Crossing the ‘Dev-Code’ Divide: Easier said than done?

Cartoon by Popa Matumula - Courtesy Cartoon Movement

Cartoon by Popa Matumula – Courtesy Cartoon Movement

“To garner public support for their causes, the development community must connect with rest of society using everyday phrases, metaphors and images. That is a far better strategy than expecting everyone to understand their gobbledygook.”

This is the central argument in my latest op-ed essay, just published on the Communication Initiative blog.

Titled Crossing the ‘Dev-Code’ Divide, I revisit a theme familiar to my regular readers: getting development pr0fessionals to communicate better.

Another excerpt:

“After working with technological ‘geeks’ and development workers for many years, I know they have at least one thing in common: their own peculiar languages that don’t make much sense to the rest of us.

“Talking in code is fine for peer-to-peer conversations. But it’s a nonstarter for engaging policy makers and the public.”

An example of coded language is the oft-bandied Millennium Development Goals (MDGs) – lofty ideals, badly packaged.

This essay is a tribute to my mentor and former colleague Robert Lamb (1952 – 2012), who was a grandmaster in communicating development to public and policy audiences using simple language and powerful imagery.

Working with Robert for 15 years, I saw how he brought seemingly dreary development issues alive on TV and video – dominant media of his time — through simple and sincere story telling. He mixed inter-governmental processes with stark ground level realities. In three decades he produced or commissioned hundreds of international TV documentaries exploring what sustainable development meant in the real world.

Read the full essay: Crossing the ‘Dev-Code’ Divide

Republished in The Nation newspaper, Sri Lanka, 16 Feb 2014

Cartoon by Patrick Chapette

Cartoon by Patrick Chappatte, IHT

See also related blog posts:

November 2009: Satinder Bindra: It’s the message, stupid (and never mind the UN branding)!

July 2009: Asia’s Other Eclipse: The one that doesn’t make TV news!

March 2009: Mixing oil and water: Media’s challenges in covering human security

March 2009: Missing Mothers: How acronyms and jargon can kill innocent women

April 2007: MDG: A message from our spin doctors?

April 2007: Say MDG and smile, will ya?

සිවුමංසල කොලූගැටයා #73: රියෝ නුවර සැණකෙලියෙන් එහා ලෝකය

In this week’s Ravaya column (in Sinhala), I share my impressions and reflections of the city of Rio de Janeiro that just hosted the Rio+20 conference. But this piece is not about the event, but its venue — where the first world of affluence and third world of deprivation co-exist.

Similar impressions were shared in an English column last week: When Worlds Collide #21: Walking in Rio with Three Friendly Ghosts…

Statue of Christ te Redeemer looks down on Rio de Janeiro from Corcovado Mountain


තිරසාර සංවර්ධනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුව (UN Conference on Sustainable Development, Rio+20) බ‍්‍රසීලයේ රියෝ ද ජනෙයිරෝ නුවර පැවැත්වුණා.

රාජ්‍ය නිලධාරී, සිවිල් සමාජ ක‍්‍රියාකාරිකයන්, විද්වතුන් හා ජනමාධ්‍ය නියෝජිතයන් 50,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් 2012 ජූනි මස මැදදී රියෝ නුවරට පැමිණියා.

එයින් බොහෝ දෙනකු රැස්වීම්, ප‍්‍රදර්ශන හා උද්ඝෝෂණ ආදිය පැවැත්වෙන තැන්වල කල් ගත කළ නිසා රියෝ නුවර දැක බලා ගන්නට කෙතරම් අවකාශ ලැබුණාදැයි කියන්නට අමාරුයි. රාජ්‍ය නායක සමුළුව ඇරඹුණු දිනයේ ඒ සියල්ල පසෙක තබා රියෝ නුවර එදිනෙදා ජීවිතය අත් විඳින්නට මා පැය කිහිපයක් වීදි සංචාරය කළා.

රියෝ ද ජනෙයිරෝ නුවර බ‍්‍රසීලයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි. (පළමු තැනට එන්නේ සාවෝ පෝලෝ මහා නගරයයි.) වර්ග කීමී 1,260ක් විශාල රියෝ නගර සභා ප‍්‍රදේශයේ මිලියන 6ක් දෙනා වාසය කරනවා. එමෙන් තුන් ගුණයක් විශාල මහා රියෝ (Metro Rio) ප‍්‍රදේශයේ සිටින පදිංචිකරුවන් ගණන මිලියන් 12.5කට වැඩියි.

