සිවුමංසල කොලූගැටයා #147: විස වෙළදාමේ යෙදෙන හරිත මාෆියා ලෝකයට ම තර්ජනයක්

This week’s Ravaya column (in Sinhala) looks at the widespread practice of toxic waste dumping in Italy (and overseas) by mafia groups contracted for the task by polluting industries. In the 1990s, this gave rise to what is now called Ecomafia.

I covered similar ground in this English column on 24 Nov 2013: When Worlds Collide #92: When Mafia Goes ‘Green’, Nobody is Safe!

Thanks to Greenaccord for all the information and some images.

ecomafia

මාෆියා!

මේ වචනය මෑත කාලයේ වඩාත් අපේ රටේ ජනමාධ්‍ය හරහාත්, දේශපාලන ක්‍ෂෙත‍්‍රයේත් භාවිතා වනු දැකිය හැකියි. නීතියට ඉහළින් හා සංවිධානගතව කැරෙන  ඕනෑ ම කි‍්‍රයාවක් හඳුන්වන්නට අප මාෆියා යයි කීවත් එය ඇරැඹුණු ඉතාලියේ ඒ සඳහා නිශ්චිත තේරුමක් තිබෙනවා.

මුල් අරුතින් මාෆියා (mafia) කියන්නේ සංවිධානගතව අපරාධ කි‍්‍රයාවල යෙදෙන, ඒ හරහා යම් භූමි ප‍්‍රදේශයක් පුරා සිය අණසක පතුරුවා ගෙන සිටින කල්ලිවලටයි. ඔවුන් එසේ කරන්නේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් හා ජනතාවගේ ඡන්දයෙන් පත් වූ නියෝජිතයන් බිය වැද්දීමෙන්. නැත්නම් ඔවුන්ට තෑගිබෝග හා මුදල් ලබා දී නතු කර ගැනීමෙන්.

මේ සංකල්පීය නිරවුල් බව මා ලැබුවේ නොවැම්බරයේ දින කිහිපයක් ඉතාලියේ දකුණු දිග නේපල්ස් නගරයේ පැවති ජාත්‍යන්තර සමුඵවකට සහභාගි වීමෙන් පසුවයි. Greenaccord නම් ඉතාලියානු විද්‍යාත්මක හා පාරිසරික ආයතනයක් විසින් සංවිධානය කරන ලද මේ සමුඵවේ එක් සැසියක් මුඵමනින් වෙන් වූයේ ඉතාලිය මුහුණ දී සිටින බරපතල හරිත මාෆියාව (ecomafia)ගැන සාකච්ඡා කරන්නයි.

Greenaccord logoමාෆියා සියවස් ගණනක් පුරා ඉතාලියේ යම් ප‍්‍රදේශවල කි‍්‍රයාත්මක වූවත් හරිත මාෆියා බිහිව ආයේ 1990 දශකයේ පටන්. සාම්ප‍්‍රාදායිකව මත්ද්‍රව්‍ය, හොර සල්ලි හා කප්පම් ගැනීම ආදියේ නිරතව සිටි මාෆියා කල්ලි කෙමෙන් තම ආදායම් මාර්ග පුඵල් කිරීමට අවස්ථා සොයා ගියා. එහිදී ඔවුන් සොයා ගත්තේ පරිසර දුෂණය අවම කිරීම සඳහා අඵතෙන් හඳුන්වා දුන් හෝ වඩාත් දැඩි කළ නීතිරීති නිසා අපද්‍රව්‍ය ඉවතලීම බොහෝ කර්මාන්තවලට ප‍්‍රශ්නයක් වී ඇති බවයි.

කම්හල් දුමාරය පිට කිරීමේදී එය පිරිසිදු කරන විශෙෂිත දුම්බට සවි කිරීමටත්, ඝන හා ද්‍රව අපද්‍රව්‍ය විස ඉවත් කිරීමෙන් පසුව පමණක් මුදා හැරීමටත් සියඵ කර්මාන්තවලට නියම වුණා. මේ සඳහා අවශ්‍ය තාක්‍ෂණයට සැළකිය යුතු අමතර වියදමක් දැරීමට කර්මාන්ත හිමියන්ට සිදු වුණා. බොහෝ හිමියන් එය වැය කළත්, මේ නීතිගරුක පියවර මග හැරීමට හොර පාරක් ඇත්දැයි මුදල් තණ්හාවෙන් පෙඵණු සමහර කර්මාන්තකරුවන් විපරම් කළා.

