනවල හා සති අන්ත දිනවල වෙනස්කම් මොනවාද? මහාමාර්ග, බස් හා දුම්රිය නැවතුම් පොළවල්, කඩපිල් හා සාප්පු සංකීර්ණ මෙන්ම උද්‍යාන හා වෙනත් විවෘත ස්ථානවල දවසේ පැය 24 ගෙවී යන්නේ කුමන ජන රාශිගත වීම් අනුවද?

මෙකී නොකී තොරතුරු හැකිතාක් දැන ගැනීම සැලසුම්කරණයට උපකාර වනවා. මේවා ගැන දළ හැගීමක් නාගරික ජනයාට ඇතත් සැලසුම්කරණයට නිශ්චිත දත්ත හා ඒවායේ විචල්‍ය පරාසය (වෙනස් වන සැටි) දැනගැනීම අවශ්‍යයි.

මේ සඳහා මෙතෙක් යොදාගත්තේ විටින් විට කරන සමීක්ෂණයි. එහෙත් සමීක්ෂණවලට සංකීර්ණ පද්ධතියක සියලූ විස්තර හසු කර ගන්න බැහැ. මේ නිසා පරිගණක හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ යොදාගනිමින් දැන් නව දත්ත විශ්ලේෂණ ක්ෂේත‍්‍රයක් බිහිවී තිබෙනවා.

ඉංග‍්‍රීසියෙන් Big Data යයි කියන මෙයට මහා දත්ත විශ්ලේෂණය යයි අපට කිව හැකියි. මේ ගැන වෙනම කොලමකින් ඉදිරි සතියක කතා කරමු.

ස්මාට්, සංවේදී හා සානුකම්පිත යන ගුණාංග සියල්ල කැටිකරගත් විට තමයි සැබෑ ස්මාට් නගර බිහිවන්නේ.

 

Advertisements

Echelon August 2015 column: Media Reforms – The Unfinished Agenda

Text of my column written for Echelon monthly business magazine, Sri Lanka, August 2015 issue

Cartoon by Awantha Artigala, Sri Lanka Cartoonist of the Year 2014

Cartoon by Awantha Artigala, Sri Lanka Cartoonist of the Year 2014

Media Reforms: The Unfinished Agenda

By Nalaka Gunawardene

When I was growing up in the 1970s, Sri Lanka’s media landscape was very different. We had only one radio station (state-owned SLBC) and three newspaper houses (Lake House, Times of Ceylon and Independent Newspapers). There was no TV, and the web wasn’t even invented.

At that time, most discussions on media freedom and reforms centred around how to contain the overbearing state – which was a key publisher, as well as the sole broadcaster, dominant advertiser and media regulator, all rolled into one.

Four decades on, the state still looms large on our media landscape, but there are many more players. The number of media companies, organisations and products has steadily increased, especially after private sector participation in broadcasting was allowed in 1992.

More does not necessarily mean better, however. Media researchers and advocacy groups lament that broadcast diversification has not led to a corresponding rise in media pluralism – not just in terms of media ownership and content, but also in how the media reflects diversity of public opinion, particularly of those living on the margins of society.

As the late Tilak Jayaratne and Sarath Kellapotha, two experienced broadcasters, noted in a recent book, “There exists a huge imbalance in both media coverage and media education as regards minorities and the marginalised. This does not come as a surprise, as it is known that media in Sri Lanka, both print and broadcast, cater mainly to the elite, irrespective of racial differences.”

 Media under pressure

 The multi-author book, titled Embattled Media: Democracy, Governance and Reform in Sri Lanka (Sage Publications, Feb 2015), was compiled during 2012-14 by a group of researchers and activists who aspired for a freer and more responsible media. It came out just weeks after the last Presidential Election, where media freedom and reforms were a key campaigning issue.

In their preface, co-editors William Crawley, David Page and Kishali Pinto-Jayawardena say: “Media liberalisation from the 1990s onwards had extended the range of choice for viewers and listeners and created a more diverse media landscape. But the war in the north and insurrections in the south had taken their toll of media freedoms. The island had lived under a permanent state of emergency for nearly three decades. The balance of power between government, judiciary, the media and the public had been put under immense strain.”