අත්ලාන්තික් සාගරය අබියස පිහිටි මේ මනරම් වෙරළබඩ නගරය, දකුණු අමෙරිකානු සාංස්කෘතික කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසත්, සංචාරක ආකර්ශනයක් ලෙසත් ලෝක ප‍්‍රසිද්ධයි. වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන, දින ගණනක් පුරා දිවෙන වීදි සැනකෙලිය (Rio Carnival) නිසාත්, අවට පිහිටි ගිරි ශිඛර හා කඳු මුදුන් නිසාත්, පියකරු වෙරළ තීරයන් නිසාත් මේ නගරය ගැන ලොව පුරා පවතින්නේ හිතකර ආකල්පයක්. දැඩි තරගකාරී පසුබිමක් තුළ 2016 ඔලිම්පික් උළෙල පැවැත්වීමේ වරම දිනා සිටින්නේ ද රියෝ නුවරයි.

එහෙත් රියෝ හුදෙක් පියකරු දසුන් හා විනෝද කෙළිවලට සීමා වූවක් නොවෙයි. ඉසුරුබර බ‍්‍රසීල ජාතිකයන් හා දුගී දුප්පත් වැසියන් දෙපිරිසට ම නිවහනක් වන මේ නගරය ලෝකයේ විසමතා හා අසමානතා කැටි කරන කැඩපතක් වගෙයි.

සමස්තයක් ලෙස එනුවර යටිතල පහසුකම් හා පොදු ප‍්‍රවාහන සේවා යම් මට්ටමකට දියුණු වී ඇතත්, ඉසුරුබර රියෝ වැසියන් වෙසෙන ප‍්‍රදේශ හා දුප්පත් ජනයා වෙසෙන ප‍්‍රදේශ අතර ඇස් පනාපිට පෙනෙන වෙනස්කම් තිබෙනවා.

රියෝ වැසියන්ගෙන් සියයට 20ක් පමණ වෙසෙන්නේ ෆවෙලා (favela) නමින් හඳුන්වන අඩු ආදායම් නිවාස ගොනුවලයි. එබඳු ෆවෙලා දහසකට වැඩි සංඛ්‍යාවක් තිබෙනවා. ඒවායේ ජීවත්වන වැසියන්ගේ ආදායම, සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපන මට්ටම් මෙන් ම අනෙකුත් සමාජ-ආර්ථික සාධක වඩාත් පහළයි. දුගී බවින් මතුව එන වීදි ප‍්‍රචණ්ඩත්වය, මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය, අපරාධ වැඩි වීම හා පොලීසියේ දුෂණ වංචා ආදී සමාජ විසමතා රැසක් එහි හමු වනවා.

City of God, 2002

2002දී නිෂ්පාදනය කළ ‘දෙවියන්ගේ නගරය’(City of God) නම් බ‍්‍රසීල වෘතාන්ත චිත‍්‍රපටය හරහා මේ ෆවෙලා ජනපදවල එදිනෙදා ජීවිතය ගැන නෙතඟ බැල්මක් සෙසු ලෝකයට ලැබුණා. දරිද්‍රතාවයේ හා ප‍්‍රචණ්ඩත්වයේ ග‍්‍රහණයට හසු වූවත් ෆවෙලා යනු මිනිසත් බවේ කාන්තාර නොවෙයි. හිත හොඳ මිනිසුන් හා ගැහැනුන් එහි සිටිනවා. එනයින් බලන විට ෆවෙලාහි යථාර්ථය බොම්බාය, ජකර්තාව හා මැනිලා වැනි ආසියානු මහා නගරවල පැල්පත්වලට සමානයි. මෙබඳු සංකීර්ණ සමාජ සම්බන්ධතා කෙටි සංචාරයකින් තේරුම් ගැනීමත් අසීරුයි.

‘දෙවියන්ගේ නගරය’ චිත‍්‍රපටයේ නිරූපණය වූ රියෝ ෆවෙලා, දශකයක් ඉක්ම ගිය පසු තරමක් යහපත් අතට හැරී තිබෙන බව බ‍්‍රසීල මාධ්‍ය මිතුරන් කියනවා. ෆවේලා වැසියන්ගේ දායකත්වය නැතිව එනුවර ඉසුරුබර ප‍්‍රදේශවලට පැවතිය නොහැකි බවත් ඔවුන් පිළි ගන්නවා.