ඉතාලි මාෆියා කල්ලි හීන්සීරුවේ එබඳු කම්හල් හිමියන්ට කීවේ ‘නිසි ලෙස ඉවතලීමට වැය වන මුදලට වඩා අඩු ගෙවීමක් අපට කරන්න. අප ඔබේ කම්හල් අපද්‍රව්‍ය අතුරුදහන් කරන්නම්!’ කියායි.

කොයිකාටත් හොරෙන් කම්හල් අපද්‍රව්‍ය මහා පරිමාණයෙන් භාර ගත් මාෆියා කල්ලි කළේ ඉතාලියේ ම ජනශුන්‍ය දුර බැහැර ප‍්‍රදේශවලට ගොස් ඒවා ඉවතලීමයි. මේ බොහෝ අපද්‍රව්‍යවල අධික ලෙස විස සහිත රසායනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු බව කම්හල් හිමියන් මෙන් ම මාෆියා කල්ලි ද දැන සිටියා. එහෙත් ඔවුන් ඒ ගැන කිසිදු තැකීමක් කළේ නැහැ.

එපමණක් නොවෙයි. මාෆියාවට අනුබද්ධිත නීත්‍යානුකූල යම් ව්‍යාපාරවල අමුද්‍රව්‍ය ලෙස ද අධික විස සහිත අපද්‍රව්‍ය යොදා ගත්තා. උදාහරණ නම් මහාමාර්ග තැනීමට හා ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට. එබඳු තැන්වලදී ඔවුන් රහසිගතව සිමෙන්ති හෝ කොන්කී‍්‍රට් මිශ‍්‍රණවලට විස අපද්‍රව්‍ය යම් ප‍්‍රමාණයක් එකතු කළා. එක් අවස්ථාවකදී ප‍්‍රාථමික පාසල් ගොඩනැගිල්ලක් තැනීමේදීත් මෙසේ කළ බව පසුව හෙළි වුණා.

Discussing ecomafia in Naples - L to R Dr Antonio Giordano, Franco Roberti, Christiana Ruggeri, Ermete Realacci, Angelo Spinillo & Antonio Pergolizzi

Discussing ecomafia in Naples – L to R Dr Antonio Giordano, Franco Roberti, Christiana Ruggeri, Ermete Realacci, Angelo Spinillo & Antonio Pergolizzi

වසර ගණනක් තිස්සේ මේ සාපරාධී කි‍්‍රයාව කර ගෙන යන්නට හරිත මාෆියාවන්ට හැකි වූයේ පොලීසිය, වෙනත් රාජ්‍ය නිලධාරීන් හා ප‍්‍රාදේශීය දේශපාලකයන්ගේ අනුදැනුම හා රැකවරණය යටතේ බව මේ ගැන ගවේෂණාත්මකව අධ්‍යයනය කළ ලෙගාම්බියන්තේ (Legambiente)  නම් ඉතාලි පාරිසරික සංවිධානය කියනවා. 1993දී මේ ප‍්‍රවණතාව මුල් වරට හඳුනා ගෙන ecomafia යන යෙදුම යෝජනා කළේ ඔවුන් විසින්.

එවක් පටන් ඉතාලියේ මාෆියා විරෝධී විශෙෂ පොලිස් හා අධිකරණ කණ්ඩායම් සමග සමීපව කි‍්‍රයාකරමින් හරිත මාෆියාවේ අපරාධ නිරාවරණය කරන්නට ලෙගාම්බියන්තේ කි‍්‍රයා කරනවා.

ලෙගාම්බියන්තේ සංවිධානයේ ඇන්ටෝනියෝ පර්ගොලිසි (Antonio Pergolizzi) කියන හැටියට: ‘‘විස අපද්‍රව්‍ය ඉවතලීමේ අභියෝගයට මුහුණ දී සිටි කර්මාන්තකරුවන් දුටු මාෆියාව එය හොඳ ව්‍යාපාරික අවස්ථාවක් කර ගත්තා. නිසි පරිදි විස අපද්‍රව්‍ය ඉවතලීමට යන වියදමෙන් හතරෙන් පංගුවකට පමණ අපද්‍රව්‍ය තොග අතුරුදහන් කරදීමේ කොන්ත‍්‍රාත්තුව මාෆියා භාර ගත්තා.’’

ජනාවාස වලින් දුරස්ථ වූ වන ලැහැබවල, ගංගා ඉවුරුවල හා මහාමාර්ග – ගොඩනැගිලි ඉදි කරන තැන්වල විස අපද්‍රව්‍ය ඉවත දැමීම වසර ගණනක් කර ගෙන ගියා. අත්හැර දැමූ ළිංවල, අවභාවිතයට ගිය ගල්වල හා ගොවිපළවල මෙන්ම ඉඩකඩ තිබූ  ඕනෑ ම තැනක විස අපද්‍රව්‍ය ඉවත දමා පළා යන්නට මාෆියාව කි‍්‍රයා කළා. එයින් පස හා ජලය බරපතල ලෙස දුෂණය වුණා. ඇතැම් අපද්‍රව්‍යවල පිළිකාකාරක රසායන ද්‍රව්‍ය 200කට වඩා තිබූ බව පසුව සොයා ගනු ලැබුවා.