Embattled Media - Democracy, Governance and Reform in Sri Lanka

Embattled Media – Democracy, Governance and Reform in Sri Lanka

The book, to which I have contributed a chapter on new media, traces the evolution mass media in post-colonial Sri Lanka, with focus on the relevant policies and laws, and on journalism education. It discusses how the civil war continues to cast “a long shadow” on our media. Breaking free from that legacy is one of many challenges confronting the media industry today.

Some progress has been made since the Presidential election. The new government has taken steps to end threats against media organisations and journalists, and started or resumed criminal investigations on some past atrocities. Political websites that were arbitrarily blocked from are once again accessible. Journalists who went into exile to save their lives have started returning.

On the law-making front, meanwhile, the 19th Amendment to the Constitution recognized the right to information as a fundamental right. But the long-awaited Right to Information Bill could not be adopted before Parliament’s dissolution.

Thus much more remains to be done. For this, a clear set of priorities has been identified through recent consultative processes that involved media owners, practitioners, researchers, advocacy groups and trainers. These discussions culminated with the National Summit on Media Reforms organised by the Ministry of Media, the University of Colombo, Sri Lanka Press Institute (SLPI) and International Media Support (IMS), and held in Colombo on 13 and 14 May.

Parallel to this, there were two international missions to Sri Lanka (in March and May) by representatives of leading organisations like Article 19, UNESCO and the International Federation of Journalists (IFJ). I served as secretary to the May mission that met a range of political and media leaders in Colombo and Jaffna.

 Unfinished business

We can only hope that the next Parliament, to be elected at the August 17 general election, would take up the policy and law related aspects of the media reform agenda (while the media industry and profession tackles issues like capacity building and greater professionalism, and the education system works to enhance media literacy of everyone).

Pursuing these reforms needs both political commitment and persistent advocacy efforts.

 

  • Right to Information: The new Parliament should pass, on a priority basis, the Right to Information Bill that was finalised in May 2015 with inputs from media and civil society groups.

 

  • Media Self-Regulation: The Press Council Act 5 of 1973, which created a quasi-judicial entity called the Press Council with draconian powers to punish journalists, should be abolished. Instead, the self-regulatory body established in 2003, known as the Press Complaints Commission of Sri Lanka (PCCSL), should be strengthened. Ideally its scope should expand to cover the broadcast media as well.

 

  • Law Review and Revision: Some civil and criminal laws pose various restrictions to media freedom. These include the Official Secrets Act and sedition laws (both relics of the colonial era) and the draconian Prevention of Terrorism Act that has outlived the civil war. There are also needlessly rigid laws covering contempt of court and Parliamentary privileges, which don’t suit a mature democracy. All these need review and revision to bring them into line with international standards regarding freedom of expression.

 

  • Broadcast regulation: Our radio and TV industries have expanded many times during the past quarter century within an ad hoc legal framework. This has led to various anomalies and the gross mismanagement of the electromagnetic spectrum, a finite public property. Sri Lanka urgently needs a comprehensive law on broadcasting. Among other things, it should provide for an independent body to regulate broadcasting in the public interest, more equitable and efficient allocation of frequencies, and a three-tier system of broadcasting which recognises public, commercial and community broadcasters. All broadcasters – riding on the public owned airwaves — should have a legal obligation be balanced and impartial in coverage of politics and other matters of public concern.

 

  • Restructuring State Broadcasters: The three state broadcasters – the Sri Lanka Rupavahini Corporation (SLRC), the Sri Lanka Broadcasting Corporation (SLBC) and the Independent Television Network (ITN) – should be transformed into independent public service broadcasters. There should be legal provisions to ensure their editorial independence, and a clear mandate to serve the public (and not the political parties in office). To make them less dependent on the market, they should be given some public funding but in ways that don’t make them beholden to politicians or officials.

 

  • Reforming Lake House: Associated Newspapers of Ceylon Limited or Lake House was nationalised in 1973 to ‘broadbase’ its ownership. Instead, it has remained as a propaganda mill of successive ruling parties. Democratic governments committed to good governance should not be running newspaper houses. To redeem Lake House after more than four decades of state abuse, it needs to operate independently of government and regain editorial freedom. A public consultation should determine the most appropriate way forward and the best business model.