‘දෙවියන්ගේ නගරය’ චිත‍්‍රපටයේ නිරූපණය වූ රියෝ ෆවෙලා, දශකයක් ඉක්ම ගිය පසු තරමක් යහපත් අතට හැරී තිබෙන බව බ‍්‍රසීල මාධ්‍ය මිතුරන් කියනවා. ෆවේලා වැසියන්ගේ දායකත්වය නැතිව එනුවර ඉසුරුබර ප‍්‍රදේශවලට පැවතිය නොහැකි බවත් ඔවුන් පිළි ගන්නවා.

රියෝ නුවර අවිධිමත් ආර්ථිකය, වීදි හා පදික වෙළඳුන්, කැලි කසල ඉවත් කරන්නන් හා තවත් බොහෝ සේවා සපයන්නේ ෆවෙලා වාසීන් විසින්. ඉසුරුබර සුළුතරයක ඉහළ ජීවන තත්ත්‍වය පවත්වා ගන්නට මේ බහුතරයකගේ ක‍්‍රියාකාරිත්වය නැතිව ම බැහැ. සුවිශේෂත්වය නම් දුප්පත් – පොහොසත් දෙපිරිස රියෝ නගරය බෙදා ගෙන සමාන්තර ජීවිත ගත කිරීමයි. මෙබඳු සාපේක්‍ෂව සාමකාමී සහජීවනයක් ලෝකයේ හැම මහා නගරයක ම හමු වන්නේ නැහැ.

2002දී මිහිතල සමුළුව පැවැත් වූ දකුණු අප‍්‍රිකාවේ ජොහැන්නස්බර්ග් නුවර තත්ත්‍වය මීට ඉඳුරා ම වෙනස්. 1994දී වර්ණභේදවාදී අමිහිරි අතීතයෙන් මිදී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී රාමුවක් තුළ, නව ව්‍යවස්ථාවක් යටතේ දකුණු අප‍්‍රිකානු ජනයා දිවි ගෙවනවා. එහෙත් ඓතිහාසිකව මුල් බැස ගත් දැඩි ඇති නැති පරතරයක් එරට තිබෙනවා. දකුණු අප‍්‍රිකාවේ ඉසුරුබර සුළුතරය කල් ගෙවන්නේ මංකොල්ලකෑම්, මිනීමැරුම් ආදිය පිළිබඳ නිරන්තර බියෙන් හා සැකයෙන්.

ජොහැන්නස්බර්ග් හා කේප්ටවුන් නගර සමඟ සසඳන විට ඊට වැඩි සැහැල්ලූවකින් රියෝ නුවර දිවි ගෙවෙන බව පෙනෙනවා. මෙයට එක් හේතුවක් විය හැක්කේ දශකයකට වැඩි කලක් තිස්සේ මානුෂික මුහුණුවරක් ඇති ධනවාදී ආර්ථිකයක් ඇති කරන්නට එරට රජයන් ගන්නා උත්සාහයයි.

බ‍්‍රසීලය සොබා සම්පත් හා ජන සම්පත් අතින් පොහොසත්. අද ලෝකයේ මතුව එන ආර්ථක බලවතකු ලෙස සැළකෙන ප‍්‍රමුඛ පෙළේ රාජ්‍යයක්. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් මෙන් ම ජනගහනයෙන් ද බ‍්‍රසීලය ලෝකයේ පස් වන විශාලතම රටයි. එය ඉන්දියාව මෙන් තුන් ගුණයක් විශාලයි. ජනගහනය මිලියන් 192යි. එරට ඒක පුද්ගල දළ ජාතික ආදායම අමෙරිකානු ඩොලර් 12,000යි. ඇති නැති පරතරය පැවතුණත් ගෙවී ගිය දශකය තුළ එරට දුගී ජනයාගේ ජීවන මට්ටම ද ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.