Beware of Ecomafiaවිකිරණශීලී අපද්‍රව්‍ය ශරීරගත වූ විට නම් ඉක්මනින් මිනිසුන් රෝගී වනවා. එහෙත් සුඵ මාත‍්‍රා වලින් ජලයේ හා ආහාරදාමය ඔස්සේ විස අපද්‍රව්‍ය ශරීරගත වූ විට අහිතකර සෞඛ්‍ය විපාක මතුවන්නට දිගු කලක් ගත වනවා.

ඉතාලියේ සමහර නගර හා ගම්මානවල ජනයා අතර අසාමාන්‍ය තරමේ පිළිකා හට ගැනීම වාර්තාවීමත් සමග 1990 දශකය අග න්‍න විට රහස් පරීක්‍ෂකයන් මෙන් ම විද්‍යාඥයන් ද මෙයට හේතු විමර්ශනය කිරීම ඇරැඹුවා.

මිනිස් සිරුර එකවර ආහාරපාන, ජීවන චර්යා හා පාරිසරික බලපෑම් රැසකට පාත‍්‍ර වන නිසා යම් රෝගාබාධයකට හේතු කාරක වන තනි සාධකයක් හරියටම වෙන් කර හඳුනා ගැනීම දුෂ්කරයි. එහෙත් මාෆියාව විස අපද්‍රව්‍ය ඉවත දැමූ ප‍්‍රදේශවල පදිංචිකරුවන්ට පිළිකා ගෙන දීමට වැඩිපුර ම දායක වූයේ ඒවායේ රසායනද්‍රව්‍ය බවට ප‍්‍රමාණවත් සාක්ෂි ඇතැයි වෛද්‍ය පර්යේෂක ඇන්ටෝනියෝ ජියෝඩානෝ (Dr Antonio Giordano) කියනවා.

‘‘මුල් කාලයේ මේ ගැන ඇති තරම් මහජන අවබෝධයක් තිබුණේ නැති නිසා සාමාන්‍ය මිනිසුන් මෙහි බරපතලකම වටහා ගත්තේ නැහැ. එහෙත් පිළිකා ඇති වීම ඉහළ යත්ම එය වෙනස් වුණා. මෙය වෛද්‍යවරුන්ට හා සෞඛ්‍ය සේවකයන්ට පමණක් විසදාගත හැකි ප‍්‍රශ්නයක් නොවෙයි. මේ මහා අපරාධයට වගකිව යුතු කම්හල් හිමියන්, මාෆියා සාමාජිකයන් වගේ ම කලක් ඇස් කන් පියා ගෙන සිටි දුෂිත නිලධාරීන්ටත් එරෙහිව දැඩි පියවර ගත යුතුයි!’’

බහුතරයක් දුෂිත හෝ අකාර්යක්ෂම නිලධාරීන් හා දේශපාලකයන් අතර ජනතා සුභසාධනයට කැප වූ අයත් සිටිනවා. කලක් පරිසරවේදියකු ලෙස කි‍්‍රයාකොට පසුව දේශපාලනයට පිවිසි එර්මෙටේ රියලාචි (Ermete Realacci) එවන් අයෙක්. ඔහු දැන් ඉතාලි පාර්ලිමේන්තුවේ පාරිසරික කොමිසමේ සභාපති. කලක පටන් හරිත මාෆියාවට එරෙහිව කි‍්‍රයා කරන්නෙක්.

‘‘මුල් කාලයේ අපේ නීති කි‍්‍රයාත්මක කරන ආයතන මේ ප‍්‍රශ්නයේ බරපතලකම තේරුම් ගත්තේ නැහැ. පොලිස් හා රේගු නිලධාරීන් නිතර අවධානය යොමු කළේ මත්ද්‍රව්‍ය අල්ලන්නයි. පාරිසරික ප‍්‍රශ්න සුදුසු බාලදක්ෂයන්ටයි කියා සමහරුන් විහිඵත් කළා!’’ ඔහු කියනවා.