 

  • Preventing Censorship: No prior censorship should be imposed on the media. Where necessary, courts may review media content for their legality after publication (on an urgent basis). Laws and regulations that permit censorship should be reviewed and amended. We must revisit the Public Performance Ordinance, which empowers a state body to pre-approve all feature films and drama productions.

 

  • Blocking of Websites: Ensuring internet freedoms is far more important than setting up free public WiFi services. There should be no attempts to limit online content and social media activities contravening fundamental freedoms guaranteed by the Constitution and international conventions. Restrictions on any illegal content may be imposed only through the courts (and not via unwritten orders given by the telecom regulator). There should be a public list of all websites blocked through such judicial sanction.

 

  • Privacy and Surveillance: The state should protect the privacy of all citizens. There should be strict limits to the state’s surveillance of private individuals’ and private entities’ telephone conversations, emails and other electronic communications. In exceptional situations (e.g. crime investigations), such surveillance should only be permitted with judicial oversight and according to a clear set of guidelines.
Cartoon by Awantha Artigala, Sri Lanka Cartoonist of the Year 2014

Cartoon by Awantha Artigala, Sri Lanka Cartoonist of the Year 2014

 Dealing with Past Demons

While all these are forward looking steps, the media industry as a whole also needs state assistance to exorcise demons of the recent past — when against journalists and ‘censorship by murder’ reached unprecedented levels. Not a single perpetrator has been punished by law todate.

This is why media rights groups advocate an independent Commission of Inquiry should be created with a mandate and adequate powers to investigate killings and disappearances of journalists and attacks on media organisations. Ideally, it should cover the entire duration of the war, as well as the post-war years.

Science writer Nalaka Gunawardene is on Twitter @NalakaG and blogs at http://nalakagunawardene.com

BBC Sinhala interview: සමාජ මාධ්‍ය ජාල වල ක්‍රියාකාරීත්වය 2015 ජනාධිපතිවරණ ප්‍රතිඵලයට කොපමණ බලපෑමක් කළේද?

On 13 Feb 2015, while briefly in London, I visited BBC’s new Media Centre and recorded brief interviews with BBC Sinhala and BBC Tamil services (radio) on the role of social media during the Sri Lanka Presidential Election 2015 – the topic of my talk at University of London the previous day.

BBC Sinhala published the story online on 22 Feb 2015, along with an edited down audio track.

Here is the accompanying text. Listen to audio interview on BBC Sinhala website.

Nalaka Gunawardene in BBC World Service studio, 13 Feb 2015

Nalaka Gunawardene in BBC World Service studio, 13 Feb 2015 – Photo by Saroj Pathirana

සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ‘නැති බැරි අයට වැඩි අනුකම්පාවක්’

22 පෙබරවාරි 2015 අවසාන වරට යාවත්කාලීන කළේ 11:33 GMT

පසුගිය ජනාධිපතිවරණයේදී ‘ඇති හැකි’ අපේක්ෂකයන්ට වඩා ‘නැති බැරි’ අපේක්ෂකයන්ට සමාජ මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ වැඩි ‘අනුකම්පාවක්’ ලැබුණු හැඩක් පෙනී ගිය බව සමාජ මාධ්‍ය ජාල ක්‍රියාධරයෝ පවසති.

එබැවින් සම්පත් විශාල වශයෙන් යොදා ගනිමින් පුළුල් සමාජ මාධ්‍ය ජාල ක්‍රියාකාරිත්වයක නිරත වූ හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂට වඩා සීමිත සම්පත් යොදා ගෙන සිය පණිවුඩය ඉදිරිපත් කළ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විපක්ෂයේ පොදු අපේක්ෂකයාට වැඩි අවධානයක් යොමු වූ ආකාරයක් දක්නට ලැබුණු බව විද්‍යා ලේඛක සහ තීරු ලිපි රචක නාලක ගුණවර්ධන බීබීසී සංදේශයට කියා සිටියේය.

කෙසේ නමුත් සමාජ මාධ්‍ය ජාල වල ක්‍රියාකාරීත්වය ජනාධිපතිවරණ ප්‍රතිඵලයට කොපමණ බලපෑමක් කළේද යන්න සම්බන්ධයෙන් පුළුල් සමීක්ෂණයක් අවශ්‍ය බව ඔහු සඳහන් කරයි.

ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංවිධානයේ මෙහෙයවීමෙන් ජනපතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා සමාජ මාධ්‍ය ජාලවල බලපෑම සම්බන්ධයෙන් දේශනයක් පැවැත්වීම පිණිස ලන්ඩනයට පැමිණ සිටි නාලක ගුණවර්ධන එම අදහස් පල කළේ බීබීසී මැදිරියේදී සංදේශයේ සරෝජ් පතිරණ සමඟ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින්.

‘නිදහස් අදහස්’

විශේෂයෙන්ම නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශනයට ප්‍රබල බාධක පැවතුණු වාතාවරණයක සිය අදහස් සහ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට සහ සිය විවේචන එලි දැක්වීමටත් සමාජ ක්‍රියාකාරිකයන් මෙන්ම විපක්ෂයද සමාජ මාධ්‍ය ජාල යොදා ගත් බවත් නාලක ගුණවර්ධන පෙන්වා දෙයි.

“අනෙක් කාරණය තමයි කිසිම දේශපාලන පක්ෂයකට අයත් නොවූ නමුත් දේශපාලනය ගැන උනන්දුවක් තියෙන තරුණ පිරිස් මේ සමාජ මාධ්‍ය ජාල යොදා ගත්තා ඔවුනොවුන් අතර කතාබහ කරන්න මේ සමාජ ක්‍රමය, සංස්කෘතිය කෙසේ නම් වෙනස් වෙන්න ඕනෙද? ඔවුන් සෘජුව අමතන්න පටන් ගත්තා ප්‍රධාන අපේක්ෂකයන් දෙදෙනා,” ඔහු පැවසීය.

ෆේස්බුක් හෙවත් මුහුණු පොත ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ පරපුර අතර වඩාත්ම ජනප්‍රිය සමාජ මාධ්‍ය ජාලය බවට පත්වෙද්දී, ජනපතිවරණය සමයේ ට්විටර් ජාලය ඔස්සේද පුළුල් ක්‍රියාකාරිත්වයක් දක්නට ලැබුණි.

ජනපතිවරණය සමයේ විශේෂයෙන්ම සිංහල බ්ලොග් අඩවිවල ක්‍රියාකාරීත්වයද කැපී පෙනුණි.

කෙසේ නමුත් සිය නිවේදන සහ පුවත් අඩවිවල යොමු (ලින්ක්) බෙදාහැරීම හැරුණු විට විශේෂයෙන්ම සිය ඡන්දදායකයන් සමඟ අදහස් හුවමාරුවකට, නොඑසේනම් සංවාදයකට, ජනපතිවරණ අපේක්ෂකයන් ට්විටර් වැනි සමාජ මාධ්‍ය ජාල යොදා නොගත් බව නාලක ගුණවර්ධන පෙන්වා දෙයි.

“මේක දැක්මේ තියන සීමාවක්,” ඔහු පැවසීය.

සමාජ මාධ්‍ය ජාල ක්‍රියාකාරිත්වය සිය ජයග්‍රහණයට ප්‍රබල දායකත්වයක් සැපයූ බව ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් ද පිළිගෙන තිබුණි.

Nalaka Gunawardene (left) with his BBC interviewer Saroj Pathirana

Nalaka Gunawardene (left) with his BBC interviewer Saroj Pathirana – Photo by Prasanna Ratnayake

 

 

 

 

Emerging Digital Democracy? Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015

Nalaka Gunawardene talking at London University on 12 Feb 2015 on "Social Media and Sri Lanka's Presidential Election 2015"

Nalaka Gunawardene talking at London University on 12 Feb 2015 on “Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015” Photo by  Prasanna Ratnayake

Emerging Digital Democracy? Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015

This was the topic of a public talk I gave at the University of London on 12 Feb 2015.

It was organised and hosted by the Institute of Commonwealth Studies, University of London in collaboration with the Commonwealth Journalists’ Association (CJA).

They lined up the University’s Senate Room for the talk, which was attended by a South Asian audience who engaged me in a lively discussion.