මිහිතලයේ ඉදිරි පැවැත්ම ගැන පුළුල්ව හා ගැඹුරින් විවාද කරන ජගත් සමුළුවක් සිය නගරයේ පැවැත් වෙන අතර, තමන්ගේ ජීවන අරගලයේ නිරත වන රියෝ වැසියන් ඒ ගැන එතරම් තැකීමක් කළේ නැහැ. අපේ පොදු අනාගතය (Our Common Future) බඳු උතුම් සංකල්ප ගැන සිතන්නට කලින් අද දවසේ දිවි ගැට ගසා ගන්නා අභියෝගයට බහුතරයක් රියෝ වාසීන් හා බ‍්‍රසීල ජාතිකයන් මුහුණ දෙනවා.

ලොව පුරා තිරසාර සංවර්ධනයට යොමු වන සමාජයන්ට ඇති පොදු අභියෝගය වන්නේත් එයයි. පැහැබර හෙට දවසක් ගැන සිතන්නට අවකාශයක් නැති අති විශාල ජනකායකට අද දවසේ මූලික ජීවන අවශ්‍යතා සපයා දෙන්නේ කෙසේ ද? එබඳු පසුබිමක් තුළ පරිසරය හා සොබා සම්පත් ප‍්‍රවේශමින් පරිහරණය කරන අතර ආර්ථික සංවර්ධනයේ ප‍්‍රතිලාභ හැමට බෙදී යන ආකාරයේ ප‍්‍රතිපත්ති හා සැළසුම් සකස් කරන්නේ කෙසේ ද?

1992 ජූනි මාසයේදීත් රියෝ නුවර මිහිතල සමුළුවක් පැවැත්වුණා. තිරසාර සංවර්ධනයේ අභියෝග ගැන රාජ්‍ය නායකයන් හා සමාජ ක‍්‍රියාකාරිකයන් විවාද කරන අතර, මගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහෘදයකු වූ බි‍්‍රතාන්‍ය පුවත්පත් කලාවේදී හා වාර්තා චිත‍්‍රපට නිෂ්පාදක රොබට් ලෑම්බ් (Robert Lamb) අසම්මත රටාවක වාර්තාකරණයකට මුල පිරුවා.

සමුළුව පැවැත් වූ කාලයට ආසන්නව උපත ලත් දරු දැරියන් 11 දෙනකුගේ ජීවිතය, ඔවුන්ගේ සමාජ හා ආර්ථික සාධක මගින් තීරණය කැරෙන්නේ කෙසේදැයි දිගු කාලීන විමර්ශනයක් ඔහු ඇරඹුවා. බ‍්‍රසීලය, චීනය, කෙන්යාව, පැපුවා නවගිනියාව, දකුණු අප‍්‍රිකාව (කළු සහ සුදු දරුවන් දෙදෙනෙක්), වෙනසුවෙලාව හා ඉන්දියාව යන දියුණු වන රටවලත්, අමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා නෝර්වේ යන දියුණු රටවලත් 1992 උපන් දරුවන්ගේ ප‍්‍රගමනය මේ යටතේ වසර දෙකෙන් දෙකට චිත‍්‍රපට ගත කරනු ලැබුවා.

රොබට් එයට දුන් කථාමාලා නාමය ‘Children of Rio’ හෙවත් ‘රියෝ පරම්රාවේ දරුවෝ’ යන්නයි. විසි වසරකට පෙර ලෝකයේ රටවල් සිය වැසියන්ට වඩාත් හොඳ අනාගතයක් බිහි කරන්නට දුන් ප‍්‍රතිඥාවන් කෙතරම් දුරට ක‍්‍රියාත්මක කොට හා සාර්ථක වී ඇත්දැයි ඉඟියක් මේ හරහා ලද හැකියි.

අද වන විට මේ දරුවන් වයස 20ට ආසන්නයි. මේ දශක දෙක තුළ ඔවුන් හා පවුල් අත්දුටු යථාර්ථය සංවේදී ලෙස හසු කර ගැනීම හරහා තිරසාර සංවර්ධනයේ සැබෑ තත්ත්‍වය පිළිබිඹු වන ලෝක ව්‍යාප්ත මාධ්‍ය අත්හදා බැලීමක් බවට මෙය පත්ව
තිබෙනවා.