එහෙත් තවදුරටත් මෙය සුඵ පටු ප‍්‍රශ්නයක් නොවෙයි. 2010 වසරේ පමණක් මාෆියා කල්ලි අඩු තරමින් පාරිසරික අපරාධ 30,000ක් වත් කළ බවට අනුමාන කැරෙනවා. විස අපද්‍රව්‍ය අතුරුදහන් කිරීමට අමතරව නීතියෙන් ආරක්‍ෂා කළ සතුන් අල්ලා විකිණීම, හොර දැව ජාවාරම්, හොර මස්මඩු පවත්වාගෙන යාම මෙන් ම ජල සම්පත් අනිසි ලෙස හැරවීම ආදිය ද ඊට ඇතුළත්.

ලෙගාම්බියන්තේ ගණන් බලා ඇති අන්දමට ඉතාලිය තුළ හොර රහසේ විස අපද්‍රව්‍ය ඉවත් දැමීමේ ‘‘සේවාව’’ සැපයීම හරහා මාෆියා කල්ලි වසරකට අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන් 26ක් පමණ උපයනවා.

මේ දැවැන්ත හරිත මාෆියාවේ ග‍්‍රහණයට පත්වූ නගරාධිපතිවරුන්, පොලිස් නිලධාරීන් හා සෞඛ්‍ය පරීක්‍ෂකවරුන් රැසක් සිටිනවා. මෙයින් සමහරුන් හඳුනා ගෙන, ඔවුන් තනතුරුවලින් පහකොට නඩු පවරා තිබෙනවා. එහෙත් මාෆියාවට එරෙහිව සටන් කිරීම ඉතා අසීරු කාරියක්. තමන්ට එරෙහි නඩු විභාග කරන විනිසුරුවරයන් ඝාතනයට පවා මාෆියාව පෙළඹෙනවා.

ඉතාලියේ මාෆියා විරෝධි රාජ්‍ය නීති නිලධාරියා (Anti-Mafia Prosecutor) වන ෆ‍්‍රැන්කෝ රොබර්ටි (Franco Roberti) කියන්නේ මෑත වසරවල හරිත අපරාධවලට එරෙහි නීති වඩාත් පුඵල් හා දැඩි කොට ඇති බවයි. එසේම 2006දී පරිසරයට එරෙහි අපරාධ (crimes against the environment)  නම් නව අපරාධ කාණ්ඩයක් එරට අපරාධ නීතියට එකතු කරනු ලැබුවා.

තමාට හමුවූ එක් මාෆියා කල්ලි නායකයකු වරක් කී කථාවක් රොබර්ටි සිහිපත් කරනවා. ‘කොකෙන් වගේ මත්ද්‍රව්‍ය බෙදා හරිනවාට වඩා ලාභදායකයි – එමෙන්ම ලෙහෙසියි – විස අපද්‍රව්‍ය කොන්ත‍්‍රාත්තු භාර ගන්න එක!’’

රට තුළ මේ අපරාධවලට එරෙහිව නීති කි‍්‍රයාත්මක වීම උත්සන්න වන විට හරිත මාෆියා ව්‍යාපාර සෙසු යුරෝපීය රටවලට, චීනයට සහ අපි‍්‍රකාවේ සමහර රටවලට ව්‍යාප්ත වී ඇතැයි රොබර්ටි කියනවා. මෙසේ ගෝලීයකරණය වූ හරිත අපරාධ මැඩ පැවැත්වීමට ලෝක පොලීසිය (ඉන්ටර්පෝල්) හා රටවල් අතර නිල මට්ටමේ සහයෝගිතාව අත්‍යවශ්‍යයි.

‘තනි රටවල් ලෙස මේ ප‍්‍රශ්නය අපට ජය ගන්නට බැහැ. අද වන විට විස අපද්‍රව්‍ය ප‍්‍රවාහනය හා නොනිසි පරිදි ඉවත දැමීම සංවිධානාත්මක දැවැන්ත ජාත්‍යන්තර ජාවාරමක්. එයට එරෙහිවීමට නම් පරිසරවේදීන්, පොලිස් නිලධාරීන් හා රේගු නිලධාරීන් අත්වැල් බැඳ ගත යුතුයි’ රොබර්ටි කියනවා.

Toxic waste barrels

අමෙරිකානු අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව කියන්නේ ගෝලීයකරණය වූ විස අපද්‍රව්‍ය ජාවාරම ලෝකයට ම තර්ජනයක් බවයි. විස පිටරට යවන රටවල මෙන් ම ඒවා ලබා ගෙන ඉවත ලන රටවලත් දුෂිත නිලධාරීන්ගේ උදව්වෙන් මේ අපරාධ කැරෙන බව ඔවුන් කියනවා. ලොව වඩාත් දුෂණ හා වංචා වැඩි රටවල් මේ තර්ජනයට ලක් වීමේ අවදානම ද වැඩියි.