Emerging Digital Democracy? Social Media and Sri Lanka's Presidential Election 2015

Emerging Digital Democracy?
Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015

Synopsis of the talk:

A record 81.5% of registered voters took part in Sri Lanka’s presidential election on 8 January 2015 in which incumbent Mahinda Rajapaksa was defeated by his former health minister Maithripala Sirisena. The peaceful regime change has been widely acclaimed as a triumph of democracy and a mandate for political reform, improved governance and national reconciliation.

The election saw unprecedented use of social media by both candidates as well as by politically charged yet unaffiliated youth. How much of this citizen awakening can be attributed to the fast spread of smartphones and broadband? Did it really influence how people voted? What does this mean for future politics and governance in Sri Lanka?

In this illustrated talk, science journalist and new media watcher (and practitioner) Nalaka Gunawardene shares his insights and views.

Who's afraid of social media? Many Lankan politicians, for sure...

Who’s afraid of social media? Many Lankan politicians, for sure…

My PowerPoint slides:

 

Key questions that need more research to answer:

This is why we need better research on new media and society in Sri Lanka!

This is why we need better research on new media and society in Sri Lanka!

Photos by Prasanna Ratnayake

William Crawley (right), Fellow of the Institute of Commonwealth Studies, introduces Nalaka Gunawardene

William Crawley (right), Fellow of the Institute of Commonwealth Studies, introduces Nalaka Gunawardene

Nalaka Gunawardene on Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015 at University of London, 12 Feb 2015

Nalaka Gunawardene on Social Media and Sri Lanka’s Presidential Election 2015 at University of London, 12 Feb 2015

A section of the audience at Senate Room, University of London, listening to Nalaka Gunawardene: 12 Feb 2015

A section of the audience at Senate Room, University of London, listening to Nalaka Gunawardene: 12 Feb 2015

 

 

 

 

 

 

Asian Tsunami+5: How a packed train headed to disaster with no warning…

Scene of Peraliya train disaster - in Dec 2005 and Dec 2009 - Photos courtesy AFP

We tend to think of trains and railways as solid, tough objects. When the Asian Tsunami’s killer waves started rolling in without warning, the coastal residents of Telwatte and Peraliya areas in southern Sri Lanka thought a passing train offered them relative safety. They were dead wrong…

The train’s many tons of steel were no match for the enormous seismic energy that the sea waves were transmitting that day. There is no precise estimate of how many people perished on that train, ironically named Samudra Devi (Queen of the Sea) on the morning of 26 December 2004. The estimate ranges between 1,500 and 2,500 – some bodies were never recovered and washed into the sea. They joined a total of nearly 40,000 people dead or missing in Sri Lanka.

This is how the Wikipedia introduces the incident: “The Queen of the Sea rail disaster, the greatest train crash in railroad history, occurred when an overcrowded passenger train was destroyed on a coastal railway in Sri Lanka by the tsunami which followed the 2004 Indian Ocean Earthquake. Up to 2,000 people were killed, making it the world’s worst railway accident and eclipsing the previous record set by the Bihar train disaster in India in 1981, when a train had derailed and fell off a bridge, drowning about 800 people.”

Peraliya, scene of world's biggest train disaster

My friend Chanuka Wattegama, engineer turned ICT researcher, has done a detailed analysis of how and why no early warnings were issued anywhere in Sri Lanka that day, thus allowing many preventable deaths to occur. The tsunami, though extremely forceful, impacted only coastal areas and rapid evacuation could certainly have saved lives. He summed up his findings in a chapter on the subject he wrote for Communicating Disasters: An Asia Pacific Resource Book that I co-edited with Frederick Noronha two years ago.

This is what he says about the train tragedy, which sounds every bit gripping like a disaster movie script (but alas, was every bit real):

The railway authorities realise that one of their trains is moving down south, towards a risk prone area. They attempt to call the railway stations en route. The train is parked at the Ambalangoda railway station, when the station master’s phone rings constantly. Nobody answers it. Both the station master and his deputy are busy supervising the unloading of some goods from the train. By the time they receive the message, the train had already left the station. They do not have any way of issuing a warning, as the engine drive does not have a mobile phone.