රියෝ පරම්පරාවේ එක් දරුවකු රියෝ නුවර ම ෆවෙලා පවුලක උපන් රෝසාමරියා (Rosamaria) දැරියයි. ඇය කුඩා කල ඇගේ පියා ඔවුන් හැර දමා යන්නට ගියා. ඇය හදා වඩා ගත්තේ මව හා ඥාතීන් විසින්. රෝසාමරියා පාසල් ගියත් ඉගෙනීමට ඇල්මක් හෝ පසුබිමක් තිබුණේ නැහැ. විනය හේතුන් නිසා පාසලෙන් නෙරපනු ලබන ඇය නව යෞවන වියේ දරු දැරියන් සමග නිදැල්ලේ කල් ගෙවීම කෙළවර වන්නේ වයස 18දී ඇයත් මවක බවට පත් වීමෙන්.

මේ දරුවා හදා ගන්නට ඇයත් සහකරුවාත් දැඩි අරගලයක යෙදෙනවා. හරිහැටි අධ්‍යාපනයක් නැති නිසා ඇයට ආදායමක් ඉපැයීමට ඇති අවස්ථා සීමිතයි. අපරාධ හා විෂමාචාර මෙන් ම හොඳහිත හා ධෛර්යවන්තකම ද බහුල ෆවේලාවක සිට කවදා හෝ තමන් නොලද වරප‍්‍රසාද සිය බිළිඳු පුතුට ලබා දීමට රෝසාමරියා අධිෂ්ඨාන කර ගෙන සිටිනවා. http://tiny.cc/CORosa

ඇගේ කථාව අනුවේදනීය වනවා මෙන් ම රියෝ සමුළුවේ ගෝලීය අරමුණු අවසන් විනිශ්චයේදී සැබෑ ලෝකයේ ගැහැනුන්. මිනිසුන් හා දරුවන්ට අදාල වන සැටි ගැන ප‍්‍රබල විවරණයක් සපයනවා.

‘Children of Rio’ බඳු දිගු කාලීන මාධ්‍ය වාර්තාකරණයන් කිරීමට මාධ්‍ය සම්පත් හා කුසලතා පෙළගැස්මක් අවශ්‍යයි. දුවන ගමන් ප‍්‍රවෘත්ති වාර්තා කරන මාධ්‍යවේදීන්ට එබඳු විමර්ශනාත්මක හා සංවේදී වාර්තාකරණයකට අවකාශ නැහැ. එබඳු දිගු කාලීන ආයෝජනයක් කරන්නට බොහෝ මාධ්‍ය ආයතන කැමතිත් නැහැ.

1980 දශකයේ මුල මහවැලි ජනපදවල පදිංචි කෙරුණු පවුල් කිහිපයක ඉදිරි ගමන දශක දෙක තුනක් තිස්සේ රූපමය ආකාරයෙන් වාර්තා කළ හැකි වී නම් කෙතරම් අපූරු ද? යුද්ධයෙන් පසු අධිවේගී සංවර්ධනයකට යොමුව ඇති ශ‍්‍රී ලංකාව පිළිබඳව දිගු කාලීන මානුෂික වාර්තාකරණයකට දැන් වුවත් යොමු විය හැකි නම් ශීර්ෂ පාඨයන්, උද්‍යෝග පාඨයන් හා දේශපාලන සංකල්ප සියල්ලෙන් ඔබ්බට යන ගැඹුරු විග‍්‍රහයක් ලද හැකියි.

රියෝ පරම්පරාවේ කථාව දශක දෙකක් සම්පූර්ණ වන මොහොතේ එය බෙදා හදා ගන්නට මගේ ටෙලිවිෂන් ගුරුවරයා වූ රොබට් ලෑම්බ් අප අතර නැහැ. පිලිකාවකින් පරාජය වූ රොබට් මේ වසරේ පෙබරවාරියේ මිය යන විට වයස 59යි.

රියෝ පරම්පරාවේ කථාව ඔහුගේ අනුගාමිකයන් දිගට ම වාර්තා කරයි ද? තවත් වසර 10කින්, 20කින් මේ ජීවිතවල ඉදිරි කථාව කුමන අයුරකින් ලියැවේද? මේ අවිනිශ්චිත බවට මැදි වෙමින් මා රියෝ නුවරින් සමු ගෙන ආපසු පැමිණියා.

Nature, Inc. TV series: Exploring the planet’s largest ‘enterprise’!

Nature is priceless -- or is i? The answer might save us all!
Nature is priceless — or is it?