විස අපද්‍රව්‍ය සමහර විට නොයෙක් ලේබල් හා වර්ගකිරීම් යටතේ දියුණු වන රටවලට යවනවා. එබඳු එක් ලේබලයක් නම් ‘වටිනා රසායන ද්‍රව්‍ය උකහා ගැනීමට අමුද්‍රව්‍ය’ ලෙස ඒවා වර්ග කිරීමයි. පළිබොධ නාශක මෙන් බැලූ බැල්මට විස බවක් නොපෙනෙන සමහරක් මේ අපද්‍රව්‍ය අඵ, පස් ආදී ස්වරූපයක් ගන්නවා.

ඉසුරුබර රටවල කර්මාන්තවලින් බැහැර කැරෙන විස අපද්‍රව්‍ය අපි‍්‍රකාවේ හා ආසියාවේ දුගී රටවලට හොර රහසේ යවා ඉවතලීමේ සංවිධානාත්මක ජාත්‍යන්තර අපරාධයන් ගැන 1980 දශකයේ මාධ්‍යවේදීන් හා පරිසරවේදීන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කළා. එහිදී සිදු වූයේ දුගී රටවල දුෂිත නිලධාරීන් හෝ දේශපාලකයන්ගේ අනුදැනුම ඇතිව, ඔවුන්ට ද හොර ගෙවීම් කරමින් විස අපද්‍රව්‍ය ජනශූන්‍ය ප‍්‍රදේශවල විවෘතව මුදාහැරීමයි (Toxic Waste Dumping).

මේ ගැන 1990 දශකයේ මතුව ආ ජාත්‍යන්තර උද්ඝෝෂණ නිසා දේශසීමා හරහා විස අපද්‍රව්‍ය ප‍්‍රවාහනය දැඩි ලෙස සීමා කැරෙන හා නියාමනය කරන බේසල් සම්මුතිය (Basel Convention) නම් ජාත්‍යන්තර නීතිය 1992දී කි‍්‍රයාත්මක කැරුණා. ශී‍්‍ර ලංකාව ද එයට අත්සන් තබා සිටිනවා.

ලෝක රේගු සංවිධානය, ඉන්ටපෝල් ජාත්‍යන්තර පොලීසිය හා Toxic Watch වැනි ජාත්‍යන්තර පාරිසරික සංවිධානවල දැඩි අවධානය මෙයට යොමුවීම නිසා රටකින් රටකට විස අපද්‍රව්‍ය හොරෙන් යැවීම තරමක් දුරට සීමා වී තිබෙනවා. එහෙත් රටක් ඇතුළත සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලි හා වංචනික කම්හල් හිමියන් එකතු වී දුරබැහැර තැන්වල විස අපද්‍රව්‍ය මුදා හැරීම  ඕනෑම රටක සිදු විය හැකියි.

දියුණු රටවලින් මතුව එන පාරිසරික හා සෞඛ්‍ය තර්ජනයන් ගැන නිතර උද්ඝෝෂණය කරන අපේ හරිතවේදීන්, අපේ ම ව්‍යාපාරිකයන් හා කල්ලි විසින් දේශීය හරිත මාෆියාවක් බිහි කරනු ඇත්දැයි විමසිලිමත් වීම වටිනවා.

යටගිය දවස වෙළදාමේ සේරිවාණිජලා මෙන් ම කච්ඡුපුටලාත් සිටියා වගේ අදත් හොඳ ව්‍යාපාරිකයන් මෙන් ම මුදලට කෑදර වංචනික ව්‍යාපාරිකයන් හැම රටක ම සිටිනවා. අපේ රට තුළ ම දේශීය කාර්මික අපද්‍රව්‍ය හොර රහසේ ඉවත දැමේ දැයි විමසිලිමත් වීම අවශ්‍යයි. එසේ කිරීමට වැඩි අවකාශ ලැබෙන්නේ කඩිනමින් යටිතල පහසුකම් හා ගොඩනැගිලි ඉදි කැරෙන ලංකාව වැනි ස්ථානවලයි!

Down to Earth magazine wins Greenaccord International Media Award

By Nalaka Gunawardene in Naples, Italy

India’s Down to Earth magazine was presented with the first Greenaccord International Media Award at an international conference held in Naples, Italy, last week.

The award, newly established by the Rome-based non-profit group Greenaccord, recognises outstanding media contributions to covering issues of environment and sustainable development.

Tommaso Sodano, deputy mayor of the City of Naples, presented the award at the conclusion of the 10th Greenaccord International Media Forum held from 6 to 9 November 2013.