“The train stops sometime later, in the middle of a village that had already been hit by the first waves. Those who are running for their lives assume the train to be a shield against the waves. They are wrong. The next waves hit the train, carrying it away like a child’s toy. The railway tracks get crumpled like a Möbius strip. If it can be called a railway accident, this would have been the worst train accident the world had ever witnessed. It alone costs more then 2,500 lives. Perhaps many of those lives could have saved if only the engine driver has been given a mobile phone.

We didn’t hear of any responsible official resigning or being sacked even after such massive bungling. But now Sri Lanka Railway has the dubious distinction of allowing the biggest train disaster to happen, which could have been prevented with quick thinking and action. Think about this before you next board a train anywhere in Sri Lanka…


Read full chapter: Nobody told us to run, by Chanuka Wattegama

Peraliya train disaster - photo by Shahidul Alam, Drik

e-Asia 2009 in Colombo: Huge gaps remain between Sri Lanka’s ICT hype and reality

Say eeeeeeeeeee - and don't ask questions!

The much-hyped e-Asia 2009 conference and exhibition opens in Colombo, Sri Lanka, today. It is organised by our good friends at the Centre for Science, Development and Media Studies (CSDMS) in India and the Sri Lankan government agency known as Information and Communication Technology Agency (ICTA).

According to the conference website, e-Asia 2009 is meant also to celebrate Sri Lanka’s Year of ICT and English, 2009. The event has been preceded by a massive advertising blitz in Sri Lanka’s print and broadcast media, while Colombo and suburbs have been plastered with promotional banners and posters.

The foreign delegates will be exposed to a great deal of sunshine stories from the ICTA which was originally set up as a sunset agency (but hey, the sun never sets on some people!). Sri Lankan delegates will be too embarrassed or well mannered to point out glaring gaps between the hype and reality. Few people want to rock the boat these days!

I am reminded of a popular Sri Lankan folk tale. It relates an incident that happened when we were ruled by hereditary kings, and concerns jaggery — a delicious sugar substitute we make from the sap of the coconut palm.

The King of Lanka, being the curious type, wanted to know how jaggery was made. He sent for the official jaggery supplier to the Palace, who claimed that it was being produced under the most hygienic conditions by people who had mastered the technique for decades.

Unlike today’s rulers, however, the kings of yore didn’t believe everything they were told. So one day the King went in disguise to investigate. Which was just as well — because the reality was completely different! The king found his jaggery being made in a rickety old shack, with none of the hygienic conditions!

A very angry king revealed who he was, and demanded an explanation. He was then told: “That’s the hype, Your Majesty, and this is the reality!”

For one thing, today’s heads of state – overexposed in the media – can hardly expect to go anywhere incognito (and if they tried, security officers and assorted sycophants would immediately prevent it!). All the same, it is an interesting thought experiment to wonder what the President of Sri Lanka might uncover if he were to probe beyond the glitzy (almost giddy) propaganda being unleashed by ICTA!

As I wrote in CSDMS’s own regional magazine i4d a couple of years ago, the gulf between the hype and reality in our ICT circles can be as wide as it is shocking. When an agency invests so much time, effort and money in publicity, we can always suspect that there is more than what meets the eye…

People want their needs met and problems solved, not fancy projects...

The proof of the ICT pudding is in the societal acceptance and integration of ICT tools, processes and services in the daily living, work and leisure of people. As I said in my i4d essay: “Tragically, the ICT Agency of Sri Lanka, which has the mandate and powers to address these issues, is instead dissipating its energy and resources on setting up rural tele-centres, a task that it should leave to better positioned and experienced groups. This glaring inability to set and pursue the right priorities has been a bane of Sri Lankan ICT sector for years.”

What I wrote a couple of years ago is still valid. Here’s another excerpt:

No amount of legislation, policy formulation and paid propaganda by the ICTA is going to mainstream ICTs in Sri Lankan society. ICTs have to prove their worth, and be accepted as adding value to living and working conditions of ordinary people.

We can assess the utility and relevance of any new technology by asking a few simple questions. Does the new technology or process:
– put more food on their table?
– add More money in people’s pockets?
– make interfacing with govt easier?
– save time and effort involved in commuting?
– support cultural and personal needs of individuals and groups?
– put a smile on users’ faces?

Finally, is it affordable, user-friendly and widely available, with minimum entry level barriers?

Read my full essay, ICT Hype and Realities in i4d magazine