If we put a cash price on the economic services that, say, watersheds or insects or coastal mangroves provide, would we value Nature more? Would we be prepared to change our ways of measuring wealth and economic growth? And if we did, would that slow down the extinctions and collapse of ecosystems?

These are some of the issues that are explored in Nature, Inc., a path-breaking TV documentary series that puts a price-tag on environmental services such as forests, wildlife and coral reefs.

First broadcast in 2008 and 2009 on BBC World News, Nature Inc. broke new ground for environmental programming by seeking out a new breed of investor – those who believe they can make money out of saving the planet.

Watch Nature, Inc. series trailer:

Nature Inc. offers new insights into valuing the benefits of natural systems and biodiversity. It takes its lead from economists who have worked out that ecosystem services are worth more than the total of all the world’s national economies.

The first and second series are now available from TVE Asia Pacific (TVEAP). Each series comprises six half-hour episodes, compacting stories filmed in different parts of the world. Broadcast, civil society and educational users across the Asia Pacific may order copies at the cost of duplication and dispatch, and without having to pay a license fee.

The series was produced by One Planet Pictures of the UK, in association with dev.tv of Switzerland.

“There is new green thinking out there and some of it is grappling with pricing renewable assets. As such we felt it was a legitimate new area to take as an organising theme for the new series,” says Robert Lamb, series producer of Nature, Inc. “Perhaps the global recession has made viewers more aware of the ‘eco’ in economics”.

Robert Lamb

The series is based on new research and analysis being done on the subject. Among these new studies is the Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB), a major international initiative to draw attention to the global economic benefits of biodiversity, to highlight the growing costs of biodiversity loss and ecosystem degradation, and to draw together expertise from the fields of science, economics and policy to enable practical actions moving forward.

But adding a price tag to Nature is not something that pleases all scientists or activists. Robert says the producers received “an overwhelmingly positive reaction” to the first series, but there was also a small minority who wrote in to say they hated the premise of the whole series.

He adds: “That’s good, we want to foster discussion in Nature Inc. which is why we are encouraging viewers to contribute ideas for the next series.”

Read Robert Lamb’s reflections on the Making of Nature, Inc. TV series

Here’s a sample episode from the series, titled Coral Cashpoint. In this, Nature Inc investigates a claim that our coral reefs are worth $30 billion a year. In this fourth episode, we go diving on the Great Barrier Reef, the Maldives and to the bottom of the North Sea to find out how coral reefs supply 500 million of us with food and work. But we are destroying the reefs so quickly, they could vanish entirely in less than a hundred years.

Nature, Inc: Coral Cashpoint – Part 1 of 2

Nature, Inc: Coral Cashpoint – Part 2 of 2

Exploring our crowded planet, One Square Mile at a time…

Vasanthi Hariprakash exploring One Square Mile in Kathmandu, Nepal

It’s funny how, more than a generation after most of the world adopted the metric system of measurements, relics of the earlier, ‘imperial’ units still linger in our language and popular culture.

Frequent flyers stlll accumulate air-miles, not kilometres. Disaster managers grapple with the challenges of communicating credible early warnings on that the crucial ‘last mile’ (it’s not yet the ‘last kilometre’). And many among us, including those who have grown up in a metric world, can better grasp a square mile than a square kilometre.

One Square Mile is also the name of an interesting new TV series produced by One Planet Pictures of the UK, and first airing this month on BBC World News. In this series, reporters visit a neighbourhood in different parts of the developing world and try and find out what the residents’ hopes and aspirations

Says its producer Robert Lamb: “One Square Mile is an experiment. So much in television is set up. In this series our reporters explore a small patch of a city with the aim of providing the viewer with an authentic slice of life.”

According to Robert, One Square Mile takes the lid off a neighbourhood. Reporters wander around a marked out section of a town and city and talk to the people they meet to find out what their everyday concerns are.

Of this months shows, two are presented by Zeinab Badawi . In one, she goes walkabout in Juba, capital of south Sudan which is on the verge of becoming an independent state. In the other, Badawi encounters murder on the streets in Guatemala City.

The other two are presented by my friend Vasanthi Hariprakash, whose day job is with India’s leading TV news network NDTV. These two are of particular interest to me as she travels to countries in Asia that are closer to me in distance and closer to my heart.