Darryl D'Monte (centre) receives Greenaccord International Media Award on behalf of Down to Earth magazine, India - Naples, 9 Nov 2013

Darryl D’Monte (centre) receives Greenaccord International Media Award on behalf of Down to Earth magazine, India – Naples, 9 Nov 2013 – Photo courtesy Greenaccord Press Office

“We asked all our Asian colleagues for nominations for this inaugural award, and many of them recommended Down to Earth magazine that has covered sustainability issues from a developing country perspective for 21 years,” said Alfonso Cauteruccio, President of Greenaccord.

Down to Earth is a fortnightly magazine focusing on issues of science and environment. It is published by the Centre for Science and Environment (CSE), a leading research and advocacy group in India. Founded by leading journalist and activist Anil Agarwal in May 1992, it provides reportage, analysis and commentary on a broad range of issues related to environment and development.

From the beginning, the magazine has challenged its readers to think about sustainable development. It inspires and encourages its readers to become more environment-friendly.

Darryl D’Monte, senior Indian journalist and a former editor of the Times of India, accepted the award on behalf of Down to Earth editors and publishers.

“Anil Agarwal was a trail-blazing journalist who combined knowledge and advocacy. Down to Earth, launched just before the Earth Summit in Rio in mid 1992, reflects that vision,” D’Monte said in his acceptance speech.

D’Monte recalled how Agarwal and CSE played a key role in the early days of global climate negotiations, especially in focusing global attention on per capita emissions of global warming greenhouse gases.

“Climate change is as much politics as it is science, and Anil was well aware of that. He approached all debates well armed with statistics, analysis and a southern perspective, which is also the Down to Earth magazine’s approach to issues,” he added.

Darryl D'Monte talks about Down to Earth magazine at Greenaccord Forum in Naples

Darryl D’Monte talks about Down to Earth magazine at Greenaccord Forum in Naples – Photo courtesy Greenaccord Press Office

Down to Earth presents accessible content intended for interested non-specialists including policy makers. Articles are often investigative, in-depth, all presented in well edited and designed form. In recent years, it has developed an extensive website at www.downtoearth.org.in.

The magazine has been an important vehicle for many CSE campaigns in the public interest, including its exposes on pesticide residues in popular soft drinks and bottled water brands, and agitation for cleaner air in Delhi and other metropolitan areas in India.

CSE’s right to clean air campaign resulted in New Delhi becoming the world’s first city to introduce compressed natural gas (CNG) for all public transport vehicles, D’Monte said.

Greenaccord is a non-profit association, headquartered in Rome, and founded to be of service to the world of information and training that deals with environmental issues. The association is made up of journalists and professionals who volunteer their time to provide training to their colleagues.

Since 2003, Greenaccord organises an annual gathering of journalists and scientists concerned about sustainability – which has become one of the largest such gatherings taking place on a regular basis.

When it comes to climate change, we are all Maldivians!

It was Woody Allen who said ‘Ninety per cent of life is just showing up’. Well, part of the remaining 10 per cent must involve waving our hands and speaking out in this increasingly attention-challenged world.

My organisation, TVE Asia Pacific, lacks both a travel budget and a promotional budget. So I need to be both resourceful and persevering when showcasing our work in the vast Asia Pacific region and beyond. I attempt this by turning myself into a one-man cheering squad for our work in the public interest. (If this makes me something of a self-promoter, so be it!).

I was very grateful when our friends in Greenaccord accommodated my last minute request to screen our latest short film Small Islands – Big Impact at their 7th international media forum in Viterbo, Italy, today. This is what I recently made in the Maldives, one of the world’s most vulnerable countries to sea level rise.

I presented this at the end of the fourth day, soon after the gathering of 130 journalists and scientists from 55 countries had listened to 10 Climate Witnesses who travelled from far corners of the world to share their stories of ground level changes induced by climate change.

Here is what I said introducing the film:

Small and low lying island states are on the frontline of impact from climate change. That is why we made this film, so that we can highlight the plight of the Maldives in various climate related discussions around the world.

It is based on an exclusive interview that President Mohamed Nasheed of the Maldives gave me in August 2009. In this wide-ranging interview, he shared his concerns and visions for his island nation.

President Nasheed is an articulate, passionate climate witness on behalf of his endangered island nation of 325,000 people. The technocratic and amiable President is one of the youngest heads of state in the world today. Interestingly, he worked as a freelance journalist when he was in exile for several years, and remains very accessible to the international media.

As a journalist and broadcaster, I’ve been covering this story for over 20 years, from the late 1980s. I have seen how the vulnerability of small island states – like the Maldives – has risen up in the international discussions on climate. Sustained reporting by journalists has played a significant role in this process.

We have unfinished business. As President Nasheed says so emphatically, we are in this together. We need to work on coping and survival strategies.