In one show, Vasanthi travels to Kathmandu, the capital of Nepal. The blurb says: “Despite a recent record of political instability that has seen a monarchy overthrown and an uneasy peace struck with the Maoist insurgents, reporter Vasanthi Hariprakash finds a city population surprisingly upbeat. But a long dawn queue outside the passport office tells a different story – young Nepali men are desperate to get out to find work in the Gulf and Southeast Asia.”

I’m familiar with that city having made multiple visits since 1995, and have shared the pains and anxieties of my Nepali friends as they went through political turmoil and a bloody insurgency. I saluted them when their ‘people power’ got rid of the despotic king in 2006.

Vasanthi did remarkably well in presenting her first-time appearance on a BBC-broadcast show. She came across as informed, eager and empathetic to the people and place she was exploring. Not once did I notice a hint of cynicism or condescension in her voice. This is quite in contrast to regular BBC reporters, many of who are far too judgemental and dismissive than good journalists should ever be. We can only hope vasanthi never aspires to those despicable professional levels…

Amidst political intrigue and uncertainties, life goes on in Kathmandu...

In her second show, Vasanthi travels to a small village in Laos next to the old Ho Chi Minh trail where the dominant concern is unexploded cluster bombs from the Vietnam war. The synopsis reads: “From the capital Vientiane it takes 10 hours for reporter Vasanthi Hariprakash to reach her square mile – a village next to the old Ho Chi Minh trail. Today it’s a peaceful highway for enterprising Vietnamese traders but during the war it was a target for the B 52 bombers with their deadly cargo of cluster bombs. 40% are live – called UXOs – Unexploded Ordinance – and Hariprakesh finds the villagers’ poverty leaves them no choice but to run the gauntlet of the unexploded munitions as they work in their paddy fields.”

This reminds me of a short film I saw in Cambodia many years ago about a poor, rural community who faced a similar dilemma living and working in a countryside littered with unknown and unexploded landmines. The Cold War conflicts in Southeast Asia may have ended decades ago, but local people still live in the shadow of their deadly legacies…

I can’t wait for more real-life stories in One Square Mile, and I hope Robert Lamb will send out his intrepid and charming reporters to far corners of the real world where real people are taking on life’s many challenges 24/7. These people’s resilience and resourcefulness inspire us all.

And that’s what good television is all about. Moving images, moving us all!

Safe Bottle Lamp: Life-saving bright idea wins World Challenge 2009

Dr Wijaya Godakumbura holding his invention - Photo courtesy Rolex Awards/Tomas Bertelsen

It’s easy to curse the darkness, and many among us regularly do. Only a few actually try to light even a small candle to fight it. Dr Wijaya Godakumbura of Sri Lanka is one of them – he literally lights lamps, thousands of them, against the darkness of ignorance and poverty.

But his lamps are different, and a great deal safer compared to normal lamps and kerosene, which can start fires risking life and property of users. The design is simple yet effective, inspired in part by the Marmite bottle known the world over: it’s small and squat, with two flat sides – equipped with a safe metal screw cap to hold the wick. It’s quite stable and hard to topple.

Surgeon turned inventor and social activist, Dr Godakumbura founded and runs the Safe Bottle Lamp Foundation which distributes safe, virtually unbreakable kerosene lamps to those who can’t afford electricity. For these untiring efforts that have saved hundreds of lives, the good doctor and his organisation have just been selected the overall global winner in the 5th annual World Challenge awards conducted jointly by BBC World News and Newsweek, together with Shell.

The Safe Bottle Lamp Foundation received a $20,000 grant from Shell to invest in the future of the project. The winner and runners-up were felicitated at an awards ceremony in the City of The Hague on 1 December 2009.

Now in its fifth year, World Challenge 2009 is a global competition aimed at finding projects or small businesses from around the world that have shown enterprise and innovation at a grass roots level. World Challenge is brought to you by BBC World News and Newsweek, in association with Shell, and is about championing and rewarding projects and business which really make a difference.

A record breaking 900 plus nominations were received this year and from these, twelve finalists were chosen by a panel of expert judges. BBC World News viewers and Newsweek readers then selected their favourite from these dozen unique and inspiring entries by casting more than 127,800 votes at http://www.theworldchallenge.co.uk.