When it comes to climate change, we are all Maldivians.

This is the second time a TVEAP film has been showcased at a Greenaccord event. In October 2006, the post-tsunami Asian environmental series The Greenbelt Reports was previewed at the 4th Greenaccord Forum.

Wanted, urgent: Next-Gen Jacque Cousteaus to be our tour guides to Planet Ocean!

Tony Fontes


As my Australian diver friend Valerie used to say, the trouble with many of us land-lubbers is that we have ‘no idea what’s going on in the sea that covers three quarters of our planet’.

Yet what we do – and don’t do – affects the fate of the sea and all its creatures and systems. That’s a big problem.

Take, for example, roral reefs. Among the most biologically diverse ecosystems on our planet, they are sometimes called rainforests of the sea. And these rich and colourful habitats are now under siege from multiple pressures, ranging from indiscriminate fishing and tourism practices to global warming.

Yet, the coral reefs haven’t attracted the same kind of public concern and outcry as has the destruction of tropical rainforests. How come?

Is this a case of out of sight and out of mind for a majority of the world’s land-lubbers? This is what I asked Australian diver Tony Fontes, who has been a diver and dive instructor for 30 years, much of it at the largest reef of all – the Great Barrier Reef off the north-eastern coast of Australia.

“It sure is – and ideally, everyone should become a diver, so we can all see and feel the wonders of the reef,” he replied.

He added: “At a minimum, we have to do lots of awareness raising. This is why we need to bring back Jacques-Yves Cousteau!”

Tony was engaging journalists at the 7th Greenaccord International Media Forum on the Protection of Nature, held in Viterbo, Italy, from 25 – 29 November 2009.

This year’s theme is ‘Climate is changing: stories, facts and people’, and Tony was one of 10 Climate Witnesses who travelled to the central Italian city from far corners of the world to share their stories of ground level changes induced by climate change. Climate Witness is a global programme by WWF International to enable grassroots people to share their story of how climate change affects their lives and what they are doing to maintain a clean and healthy environment. All Climate Witness stories have been authenticated by independent scientists.

Great Barrier Reef: A planetary treasure under siege

Tony lives and works in Airlie Beach (Whitsundays) in Queensland, Australia. It’s a small seaside community right in the heart of the Great Barrier Reef. Most of his time is spent underwater on training dives – he has clocked over 10,000 hours of professional diving. He generally dives many of the same sites over and over again.

This long and deep immersion in the marine realm gives him uncommon insights into the state of the reef – and it’s not a healthy or pretty picture.

He says: “Through personal observations as well as those by other divers, I have noted changes to the (marine) environment hat are most likely climate induced.”

Increase in coral bleaching is the most noticeable change. From a rare occurrence in the 1980s, it went on to become a regular summer event by the mid 1990s. The past decade has witnessed the largest coral bleaching events on record. And unlike in the past, these have led to large scale coral death and decay.

“Many popular dive sites have lost their lustre due to coral bleaching,” he says, pointing out that the reefs need up to 10 years to fully recover.

He adds: “However, with more bleaching events occurring every year, I wonder if the reefs will ever recover. Without the postcard reef scenes, many visitors are disappointed in their reef experience and are not likely to return.”

It’s not just warmer seas that affects the Great Barrier Reef. Occasional outbreaks of crown-of-thorns starfish, marine pests who eat up the healthy reef, add pressure on the reef. In recent years, scientists have identified another threat – sediments, fertilisers and pesticides from agricultural run-off. This was investigated in Sally Ingleton’s 2003 film, Muddy Waters: Life and Death on the Great Barrier Reef.

Listening to Tony reminded me of Muddy Waters, which journeys to the sugarcane plantations of northern Queensland and into an underwater world to find out what’s killing the reef and what can be done to save it. I was on the international jury of Japan Wildlife Film Festival 2003 when we voted it for the Best Environment and Conservation Award.

“It’s hard to get farmers to change their ways,” says Tony, who works with three local initiatives aimed at reef conservation and related educational outreach. This includes Project AWARE, a non-profit environmental organisation that encourages divers to take action and protect the environment.

The clown fish who moved the world

Global warming now threatens to nullify all these efforts. “If the coral reefs of the world are to survive, we cannot afford the predicted 2 – 3 degree increase in ocean temperature. But we also need to…reduce all impacts on the Great Barrier Reef. This would include improving the water quality of the reef.”

Tony comes across as a man of few, carefully chosen words. His answers are brief and precise. But his passion for the reef and the ocean is clearly evident.

He had a simple, emphatic message to the world’s leaders and activists meeting soon in Copenhagen for the UN Climate Summit: “How are we going to explain to our children and their children that we lost the Great Barrier Reef?”

Perhaps we need not only the next generation of Jacques Cousteaus, but also every kind of communicator who can take the marine conservation messages through factual and entertainment media formats. It’s encouraging to note that Finding Nemo, the 2003 Disney-Pixar animation movie set in the Great Barrier Reef, is the highest selling DVD of all time – more than 40 million copies, and counting.

WWF Australia backgrounder on the Great Barrier Reef

‘Thank you for warming the planet (good for business)’ — Africa’s malaria mosquitoes

Nelly Damaris Chepkoskei: Voice of Hope

Malaria still claims over a million lives every year, most of them in Africa. This is not simply a public health statistic for Nelly Damaris Chepkoskei – she lost a daughter to the ancient scourge that continues to outsmart human attempts to control it.

“It was very sad when my daughter died of malaria at the age of four,” she recalls. What makes it especially tragic is the fact that malaria is a new arrival in her area.

Nelly, 51, is a farmer living in Kenya’s Kericho District. Located high in the mountains, Kericho’s cold weather has kept mosquitoes at bay for centuries. But not any longer: global warming has raised the area’s average temperature, and mosquitoes have appeared in recent years, bringing malaria with them.

“I had never seen a mosquito until I was 20 years old. But now they are everywhere – people are even dying of malaria, something that was virtually unheard of 20 or 30 years ago,” Nelly told the 7th Greenaccord International Media Forum on the Protection of Nature, being held in Viterbo, Italy, 25 – 29 November 2009.

The theme this year is ‘Climate is changing: stories, facts and people’. Nelly Chepkoskei is one of 10 Climate Witnesses who travelled to the historic city from far corners of the world to share their stories of ground level changes induced by climate change.

Climate Witness is a global programme by WWF International to enable grassroots people to share their story of how climate change affects their lives and what they are doing to maintain a clean and healthy environment. All Climate Witness stories have been authenticated by independent scientists.

Married with five children, Nelly grows maize and tea, and keeps a few cows – the pride and joy of Kenyan farmers. Lacking faith in politicians and government, she is working with women in her community to pursue their own development.

Life was never easy, but climate change is making it even harder.

“Rainfall patterns have changed drastically in recent decades,” she says. “In the Kericho district, we used to have rain throughout the year. I remember clearly that my family celebrated Christmas when it was raining heavily. But today, Christmas is usually dry.”

Unlike 20 years ago, the dry season is now hotter, drying up all the grass. In the past, the grass would remain green throughout the year.

“This means there isn’t enough fodder for my cows, leading to a drop in milk production and my income,” she explains. “The soils are also left bare during the dry season, which means more erosion when rains come in.”

With higher temperatures, more pests have turned up to damage crops. This prompts farmers to use more pesticides, increasing production costs and polluting the environment with hazardous chemicals.

Nelly turned out to be the most outspoken Climate Witness in Viterbo. In a frank exchange with an audience of 130 journalists, activists and scientists drawn from 55 countries, she exclaimed: “Don’t talk to politicians – they are the same everywhere! I can’t understand why journalists always follow politicians and are so keen to talk to them!”

She continued: “There is so many good things happening in Africa, but we don’t see it reported in the local and international media. You only hear about fighting, famine and corruption. So we continue to be seen and known as the Dark Continent.”

In her view, what Africa needs more than anything else is education. She firmly believes that higher levels of literacy and education would reduce the incidence of conflict and plunder.

Nelly herself is a high school drop out, and places a very high value on education to empower all Africans, especially women.

“There is a big gap between Kenyan intellectuals and the ordinary people. Knowledge is not where and how it is needed,” she says.

I asked her what she thought of foreign aid to Kenya and rest of Africa. This elicited a passionate and emphatic response: “If you want to spoil and corrupt Africa more, then keep giving aid to our governments. Aid money mostly ends up in the wrong hands, or buying guns to fight each other.”

She added: “We do need help, but don’t give aid to our governments. Instead, support NGOs who are better in delivering to the grassroots.”

Nelly and her network of women are digitally empowered. They refer the web to find out information on what aid and opportunities are available and then pursue them with all available means. Armed with the latest data, they lobby local and provincial governments to ensure that aid pledged from international donors reach the intended communities.

Nelly may not be Wangari Maathai, the Kenyan environmentalist and women’s right activist, but she admits to being a Wangaari in spirit. And having listened to the first African woman to win the Nobel Peace Prize at a previous Greenaccord forum, I readily agree: women like Nelly are a beacon of hope not just for Africa, but to the entire Majority World.

If only the mosquitoes could spread their passion and concern for the land and people…

Read WWF report on climate change impacts in East Africa

Images courtesy Greenaccord and WWF