Watch short film featuring the Safe Bottle Lamp when it emerged a finalist this year:

Dr Godakumbura and his foundation have been recognised many times before. Notable among these honours is the Rolex Award for Enterprise in 1998. Read Rolex profile about him and his continuing work.

BBC/Shell World Challenge series producer is my former colleague Robert Lamb, who has blazed many new trails in broadcast television and development communication. He specialises in telling complex environmental stories in engaging terms using moving images, and now runs his own independent film production company One Planet Pictures in the UK.

At the beginning of the World Challenge 2009 process, Robert wrote in the producer’s blog: “World Challenge is now in its fifth year. Over that time we have received thousands of nominations. Sadly, we have only been able to film a small selection. But it’s enough to know that there are millions of points of light out there. Watching the news is easy to forget that the vast majority of people go about their lives peacefully and productively.

“Our aim In World Challenge is briefly to bring stories of modest scale sustainable enterprise to the screens. Every year has thrown up big surprises. The diverse ways that ordinary people go about making a living without taxing the Earth’s resources is uplifting. This year we feature the most diverse crop of stories yet…And the really good news is that they are still going strong and proving that ‘sustainable’ is a term with a lot of meaning.”

Read Dr Wiyaya Godakumbura biography

Inventor Godakumbura promotes his safe bottle lamp

Communicating disasters on film: Experts, please don’t cross this line!

Global Platform bannerExperts should let film-makers produce professional films in simple terms that are more appropriate for public audiences, instead of trying to produce films that have little chance of being broadcast or distributed in other ways. There is a role for technical experts – but that’s not in the crafting and directing of films, but in providing the knowledge, clarifications and guidance to film-makers and journalists who are professionals in communicating complex issues to non-specialist publics.

Self-evident as it may be, these home truths are well worth reiterating every now and then — especially to experts and officials who keep forgetting them (sometimes with disastrous and expensive results!). So I was very glad to read that these points were emphatically made at a ‘film debate’ held in Geneva last week.

The occasion was a panel discussion, ambitiously titled ‘The role of film-makers in promoting climate change adaptation and disaster risk reduction stories’. It was held on 17 June 2009 as part of the Second Session of the Global Platform for Disaster Risk Reduction in Geneva.

Moderated by the well known journalist, writer and producer Edward Girardet, from Media21, Geneva, it involved five panelists drawn from media/communication sector and the disaster/humanitarian sectors. Among the panelists was my colleague Robert Lamb, director of One Planet Pictures, UK, and consultant producer with dev.tv, Switzerland.

The debate’s premise was simple: So far much of the thrust of the film industry, NGOs, UN organizations and media in portraying disasters and climate change has focused on outcome – which is more visually stimulating – rather than showcasing vital prevention and adaptation solutions. This is necessary, but not sufficient. What can be done to improve the interaction between the film/news industry and leading organizations dealing with disaster risk management and climate change adaptation on a daily basis?

Interviewing tsunami survivor in Tamil Nadu, India - image from TVEAP

Interviewing tsunami survivor in Tamil Nadu, India - image from TVEAP

This was similar to the approach we had in TVE Asia Pacific’s Communicating Disasters project in Asia (2006-2007). We too explored the common ground for these two sectors, with their distinctive needs, and asked how the two can support each other without stepping on each others’ toes.

The same discussion continued in Geneva. I’ve limited information on what actually transpired during the debate, and am hoping someone will soon write it up. For now, here’s a summary adapted from UN-ISDR daily coverage (the official language is theirs, not mine):

“More than 150 participants attended a thought-provoking film debate. The five panelists discussed how to enhance the interaction between the film/news industry and leading organizations dealing with climate change adaptation (CCA) and disaster management to increase CCA visibility which is very limited today in film productions.

“Eight short films were presented during the session, among them a short trailer of ‘An Inconvenient Truth’ and a CCA film shot in Burkina Faso produced by Christian Aid. After identifying a number of challenges due to their formats and audiences, film-makers and experts agreed it was important to work more closely to make more films on the solutions offered by CCA.

“Film-makers suggested that experts should let them produce professional films in simple terms that are more appropriate to their audiences and focus on bringing expert knowledge to enrich the content of their current productions instead of producing films that have little chance to be broadcast or distributed.”

All this reminds me of a discussion we had around an earlier blog post where I asked: Anyone can make video film, right? So why do we need professionals?